Het is duidelijk en verstandig waarom president Trump niet zegt wat zijn volgende stap in de oorlog tegen Iran zal zijn. Want op dit moment heeft hij alleen slechte opties. Hij is aan de verleende hand. Trump moet daarom wachten op een goede gelegenheid om in actie te komen en de kansen te laten keren. Diplomatiek of militair.
In elk geval zal de dreiging om het belangrijk olie-eiland Kharg in te nemen weinig indruk maken op het Iraanse leiderschap. Het weet dat de VS luchtlandingstroepen naar de regio heeft verplaatst om het in te nemen, maar te weinig of niet de juiste troepen om dat vervolgens te stabiliseren.
Trumps dreigen lijkt daarom vooral bedoeld om onzekerheid te zaaien over het vervolg, en de publieke opinie in eigen land en NAVO te laten zien dat hij niet terugdeinst. NAVO-lidstaten hebben gelijk dat ze niet geraadpleegd zijn door de VS en Israël over de oorlog, maar hebben ongelijk dat het hun oorlog niet is. In de marge voert Israël een eigen oorlog in Libanon die dat land destabiliseert.
Met oplopende prijzen voor olie en gas en de ontwrichting die dat voor hun economieën betekent zijn ook Europese landen gebaat bij een snel einde aan de oorlog. De EU moet vooral diplomatiek aan de bak met ‘middenmachten’ als Canada, Australië, Japan, Zuid-Korea en het Verenigd Koninkrijk om de puinzooi die Netanyahu en Trump ervan gemaakt hebben te helpen opruimen.
Voorlopig breidt de oorlog met Iran zich alleen nog maar verder uit. Oekraïne aan de kant van de Golfstaten en de VS, en de Russische Federatie aan de kant van Iran mengen zich erin. Sommigen spreken al van een Derde Wereldoorlog die uitgebroken is. Omdat deskundigen verschillende normen voor een wereldoorlog hanteren is het onduidelijk of dat klopt.
Wel is duidelijk dat de effecten van de oorlog de hele wereld raken. Israël en de VS kunnen Iran militair verslagen hebben, maar geopolitiek en economisch delven ze voorlopig het onderspit.
De logica lijkt dan ook dat om Iran te verslaan of tot een wapenstilstand te komen ze niet hun militaire acties moeten verhevigen, maar Iran politiek of economisch direct aan moeten pakken. Dan lijkt een inname van Kharg een begrijpelijke stap omdat Iran door oplopende energieprijzen -samen met de Russische Federatie- profiteert van de oorlog en meer verdient aan de verkoop van energie dan voor de oorlog.
De in Quebec ingevoerde Wet 21 (Loi sur la laïcité de l’État) wordt door het Canadese Hooggerechtshof besproken. Deze wet verbiedt bepaalde ambtenaren om tijdens hun werk religieuze symbolen te dragen. Dat is een absolute scheiding van kerk en staat die de religieuze neutraliteit van de staat bevestigt.
De steun voor deze wet in het Franstalige Quebec lijkt door twee aspecten gevoed te worden. Weg onder het juk van de ooit machtige katholieke kerk en aansluiting zoeken bij de Franse opvatting van secularisme, de laïcité.
Quebec heeft autonomie en voerde deze wet in 2019 in. Quebecers zien zichzelf als kwetsbare minderheid in Canada en hebben wetten aangenomen om hun erfgoed en taal te beschermen.
De regering van Quebec heeft gebruikgemaakt van de notwithstanding clause. Hierdoor is de wet beschermd tegen juridische bezwaren op basis van de Canadese Charter of Rights and Freedoms, waardoor het mogelijk wordt grondrechten zoals de godsdienstvrijheid opzij te zetten.
Dat roept de vraag of hoe makkelijk het in het federatieve Canada voor regeringen is om grondrechten opzij te zetten en wat de Charter dan nog waard is. En hoe die Canada nog samenbindt als provincies als Quebec dat recht uitoefenen. Bij de behandeling van Wet 21 voor het federale Hooggerechtshof gaat het om zowel de godsdienstvrijheid als de relatie van constitutionele rechten van provinciale regeringen tot de federatieve grondwet.
Er is op Loi 21 kritiek in en buiten Quebec. Zo zou het discrimineren tegen moslimvrouwen met een hoofddoek. Een antwoord daarop is dat religieuze symbolen geen religieus, maar een politiek doel hebben.
Het debat kent venijnigheden, zoals de aantijging dat dit secularisme tegen godsdienst is gericht. Dat gaat voorbij aan de emancipatiestrijd van Quebecers waar de wet een resultaat van is. Maar er botsen grondrechten en belangen, dus strijd is ingebakken. Belangengroepen van mensenrechtenadvocaten tot religieuze organisaties en constitutionele juristen laten zich horen.
Schermafbeelding van deel opinie-artikel ‘Duitse kernwapen-ambities: een historische vergissing‘ van Willem Schinkel in NRC, 21 maart 2026. De titel van de papieren versie van 22 maart 2026 is ‘Maak je zorgen over Duitse kernwapens‘.
Weer zo’n opvallende opinie in NRC die met de Russische Federatie te maken heeft. Deze keer niet Ewald Engelen of Marianne Thieme, maar Willem Schinkel. Het blijft een raadsel waarom de redactie Opinie van NRC dit soort stukken die zeggen voor vrede te pleiten, maar feitelijk een agressor uit de wind houden op 21 maart 2026 plaatst. Waarschijnlijk vanuit een idee over pluriformiteit die volgens NRC ook desinformatie omvat.
Schinkel probeert ons de les van de geschiedenis in de oren te knopen, maar lijkt die les zelf niet geleerd te hebben. Hij gaat niet uit vanuit de internationale rechtsorde, waarden en verdragen, maar vanuit een ‘realistische’ machtspolitiek tussen landen. Hij zit op de lijn van John Mearsheimer, Stephan F. Cohen en Henry Kissinger die instemming van het Kremlin kregen omdat ze macht boven recht plaats(t)en. Schinkel doet niet anders.
Schinkel laat de wet van de sterkste gelden. Op dit moment zijn dat in Europa militair de Russische Federatie en de VS. Hij maakt het potsierlijk door tegelijk voor de internationale rechtsorde te pleiten. Een terecht pleidooi dat hij echter met zijn betoog ongeloofwaardig maakt omdat het die rechtsorde opzijschuift. Zijn artikel wordt er zo niet evenwichtig en navolgbaar op.
Neem de volgende passage uit Schinkels stuk en probeer je voor te stellen wat dat praktisch betekent voor de bevolking van een land dat door militair geweld van een indringer zijn soevereiniteit verliest: ‘Als politieke leiders werkelijk veronderstellen dat het op een dag beter kan zijn al het leven op aarde te vernietigen dan een tijdelijk soevereiniteitsverlies te leiden, hoe serieus moeten we ze dan nemen als ze conventionele bewapening als normaalste zaak van de wereld presenteren?’
Bedoelt hij hier trouwens niet ‘een verlies lijden’ in plaats van ‘een verlies leiden’? Dat lijkt geen toevallige fout. Met dat ‘leiden‘ geeft Schinkel ten onrechte een actieve betekenis aan een passieve handeling. Het land dat soevereiniteitsverlies lijdt zal dat echter lijdzaam moeten ondergaan.
Er valt geen touw vast te knopen aan deze passage. Een ‘tijdelijk soevereiniteitsverlies’ kan betekenen dat een soeverein land zo’n 45 jaar bezet wordt zoals Oost-Europese landen overkwam die door de toenmalige Sovjet-Unie werden bezet. Met alle gevolgen van dien, zoals aantasting van rechtsstaat, persvrijheid en universele waarden, gedwongen culturele assimilatie inclusief taalpolitiek die nog decennialang doorwerkt ook nadat de bezetting beëindigd is, economische knechting en gedwongen opname van de bevolking in krijgsmacht, dwangarbeid of strafkamp. Sommige landen komen nooit over hun ‘tijdelijk soevereiniteitsverlies’ heen. Wat is dan ‘tijdelijk‘?
In Europa wordt zo’n 20% van het grondgebied van Oekraïne (deel van de Donbas en de Krim) sinds 2014 onrechtmatig door de Russische Federatie bezet. Veroordeeld in een resolutie van de VN. Volgens Schinkels logica moet dat op de koop toe worden genomen om erger te voorkomen. Daarbij gaat hij voorbij aan internationale verdragen die de territoriale integriteit en soevereiniteit van landen garanderen en het oorlogsrecht van landen om zich tegen een invasie te verzetten. Of anders gezegd, Schinkel zet niet primair in op territoriale integriteit en soevereiniteit van landen.
Aanleiding voor zijn beschouwing is dat de Duitse regering Merz overweegt een eigen kernmacht te realiseren, zo meent hij. Tegelijk constateert Schinkel dat Duitsland het non-proliferatieverdrag ondertekend heeft en respecteert, dus geen eigen kernmacht kan hebben. Dat gat probeert hij te dichten door te zeggen dat er in Duitsland geen taboe meer rust op een eigen nucleair arsenaal. Daartoe verwijst hij naar uitspraken van een CDU-politicus en een hoge militair, maar dat is geen officieel regeringsbeleid.
Het valt niet in te zien dat coalitiepartner SPD met de sociaal-democratische Defensieminister Pistorius voorstander is van het optuigen van een eigen Duitse kernmacht. Pistorius heeft zich in 2026 uitgesproken tegen een Duitse atoombom of een onafhankelijke Duitse kernmacht. Het is tekenend voor het niveau van Schinkels betoog dat hij de opvatting van minister Pistorius niet noemt.
Schinkel verwijt opinieleiders zoals Bas Heijne dat ze antimilitaristen weghonen als zelfgenoegzame ‘Vrede-roepers op de linkerflank’. Vervolgens koppelt hij acties van de VS in Iran aan de NAVO en de Europese veiligheid. Op geen enkel moment noemt Schinkel de Russische agressie jegens Oekraïne of de Russische hybride oorlog die Poetin tegen de EU voert.
Hij zegt weliswaar de Russische agressie niet te bagatelliseren evenals de Europese zelfverdediging daartegen, maar zegt niet dat de Russische agressie de oorzaak is die veel in gang heeft gezet en de Europese bewapening een gevolg daarvan is. Schinkel lijkt ook voorbij te gaan aan het feit dat Europese NAVO-lidstaten zoveel mogelijk afstand tot de VS houden als ze zich kunnen permitteren om de Amerikaanse steun voor Oekraïne tegen de Russische veroveringsoorlog niet in gevaar te brengen. Europa moet tandenknarsend met president Trump meebuigen.
Als Schinkel werkelijk het probleem van de Europese conventionele en nucleaire bewapening serieus zou willen bespreken, dan zou hij bij de oorzaak moeten beginnen. Dat laat hij na. Schinkel is zo selectief dat hij gevolgen zonder oorzaak geeft. Bijna dagelijks wordt er op talkshows van de Russische staatstelevisie gesproken om kernbommen op Rotterdam, Warschau, Londen, Parijs en andere Europese steden te gooien. Dat is Russische retoriek waar Europese landen zich toe moeten verhouden. Ook zei Poetin eind 2025 dat zijn land klaar is voor oorlog tegen Europa.
Schinkel begrijpt het niet of doet net alsof hij het niet begrijpt. Dat maakt de plaatsing van zijn stuk in NRC onbegrijpelijk. Het is aan de hand van zijn artikel vruchteloos om tot een evenwichtig debat te komen over ontwapening als hij een deel van de feiten verdonkeremaant of verkeerd voorstelt. In elk geval is zijn opinie vintage Schinkel met de selectiviteit en het oprekken van de feiten die hem eigen is. Voor een evenwichtig debat is het een waardeloze basis.
De EU dreigt een subsidie van ongeveer 2 miljoen euro in te trekken als de Biënnale van Venetië blijft bij de uitnodiging aan de Russische Federatie. Dat land was na de grootschalige invasie door Russische troepen van Oekraïne in 2022 niet meer welkom. De laatste Russische deelname was in 2019. Naar verluidt wordt het Russische paviljoen mede gecureerd door Ekaterina Lavrova, de dochter van de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergei Lavrov.
Tot nu toe hebben 22 cultuurministers van Europese landen, waaronder ook Nederland, een protestbrief gestuurd naar de Biennale onder wie de rechtse voorzitter Pietrangelo Buttafuoco die wordt gezien als voorstander om de Russische Federatie weer toe te laten. Ze spreken zich uit tegen de Russische deelname en vinden die onacceptabel, maar gaan niet zover om de Biënnale te boycotten als de Russische Federatie zich niet terugtrekt. Ook Oekraïne heeft zich tegen de Russische deelname uitgesproken.
De brief zegt onder meer (vertaald): ‘Als reactie op deze aanhoudende agressie en de verwoestende gevolgen daarvan voor mens en cultuur, blijft de Russische Federatie onderworpen aan Europese en internationale sancties, ook op cultureel gebied, die zijn opgelegd vanwege haar schending van het internationaal recht en de soevereiniteit van Oekraïne. // In deze context geeft het toekennen van een prestigieus internationaal cultureel platform aan Rusland een zeer verontrustend signaal af.’
Uit de toelichting bij de video blijkt dat de regering Meloni die tegen Russische deelname is het bestuur van de Biennale onder druk zet (vertaald): ‘Het Ministerie van Cultuur heeft de Stichting La Biennale verzocht om met de grootst mogelijke spoed informatie te verstrekken over de deelname van de Russische Federatie aan de 61e Internationale Kunsttentoonstelling, met name met betrekking tot de wijze van inrichting en beheer van het paviljoen en de verenigbaarheid daarvan met het geldende sanctieregime. Er is verzocht om een volledige kopie van de correspondentie tussen de Stichting en de Russische autoriteiten.’
Interessant is het begin van de video als Alberto Stefani geïnterviewd wordt. Hij is sinds november 2025 voorzitter van de regio Veneto en lid van de radicaal-rechtse partij Lega Veneta van Matteo Salvini. Hij kreeg daarbij ook steun van de partij van premier Georgia Meloni. Stafani meent dat kunst een vrije en vredelievende plek moet zijn, en bovenal een plek voor dialoog. Hij zegt de controverse over de Russische deelname als nutteloos te zien. Vraag is hoe houdbaar dat standpunt is als landen kunst inzetten als propaganda.
De Russische deelname heeft inmiddels een internationaal karakter gekregen dat verdergaat dan de regio Veneto. Door de internationale en Europese sancties, ook op cultureel gebied, van de Russische Federatie is het een internationale kwestie. Op dit moment is er nog geen besluit genomen.
Tussen de Italiaanse cultuurminister Alessandro Giuli en Pietrangelo Buttafuoco, beide voormalige journalisten, is over deze kwestie een controverse ontstaan. Minister Giuli heeft de gedelegeerde namens zijn ministerie Tamara Gregoretti verzocht om ontslag te nemen omdat hij het vertrouwen in haar verloren heeft. Gregoretti zou niet van plan zijn om het verzoek van de minister op te volgen.
Een petitie op Change.org van opinieleiders, journalisten en kunstprofessionals roept het bestuur van de Biënnale op om de Russische deelname te heroverwegen. De motivatie zegt onder meer (vertaald): ‘Maar wanneer een staat die momenteel verwikkeld is in een agressieoorlog binnen het kader van nationale vertegenwoordiging verschijnt, krijgt zijn aanwezigheid onvermijdelijk een politieke betekenis die verder reikt dan de artistieke productie. Het dreigt te normaliseren wat niet genormaliseerd kan worden.’ Ondertekenen kan hier.
Schermafbeelding van deel artikel ‘KRO-NCRV haalt interview met spiritueel leider Master Oh offline om nepgenezingen‘ van Anneke Stoffelen in de Volkskrant, 6 maart 2026.
Sun Kyeong is een spirituele sekte of nieuwe religieuze beweging die geworteld is in Zuid-Korea. Omroep KRO-NCRV heeft een oud interview met Master Oh, de spirituele leider van deze beweging offline gehaald vanwege nepgenezingen. Master Oh beweert ziekten te kunnen bestrijden met ‘vooroudergenezingen’. De Volkskrant doet in een voorpublicatie verslag.
Het is onbegrijpelijk dat KRO-NCRV nu pas wakker is geworden. Er waren eerder kritische berichten in de media over deze religieuze beweging. Nadat een uitzending van BNNVARA’s Boos van Tim Hofman op 2 december 2025 werd uitgezonden heeft KRO-NCRV ‘de uitzending van Zin in morgen daarom ‘bewust offline gehaald’, aldus de Volkskrant.
Dat programma ‘Zin in morgen‘ met Master Oh werd in mei 2024 uitgezonden. Het balanceert vaak op de rand van de zweverigheid waar KRO-NCRV waarschijnlijk van meent dat het aansluit bij de eigen confessionele oorsprong. In hedendaagse vertaling: spiritualiteit die alle kanten kan opwijzen.
Sun Kyeong handelt in bedrog voor goedgelovigen die zich aangetrokken voelen tot het idee dat de wijsheid uit het Oosten komt. De onzinnigheid lijkt een parodie en doorstaat een kritische lezing niet. De vaagheid is precies wat men kan verwachten. De claims van een geloof kunnen niet getoetst worden, Een 3-weekse cursus Voorouderheling kost vanaf €1500.
Het is bizar dat nepgenezers als Master Oh, Tom de Wal, Jelthe Kloens of Andrew Ebenezar die zich beroepen op de vrijheid van godsdienst in Nederland hun zwendel mogen praktiseren. Het is aangetoond dat ze met hun nepgenezingen de volksgezondheid bedreigen. Daar wordt al jaren voor gewaarschuwd. Er staan levens op het spel.
Overheden beginnen het gevaar voor de volksgezondheid langzamerhand als probleem te zien, maar zeggen onvoldoende wettelijke instrumenten te hebben om nepgenezers en sektes (gesloten groepen) een halt toe te roepen. Christelijke partijen staan op de rem om het beroep dat de nepgenezers op de godsdienstvrijheid doen tegen het licht te houden omdat ze bang zijn dat wettelijke veranderingen negatief op hun achterban terugslaan.
De nepgenezers opereren doorgaans in commerciële bedrijven met een religieus laagje vernis. Ze halen miljoenenomzetten. De spirituele leiders leiden een luxe leven met mooie auto’s, huizen en soms vliegtuigen.
KRO-NCRV dat gedachteloos het gedachtengoed van nepgenezer Master Oh verspreidde hielp er niet aan mee om op de religieuze markt de bokken van de schapen te scheiden. Terwijl men zou denken dat deze omroep die in het christendom is geworteld er juist belang bij heeft dat de traditionele religieuze godsdiensten niet geassocieerd worden met het klatergoud, de fraude, de valse claims en de bedreiging van de volksgezondheid van de nepgenezers.
Buitenlandse influencers in Dubai kunnen niet zomaar alles zeggen. Ze zijn aan strikte regels gebonden, zoals de reportage van de Duitse publieke omroep WDR duidelijk maakt. Ze hebben een contract getekend.
Daarom posten ze nu de Iran-oorlog naar Dubai komt allemaal hetzelfde. Rozengeur en maneschijn ondanks alles. Vooral geen kritiek op de Emiraten of de heerser van Dubai Sjeik Mohammed bin Rashid Al Maktoum. Het is promotie voor het merk Dubai.
Deze influencers worden met geld gekocht om lovende verhalen over Dubai op sociale media te zetten. Zodat hun westerse publiek dat gelooft. Hoe nep het ook is wat ze vertellen.
Nu Iraanse raketten en drones vanuit Iran via de Perzische golf Dubai raken zitten ze vast. Ze kunnen contractueel niet vertellen wat er gebeurt. De ontmaskering van buitenlandse influencers in Dubai is een neveneffect van de Iraanse oorlog. Voor wie hun mooie praatjes geloofwaardig vond, maar nu de schijn te veel vindt afwijken van de harde realiteit waarin ze ineens terecht zijn gekomen.
Oorlog doet kansen keren. Een crisis biedt kansen, zegt het gezegde. Maar het omgekeerde is ook waar.
Oorlog is smerig. Oorlog is pijn, leed, vernietiging en wanhoop. Een nette oorlog bestaat niet. Een oorlog gaat altijd anders dan vooraf gedacht wordt. Een oorlog is een dodelijke combinatie van nationalisme, religie, economische belangen, zelfoverschatting en gebrek aan realiteitszin. Een oorlog kent vooral verliezers.
Het lijkt er sterk op dat president Trump door de Israëlische premier Benjamin Netanyahu, vice-president J.D. Vance en christelijk-nationalisten in de MAGA-beweging een oorlog met Iran is ingerommeld. Het einddoel van de oorlog is door de regering Trump niet geformuleerd, laat staan dat het uitgelegd wordt aan Congres en bevolking.
Talloze Amerikaanse militairen die aan de campagne deelnemen werd door hun commandant verteld dat de oorlog tegen Iran deel is van Gods plan en dat president Donald Trump “door Jezus werd gezalfd om het signaalvuur in Iran aan te steken om Armageddon te veroorzaken en zijn terugkeer naar de aarde te markeren”, aldus een bericht van Jonathan Larsen op Substack.
Die combinatie van Bijbelse openbaring, patriottisme en wapengekletter in een regio als het Midden-Oosten die toch al overloopt van Joodse en Islamitische onheilsprofetie die door de praktische politiek van landen gemengd wordt is levensgevaarlijk omdat het overtuiging en geloof zet voor bezinning en risicoanalyse. Als religie een hoofdrol speelt in de verantwoording voor oorlog, dan is er geen weg terug.
Nu staat het Midden-Oosten in brand. Israël en de VS bombarderen doelen in Iran. Op haar beurt bombardeert Iran doelen in Israël en haar omliggende landen. Het internationale recht wordt door beide partijen geschonden. Ingrijpen mag bij een onmiddellijke militaire dreiging. Die dreiging bestond niet voor de VS. In zekere zin kan het antwoord van Iran om militaire doelen in Israël en Amerikaanse bases in de regio te raken nog zo beredeneerd worden. Iran gaat ook de fout in omdat het zich ook op burgerdoelen richt.
De Opperste Leider Ali Khamenei is gebombardeerd tot Opperste Lijder. Hij is samen met andere hooggeplaatste Iraanse vertegenwoordigers omgekomen bij een gecombineerde Amerikaans-Israëlische raketaanval op Teheran. De VS gaven de informatie en Israël vuurde de raketten af op het terrein waar Ayatollah Khamenei woonde. Epic Fury noemen de aanvallers de campagne.
Het is de vraag of de dood van Khamenei vrede, laat staan democratie brengt aan het Iraanse volk dat zucht onder de terreur van het islamitische regime. Democratie lijkt niet de opzet van de Amerikaans-Israëlische aanvallen. Iran zweert wraak en vergelding. Het heeft een interim leiderschapsraad ingesteld. Alsof er niks veranderd is.
De Amerikaanse president Trump en de Israëlische premier Netanyahu hebben binnenlandse overwegingen om een oorlog tegen Iran te beginnen en nemen het risico het Midden-Oosten in vuur en vlam te zetten. Naar verluidt drong de Saoedische kroonprins Mohammad bin Salman er met Netanyahu bij Trump op aan om de aanval te kiezen.
Onduidelijk is ook wat het mandaat of de legale basis voor de aanval op Iran is. Ermee lijkt Trump zich verder van de VN en de internationale rechtsorde te verwijderen. Iran vormt geen directe dreiging voor de VS.
Weinigen zullen treuren om de dood van Ali Khamenei en andere Iraanse leiders. Nog onlangs werden duizenden overwegend jongere demonstranten die de straat opgingen om tegen het regime te protesteren er koelbloedig door vermoord.
Waar hun dood toe zal leiden is ongewis. De opzet kan regimeverandering zijn, maar kan uitpakken tot een langdurende regionale oorlog in het Midden-Oosten. Met oplopende olieprijzen en toegenomen economische onzekerheid. Iran is weliswaar militair verzwakt, maar niet machteloos.
Op de foto’s die het Witte Huis heeft vrijgegeven kijkt Trump tamelijk verstrooid. Overdonderd. Iemand schuift op de achtergrond een gordijn opzij om in de afgeschotte, niet beveiligde ruimte te kijken. Om te controleren hoever ze zijn en welke scène wordt opgenomen. Het lijkt eerder op de reproductie van een politieke thriller met een hoofdpersoon die ernst, begrip en importantie speelt, dan op echte politiek.
Foto bij bericht ‘God oordeelt Nederland rechtvaardig’ op Facebook van Chris van Ginkel, 25 februari 2026.
Mijn reactie op Facebook bij een commentaar van 25 februari 2026 van Chris Van Ginkel dat onder meer zegt: ‘Daarom Nederland keer terug naar het Christendom, en ga de God zoeken die je opa en oma dienden. Nederland is oorspronkelijk christelijk en kan gewoon weer christelijk worden. Niks mis mee, iedere ochtend een stukje bijbel lezen, aansluiten bij een kerk, en praten met mensen over wat God van ons vraagt.‘
Godsdienst had ooit de functie om mensen in een ruige omgeving zin, troost, verbinding, bescherming en zekerheid te geven. Dat is voorbij.
Nu verdeelt godsdienst mensen en wordt het vaak gekaapt door politici. Daar zijn godsdiensten doorgaans niet tegen opgewassen. Denk aan president Trump en Poetin, de Iraanse ayatollahs, premier Modri of Netanyahu. Ze misbruiken godsdienst voor hun greep op de macht. Met de godsdienst zelf hebben ze niks. Ze doen alleen alsof.
De oplossing is dus niet meer godsdienst, maar minder godsdienst.
Nederland met volgens het CBS zo’n 31% christenen zal niet terugkeren naar het christendom zoals Chris hoopt. Dat is nostalgie. De islam groeit trouwens niet en blijft stabiel op ongeveer 6%.
Uiteraard was Nederland nooit oorspronkelijk christelijk, omdat Nederland -of de streek die Nederland werd- langer bestaat dan het christendom.
De oplossing voor degenen die worstelen met hun God(en) is een andere: het secularisme. Dat houdt in dat iedereen in vrijheid een godsdienst of levensovertuiging kan kiezen onder bescherming van de Nederlandse staat. Zo kan iedereen met een godsdienst of levensovertuiging naast elkaar bestaan. Met vol respect voor elkaar en van de staat.
De oproep van Chris dat het christendom een meerderheidsgodsdienst wordt is nutteloos in een pluriform land waar alle godsdiensten en levensovertuigingen minderheden vormen. Dat is goed zo. Laat dat zo blijven en tel de zegeningen van die tolerantie.
Mijn reactie op de site van WNL op YouTube bij een item van het praatprogramma WNL Op Zondag van zondag 22 februari 2026:
‘Prins Constantijn is lid van het Koninklijk Huis. Hij staat in de lijn van de troonopvolging. In Nederland is de positie van het Koninklijk Huis politiek gezien neutraal. Van leden ervan wordt verwacht dat zij zich niet publiekelijk politiek uitspreken over onderwerpen die op partijpolitiek niveau spelen. Dat doet Constantijn met zijn uitspraken wel. Hij mengt zich in een kwestie met partijpolitiek belang. Constantijn gaat zijn boekje te buiten.
Constantijn zoekt de publiciteit door zich te keren tegen de heffing van een nieuw belastingstelsel dat vorige week door de Tweede Kamer werd aangenomen. Het is pas wet als het ook in de Eerste Kamer wordt aangenomen. Hiermee mengt hij zich in een politiek debat waar hij als lid van het Koninklijk Huis niets te zoeken heeft. Dit verbaast des te meer omdat Constantijn moet weten dat hij dit soort uitspraken in de media niet kan doen. Maar hij doet ze toch. Wat zegt dat over hem?
Hiermee kan hij het staatshoofd en aantredend premier Jetten in problemen brengen. Constantijn kan hiermee de rol van Koning Willem-Alexander ondermijnen als ministers die voor het beleid verantwoordelijk zijn op Constantijns uitspraken worden aangesproken. Het is de vraag of hij vooraf de koning of diens kabinet om toestemming heeft gevraagd om deze uitspraken in de media te mogen doen.
Met zijn uitspraak over de Wet werkelijk rendement box 3 begeeft Constantijn zich op glad ijs. Zijn uitspraken zijn onnodig, ongelukkig en schadelijk. De radicaal-rechtse partijen PVV, JA21, Groep Markuszower, BBB, SGP en CU, DENK en 50PLUS stemden tegen de wet. Onrechtstreeks plaatst Constantijn zich aan de zijde van deze overwegend rechtse oppositie en tegenover de nieuwe coalitie van D66, CDA en VVD en enkele linkse partijen GLPVDA, Volt, PvdD en SP.’
George Knight 