Het wordt me na lezing van de column ‘In de D66-stad voel ik me niet thuis’ in NRC van 5 februari 2026 niet duidelijk wat Rosanne Hertzberger bedoelt met de ontbrekende dimensie van Jettens politiek. Zonder dat uit te werken insinueert ze dat het Jettens D66 aan verbinding ontbreekt. Dat is haar geheime woord waar ze alles aan vastknoopt. Dat tekent de zwakte van haar betoog.
Zij maakt van Jettens beleid een parodie die mede gevoed lijkt door anti-D66 haters zoals Ronald Plasterk en andere ultrarechtse opinieleiders. Hertzberger maakt met haar stereotypering een karikatuur van D66-politiek waarmee ze een pretpark als de Efteling doet verbleken. Hertzberger suggereert dat het beleid van D66 leidt tot een Orwelliaanse toekomst waar de menselijkheid is weggerationaliseerd.
Hertzberger laat in haar column fantasie en praktische partijpolitiek door elkaar heen lopen. Haar verbeelding is een variant op het ironiseren door radicaal-rechts die dient om verantwoordelijkheid voor de eigen woorden uit de weg te gaan. Zij denkt ongestraft vanuit de heup op D66 te kunnen schieten zonder zich daar voor te hoeven rechtvaardigen. Dat maakt haar column vrijblijvend, ongegrond en vals. Haar betoog is onopzettelijk dolkomisch.
Hertzberger reduceert Jettens beleid tot een sprookje dat meer zegt over haar zelfbeeld en angsten dan over het beleid van D66. Zij schetst Jettens beleid als een 1984-achtige onmenselijke toekomst, maar was zelf actief onderdeel van Wilders’ spookhuis.
Onduidelijk is of ze voor haar fantasierijke schets leent van religieuze denkbeelden die zich uiten in een moralistisch zelfbeeld van godvruchtigen die zich verheven voelen boven zogenaamde secularisten die geen normbesef en ethiek zouden hebben. In 2022 liet de Joodse Hertzberger weten dat ze op de ChristenUnie stemde.
Hertzberger toont weinig begrip voor de verdeeldheid van de Nederlandse politiek en de moeite die het kost om partijen op één lijn te krijgen. Ga er maar aan staan om verbinding tussen partijen, en tussen partijen en Nederlanders te bewerkstelligen. Uit haar eigen ervaring zou ze dat kunnen weten.
Als NSC-kamerlid heeft ze met haar partij niks voor elkaar gekregen. Integendeel. Zij heeft de chaos en de ultrarechtse politiek van Wilders’ PVV mogelijk gemaakt. NSC begon als afsplitsing van het CDA en eindigde als partij die zich liet inpakken door de radicaal-rechtse politiek van PVV, BBB en VVD. Men zou verwachten dat de les van een mislukt NSC-avontuur haar tot bescheidenheid en terughoudendheid zou aanzetten.
Nee, zij doet het omgekeerde en kiest de charge. Ze lijkt te speculeren op het geheugenverlies van de lezer die haar column onder ogen krijgt. Hertzberger hoopt wellicht dat Nederlanders zijn vergeten dat NSC van november 2023 tot augustus 2025 Nederland tot stilstand heeft helpen brengen. Haar eigen verleden weerhoudt haar er niet van om de indruk te geven zich verheven te voelen boven D66 dat geen verbinding met mensen zou leggen.
Hertzbergers hoogmoed, inbeelding en gedachtenwereld verklaren met terugwerkende kracht waarom NSC een mislukking moest worden. Met de gezalfde Pieter Omtzigt als leider die door zijn partijgenoten als een Messias werd vereerd. Met als gevolg dat NSC meer in hogere sferen dan in de praktische politiek geworteld was. NSC was hemelse verbinding die Hertzberger in haar column onbewust plagieert.
George Knight 