Iran ontvangt informatie van de Russische Federatie over real time bewegingen van Amerikaanse troepen in het Midden-Oosten. Dit nieuws kwam naar buiten via een artikel op 6 maart 2026 in de Washington Post. Het zegt onder meer: ‘Nicole Grajewski, who studies Iran’s cooperation with Russia at the Harvard Kennedy School’s Belfer Center, said that there had been a high level of “sophistication” in the Iranian retaliatory strikes, both in what Tehran has targeted and in its ability in some cases to overwhelm U.S. and allied defenses.’
Wat zijn de politieke gevolgen? De regering Trump wimpelt het weg en meent dat het niet van belang is. Wat een onzinnige bewering is omdat de Russische inlichtingen de trefzekerheid van de Iraanse raketten en drones verhogen. Om dat te counteren moeten de VS en haar bondgenoten meer luchtverdedigingsraketten zoals Patriots inzetten.
President Trump doet het omgekeerde van wat logisch is. Hij beloont de Russische Federatie door het toe te staan om aan India olie te verkopen. Waardoor de agressor profiteert van een conflict met oplopende gas- en olieprijzen omdat Iran door de praktische blokkade van de Straat van Hormuz het evenwicht op de energiemarkt verstoort. Met als voordelig neveneffect voor het Kremlin dat de aandacht voor de Russisch-Oekraïense oorlog afneemt.
Oekraïne gedraagt zich als bondgenoot van de VS en ging volgens president Zelensky in op het Amerikaanse verzoek om in de Golfstaten haar anti-drone capaciteit in te zetten. Oekraïne steunt in tegenstelling tot landen als het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Spanje de VS onvoorwaardelijk.
Uiteraard omdat Iran een vijand van Oekraïne is dat de Russische Federatie van de Shahed-drones technologie heeft voorzien die nu schade berokkent aan burgerdoelen in Oekraïense steden. De Russische Federatie gedraagt zich als vijand van de VS door Iran van inlichtingen te voorzien.
Wat de regering Trump doet is onbegrijpelijk. Of men moet de idiotie van Trump die vermengd wordt met een flinke dosis corruptie en zelfverrijking als normaal zien.
Het getuigt van een vreemde strategische opstelling in de buitenlandse politiek van de VS om bondgenoot Oekraïne die zich als vriend opstelt als vijand te beschouwen en vijand Russische Federatie die zich vijandig gedraagt als vriend. Hoe zal de geschiedenis hier over oordelen?
Russische graven. Credis: @majdankrd / Telegram. In: The Moscow Times, 29 november 2025.
In 2014 is de Russische Federatie Oekraïne binnengevallen en annexeerde het delen van Oekraïne, zoals de Krim. In de aangenomen resolutie 68/262 van 27 maart 2014 van de Algemene Vergadering van de VN werd de Russische inval als onrechtmatig veroordeeld en werd het zogenaamde referendum over de Krim als ongeldig verklaard.
De inval door de Russische Federatie in Oekraïne was ook in strijd met het Boedapest Memorandum van 1994 dat de territoriale integriteit van Oekraïne garandeerde.. De toenmalige Sovjet-Unie heeft dat ondertekend en de Russische Federatie is de rechtsopvolger van de Sovjet-Unie.
De meest gehoorde kritiek op het Westen is niet dat het te agressief, maar te afwachtend was. Het verwijt in 2014 aan de toenmalige Amerikaanse president Obama en de Britse premier Cameron die met de Sovjet-Unie het Boedapest Memorandum hadden ondertekend was dat ze in 2014 te terughoudend reageerden op de Russische inval van Oekraïne.
Obama was te voorzichtig en niet diplomatiek handig genoeg. De garanties die Oekraïne in 1994 van Sovjet-Unie, VK en VS hadden gekregen in ruil voor het opgeven van haar kernwapenarsenaal bleken in de praktijk niks waard.
Oost-Europese staten hadden na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in 1991 toen de Russische Republiek er de stekker uittrok recht op zelfbeschikking. Dat was mede met de handtekening de Sovjet-Unie in 1975 geregeld in de Helsinki-akkoorden. In het zogenaamde eerste mandje was de territoriale integriteit van landen geregeld. Daarin waren grenzen gegarandeerd. Dat veranderde van karakter toen de Sovjet-Unie zichzelf ophief.
Oost-Europese landen waren vanaf dan niet langer gebonden aan de grenzen van de Sovjet-Unie en konden volgens de Helsinki-akkoorden beslissen over hun eigen bestemming. Rechtsopvolger de Russische Federatie kon daar in de jaren 1990 weinig tegenin brengen omdat de Sovjet-Unie die akkoorden had ondertekend. Zo konden Oost-Europese landen zelf beslissen om toe te treden tot NAVO en EU.
De inval in 2014 van de Russische Federatie in de Krim en Donbas in Oekraïne was in strijd met de afspraken die mede met de handtekening van de Sovjet-Unie waren gemaakt in Helsinki 1975.
Het is een verkeerde framing om te spreken van expansiedrift van Oost-Europese landen. De Russische Federatie had daar via haar rechtsvoorganger de Sovjet-Unie in 1975 mee ingestemd.
Het is niet Europa of de VS die een oorlog tegen Oekraïne is begonnen. Het is de Russische Federatie die in 2014 Oekraïne is binnengevallen en sinds die tijd oorlog voert met dat land. Poetin heeft meermalen publiekelijk gezegd, onder meer tijdens een NAVO-top in Boekarest 2008, dat hij vindt dat Oekraïne geen echt land is en van de kaart moet worden geveegd.
Poetin combineert sinds 2014 dat van de kaart vegen van Oekraïne met het optuigen van een Russische oorlogseconomie die gericht is op oorlog. Dat heeft als doel voor Poetin om de Russische staat en economie naar zijn hand zetten en fondsen voor zelfverrijking van hem en zijn zakenvrienden aan te wenden én om zijn macht te consolideren en elke oppositie uit te schakelen.
De Russische Federatie is in de 25 jaar sinds Poetin in 2000 aan de macht kwam een autocratie geworden waar rechtsstaat, persvrijheid en democratie buiten de orde zijn gesteld.
Ook omdat de aan bodemschatten rijke Russische Federatie haar inwoners (vooral buiten de grote steden) weinig welzijn en welvaart brengt bestaat er een discrepantie tussen de potentie van de Russische Federatie en de werkelijkheid die Poetin er van maakt. Daarbij komt dat Poetin zijn land noodgedwongen steeds meer overlevert aan China.
Om het verschil tussen schijn en wezen te overbruggen -en de bevolking rustig te houden- zet Poetin propaganda in die teruggrijpt op het beeld van een nostalgisch verleden van de eigen natie en een vijandbeeld van een omsingeld land dat niet begrepen en erkend wordt door andere landen. De Russische Federatie is notabene het grootste land ter wereld.
De Russische staatspropaganda over de NAVO met een vermeende expansiedrift wordt door Russische media ook naar het Westen geëxporteerd. Met als opzet om verdeeldheid te zaaien onder een westers publiek. Omdat het Kremlin geen inhoudelijke historische argumenten heeft om de ontwikkelingen in Oost-Europa in de jaren 1990 in haar voordeel uit te leggen wordt een verhaal opgetuigd dat niks met de realiteit te maken heeft.
Dat is zowel gericht op de eigen bevolking die gemobiliseerd wordt voor dat vijandbeeld zodat het niet gaat vragen om economische welstand en vrijheid als op een westers publiek dat om redenen die niks met deze geopolitieke ontwikkelingen te maken hebben ontvankelijk wordt gemaakt voor die Russische propaganda.
Wie het telefoongesprek tussen de Amerikaanse speciale Oekraïne gezant Steve Witkoff en de Russische diplomaat Yuri Ushakov heeft gelekt is onduidelijk. Het was een niet beveiligd gesprek dus Europese veiligheidsdiensten kunnen het hebben opgevangen. Bijvoorbeeld de Britten of Polen. Of het waren de Russen zelf om de onderhandelingen te laten ontsporen en verdeeldheid te zaaien tussen Europa en de VS. Het Kremlin wil geen concessies doen.
De Amerikanen zullen het niet geweest zijn. Want met publicatie van het gelekte telefoongesprek hebben ze niks te winnen. Integendeel, hun dubbelspel wordt er genadeloos mee doorgeprikt. Het is er niet waarschijnlijker op geworden dat ze zich in de toekomst nog geloofwaardig op kunnen stellen als bemiddelaar tussen Oekraïne en de Russische Federatie.
President Trump zal proberen om met zijn pro-Kremlin gezanten werk voor Poetin te blijven doen. Of Trump nou wel of niet sinds de jaren 1980 een marionet van Poetin is. Maar het verschil is dat nu het idee is weerlegd dat de Amerikanen neutraal en oprecht zijn in hun bemiddelingspogingen.
Het telefoongesprek maakt duidelijk dat hardliners in de regering Trump met het Kremlin onder één hoedje spelen. Dat is geen nieuws en wordt al sinds het aantreden van president Trump in zijn eerste termijn vermoed. Nieuw is dat het nu met dit telefoongesprek is aangetoond. Trumps dubbelspel is ontmaskerd.
Schermafbeelding van deel artikel‘Saarland: de oplossing voor Oekraïne?‘ van Walter Zinzen op MO*, 9 november 2025.
Mijn reactie op Facebook bij het opinie-artikel ‘Saarland: de oplossing voor Oekraïne?‘ van 9 november 2025 van Walter Zinzen op het Vlaamse mediaplatform MO*:
Zinzen verraadt zijn vooroordeel als hij het Belgische ministerie van Defensie omkat tot ministerie van Oorlog. Is dat een poging tot humor van Zinzen? Terwijl hij degenen die zich willen verdedigen tegen de al woedende hybride en dreigende oorlog van de Russische Federatie verwijt hysterisch te zijn, kan Zinzen naïviteit verweten worden.
Hij mist de kern van de plannen van de machthebbers in het Kremlin. Poetin en zijn handlangers hebben oorlog nodig om aan de macht te blijven. Oorlog is hun raison d’être. Dat betreft niet alleen hun politieke, maar ook hun economische macht.
De Russische Federatie is geen democratie, maar een autoritair geleide veelvolkerenstaat waar rechtsstaat, eerlijke verkiezingen, breed politiek overleg en persvrijheid zijn afgeschaft. Het vertoont kenmerken van de maffia. In zo’n situatie ligt diplomatie niet voor de hand.
Sinds Poetin in 2014 onrechtmatig delen van Oekraïne met geweld bezette zijn alle pogingen van de VS, Turkije of Israël om te bemiddelen tussen de strijdende partijen op niets uitgelopen. Terwijl de Oekraïense president Zelensky territoriale concessies heeft gedaan in de gesprekken met bemiddelaar VS, blijft het Kremlin inzetten op maximale eisen. Poetin wil heel Oekraïne in bezit krijgen.
Zinzen maakt een vergelijking met Saarland dat in 1957 in een referendum besloot zich aan te sluiten bij de Bondsrepubliek Duitsland. Het is om vele redenen historische onzin om dat als voorbeeld voor de toekomstige positie van Oekraïne te zien. Frankrijk tekende in 1957 het EEG-verdrag en werkte nauw samen met de Bondsrepubliek Duitsland voor het verwezenlijken van een Europese ‘ruimte’.
Daarnaast waren het de toenmalige VS van president Eisenhower en het VK die Frankrijk onder druk zetten om het Saarland los te laten. De Angelsaksen wilden een zo sterk mogelijk Duitsland dat een rol kon spelen in de koude oorlog.
De vergelijking tussen het Frankrijk van 1954 dat de Akkoorden van Parijs over de bezetting van de Bondsrepubliek Duitsland tekende en de huidige Russische Federatie die omgebouwd is tot oorlogseconomie tekent de argeloosheid en het gebrek aan historisch besef van Zinzen.
Laat staan dat in het door oorlog verscheurde Oekraïne een referendum praktisch mogelijk is en de Russen dat in de door hen bezette gebieden van Oekraïne zouden toestaan. Het zogenaamde Krim-referendum van 2014 dat door het Kremlin werd georganiseerd geeft aan hoe dat gemanipuleerd zou worden. In de breed aangenomen VN-resolutie van 68/262 van maart 2014 werd dat Russische referendum als ongeldig bestempeld.
Uiteraard zijn er partijen die profiteren van oorlog. Wapenfabrikante spinnen garen bij de Russische oorlogsdreiging. Het is met tegenzin en door chantage van president Trump dat de meeste Europese landen zich gedwongen voelen om hun defensie-uitgaven te verhogen naar 3,5% van hun bruto binnenlands product.
Maar door de Russische agressie jegens Georgië (2008) en Oekraïne (2014-heden) en de continue hybride oorlogsvoering plus desinformatiecampagne van de Russische Federatie tegen de EU hebben op dit moment de Europese landen geen andere realistische keuze dan het versterken van hun defensie. Liefst in Europees verband. Niet In het minst om het gat te vullen dat de terugtrekkende Amerikanen achterlaten die zich focussen op Zuid-Amerika en Oost-Azië.
Is Zinzen bekend met het begrip ‘relatief pacifisme’? Filosoof en pacifist Bertrand Russell liet in de Tweede Wereldoorlog zijn bezwaren tegen Britse inmenging varen omdat oorlog weliswaar altijd slecht is, maar in zeer uitzonderlijke gevallen het minste is van meer kwaden en daarom gerechtvaardigd is.
Dat is nu opnieuw aan de orde door de Russische agressie jegens Oekraïne en Europese landen. Pleidooien voor vrede lijken nastrevenswaardig, maar verkeren in hun in tegendeel als ze zijdelings de partij steunen die de oorlog begonnen is. Dan werkt zo’n pleidooi averechts.
Amerikaanse media lijken nog steeds niet te begrijpen waar de Epstein-Trump affaire over gaat. Ze leggen niet alleen het verkeerde accent, maar helpen er actief aan mee om Trump uit de wind te houden.
Dit is een willekeurige video die Trump kan vieren als afleiding voor waar het werkelijk om gaat. Namelijk de vermenging van Trump en Epstein met de Russische maffia en Russische geheime dienst KGB of FSB, en Russische geldstromen die richting Trump lopen.
Hierover zouden media moeten berichten en niet blijven hangen in de berichtgeving over de sekshandel en het misbruik van jonge vrouwen door Epstein en Trump. Hoe kwalijk en destructief dat ook was. Maar het geeft Trump tijdwinst om zich niet te hoeven verantwoorden voor zijn banden met het Kremlin.
Het lijkt er ook niet op dat president Trump zich zorgen maakt over onthullingen in de zogenaamde Epstein files over het misbruik van jonge vrouwen die het Congress probeert vrij te geven, maar wel over details in die documenten over zijn verbondenheid met de Russische maffia en inlichtingendiensten. Die hem ontmaskeren als landverrader.
Dat is materiaal waar Poetin Trump mee onder druk zet of mee chanteert. Voor de redding van de Amerikaanse democratie is het essentieel dat dat compromitterende materiaal zo snel mogelijk publiekelijk wordt gemaakt. Als het al niet uit de Epstein files gefilterd is door Trumps FBI.
Seks is een onderwerp dat de aandacht trekt en waar het brede publiek pap van lust. Het wordt er tragisch op als die aandacht als afleiding dient voor waar het echt om gaat. De Russische connectie van Epstein en Trump. En media dat niet begrijpen en naïef en onbewust Trumps zaak bepleiten.
Die verklaart ook Trumps handelen in de Russisch-Oekraïense oorlog waar hij steevast de kant van het Kremlin kiest. Hij beweegt pas als de publicitaire druk vanuit het Congres te hoog wordt. Trump doet voor de bühne met woorden een concessie die vervolgens niet door daden gevolgd wordt. Trump houdt met nietszeggende uitspraken de schijn op dat hij niet in de zak van Poetin zit.
Gevestigde media moeten snel hun accent verleggen van de sekshandel naar de geldhandel en Russische connecties van Epstein en Trump. Opvallend in de affaire Epstein is hoeveel er nog niet is onderzocht en/of geopenbaard.
Buiten de gevestigde media zijn er autonome journalisten als Lev Parnas of Craig Unger die zich wel degelijk richten op het totale plaatje waar de sekshandel en het misbruik van jonge vrouwen geen hoofdzaak, maar middel is. Namelijk chantage, inmenging van Russische inlichtingendiensten en maffia in de Amerikaanse samenleving en het bedrijfsleven, een alternatieve geldmotor om illegale activiteiten in de VS te financieren en het ‘runnen’ van Trump als Russisch bezit.
Voor meer achtergronden zie de video van Craig Unger in de Thom Hartmann show:
Schermafbeelding van deel column ‘Geo-ideologische ongeletterdheid‘ van Beatrice de Graaf in NRC, 3 april 2025.
Met de opinies van de hooggeleerde Beatrice de Graaf heb ik steevast problemen. Ze schrijft over Europese veiligheidspolitiek, maar laat haar standpunt vaak domineren door wat het Kremlin meent. Haar weergave van de feiten klopt doorgaans, maar haar conclusies lijkt ze vaak uit de hoge hoed te toveren.
In NRC reageert Menno Lievers vandaag in een ingezonden brief op De Graafs column ‘Geo-ideologische ongeletterdheid‘ die op 5 april 2025 in het katern Wetenschap van NRC verscheen. De Graaf wordt door NRC niet genoemd bij de redactie Opinie, maar ondergebracht bij Wetenschap.
In haar column verwijst De Graaf naar hoogleraar Rik Peels en zijn boek ‘Leven zonder God‘ (2024). Peels zou erin ‘het atheïsme vanuit een nieuw perspectief‘ onderzoeken. Wat Peels niet doet is gelovigen en atheïsten over één kam scheren. Hij ziet de verschillen. De Graaf ziet de verschillen niet. Dat maakt haar verwijzing naar Peels onwaarachtig.
Schermafbeelding van deel column ‘Geo-ideologische ongeletterdheid‘ van Beatrice de Graaf in NRC, 3 april 2025.
De Graaf suggereert dat atheïsme ook maar ‘een geloof’ is. Lievers merkt terecht op dat De Graaf dit niet expliciet zegt, maar dat De Graafs idee is dat we ergens in moeten ‘geloven‘. Ook atheïsten, ietsisten, agnosten en apatheïsten. Dat is niet alleen klinkklare onzin van De Graaf, het is bewuste misleiding.
Voor de duidelijkheid, De Graaf is geen theoloog of religiewetenschapper en tooit zich in haar NRC-column met haar functie hoogleraar geschiedenis van de internationale betrekkingen. Ze doet onder de dekking van wetenschap uitspraken over een vakgebied dat buiten haar expertise ligt.
De Graafs opmerkingen over het atheïsme lijken verklaarbaar vanuit haar protestante CU-achtige leef- en gedachtenwereld. Gelovigen als De Graaf kijken met een christelijke bril en annexeren andersdenkenden in hun geloofssysteem. Volgens haar geloven we allen, ook ongelovigen of hoe die ook genoemd worden. Ze trapt in de valkuil van vele christenen, namelijk dat andersdenkenden moeten worden beschouwd als een verlengde van religie.
De Graaf mist de positie van iemand die geïnteresseerd is in religie en religieuze organisaties en onder de motorkap ervan wil kijken voorbij het cosmetische beeld dat religieuze organisaties zelf naar buiten brengen. Dat gaat om de functie van fictie in brede zin, inclusief noties van fantasie, inbeelding, zelfbedrog, waan en mythologisering.
De Graaf mist de bekommernis van mensen die niet in het religieuze domein getrokken willen worden en de claim op unieke moraliteit van gelovigen buitensporig en onterecht vinden, maar in beginsel anderen die positie royaal gunnen.
De Graaf mist de ontwikkeling van een Nederland waarin de meerderheid van de bevolking zich niet laat inspireren door religie of het christelijk-culturele gedachtegoed, maar ondanks dat vasthoudt aan het beeld dat iedereen ergens in gelooft.
De Graaf is het etiket wetenschapper niet waard als ze suggereert dat atheïsme ook maar een geloof is.
Wat doet Poetin met het voorstel voor een 30-daags staakt-het-vuren die de VS en Oekraïne afgelopen week in Saoedi-Arabië zijn overeengekomen? Dat is gissen, hoewel zich aftekent dat Poetin tijd wil winnen en concessies verlangt?
Kan Poetin dat bereiken door vast te houden aan zijn maximalistische eisen om al zijn punten binnen te slepen waarmee hij mogelijk de Amerikanen die haast hebben tegen het hoofd stoot?
De context is dat Poetin de oorlog tegen Oekraïne in 2014 is begonnen, Rusland, de VS en het VK de territoriale integriteit en soevereiniteit ondanks hun handtekening onder een verdrag met veiligheidswaarborgen niet zijn nagekomen en president Trump zich ogenschijnlijk door Poetin laat misleiden en Poetin oorlog nodig heeft om zijn macht te consolideren.
Analisten maken overuren. Zoals Anton Troianovski in The New York Times die in zijn opinie ‘Putin Met With U.S. Envoy and Sent ‘Signals’ for Trump, Kremlin Says‘ van 14 maart 2025 onder meer zegt: ‘Mr. Putin told a news conference that he was open to the proposal, but suggested that he would seek to negotiate over a slew of issues — such as Western weapons deliveries to Ukraine — that could delay any deal or make it impossible.’
Wat Poetin doet is vertragen zonder ja en nee te zeggen in de hoop dat president Trump verdere concessies doet. Die dan weer haaks komen te staan op het voorstel van de VS en Oekraïne. Wanneer zal president Trump beseffen dat dat zijn geloofwaardigheid aantast?
Kyiv is naar verluidt bereid in te stemmen met het feit dat de Russen Oekraïens grondgebied bezetten, maar zal de soevereiniteit daarover niet erkennen. Evenals de inmenging van het Kremlin om eisen te stellen over de grootte van de krijgsmacht of inmenging in de Oekraïense politiek inclusief regime change.
Francesca Ebel schetst in het opinie-artikel ‘If peace comes, Putin could face the ire of his most hard-line backers‘ van 14 maart 2025 in The Washington Post dat de macht van de Russische rechts-nationalisten op het beleid klein is, hoewel Poetin daar wel rekening mee moet houden. Poetin oogst wat hij gezaaid heeft. Hij heeft militarisme en nationalisme in de Russische samenleving hoog op de agenda gezet. De hardliners noemen het voorgestelde staakt-het vuren ‘een poging om de overwinning van Rusland te stelen’.
Schermafbeelding van deel artikel ‘Drie jaar oorlog? Omtzigt zwijgt over Oekraïne’s eigen schuld uit 2014‘ van Mark Jongeneel op DDS, 24 februari 2025.
Moet je nou lachen of huilen om artikelen die zo in strijd met de feiten zijn dat ze een eigen alternatieve werkelijkheid vormen? Wat bezielt een auteur om de feiten uit zijn mening te laten volgen? Moet je deze onzin negeren omdat het geen antwoord waard is of erop reageren? Dat is de afweging.
Zo’n artikel is ‘Drie jaar oorlog? Omtzigt zwijgt over Oekraïne’s eigen schuld uit 2014‘ van Mark Jongeneel op DDS. Het platform voor malcontenten, dwarsdenkers en rechts-radicalen. In deze rechtse echokamer wordt hoe dan ook elk ander geluid met ironie beantwoord. Dus een inhoudelijk debat aan de hand van de feiten ontstaat er nooit. Dat wordt uit de weg gegaan.
Niets klopt aan de opinie van Jongeneel. Het doet er niet toe dat het een rechts geluid is. Het gaat erom dat de feiten verkeerd worden voorgesteld. En dat gebeurt. Jongeneels vooronderstelling dat Russisch sprekende Oekraïeners ‘gewelddadig‘ de mond werden gesnoerd komt rechtstreeks uit de propagandafabriek van het Kremlin. Daar is geen onderbouwing voor.
Daarnaast blijkt er geen begrip uit voor internationale verdragen, de internationale rechtsorde en veiligheidspolitiek. Iemand die zegt dat Oekraïne de Russische Federatie al jaren provoceert begrijpt weinig van soevereiniteit van staten.
De uitbreiding van de NAVO oostwaarts is inderdaad een patroon van landen die veiligheid onder de NAVO-paraplu zochten na de bezetting door de Sovjet-Unie. Daar zijn tussen toenmalig president Gorbachov en de toenmalige westerse leiders Bush sr. en Helmuth Kohl nooit afspraken over gemaakt. Laat staan dat die in verdragen zijn terechtgekomen. Die bestaan alleen in de Russische propaganda van na het jaar 2000. En dankzij Jongeneel op DDS.
Het is triest en lachwekkend. De tovenaarsleerling praat over de grote wereld zonder daar ook maar iets van te begrijpen. Zover is DDS afgedaald. Mijn reactie bij het artikel:
‘Deze auteur heeft de feiten niet op een rijtje. Hij praat feitenvrij. Poetin zegt in de docufictie ‘Crimea: The Way Home’ (2015) dat hij na de vlucht van toenmalig Oekraïens president Victor Yanokovitsj op 22 februari 2014 tot de slotsom kwam dat de invasie van de Krim voorbereid moest worden. Poetin zei toen tegen medewerkers dat ze werden gedwongen te gaan werken aan de terugkeer van de Krim naar Rusland.
De vrij complexe geïntegreerde invasie van de Krim door Russische troepen die eind februari 2014 plaatsvond was door de Russische krijgsmacht in de jaren daarvoor al voorbereid. Dus Poetin probeerde dat met zijn uitspraak op 22 februari 2014 te verbergen.
Hoe dan ook, de tijdlijn van Mark Jongeneel komt niet overeen met wat er in de eerste helft van 2014 werkelijk is gebeurd.
De Russische Federatie bezette in 2014 de Krim en delen van de Donbas niet vanwege de zogenaamde achtergestelde positie van Russisch sprekende Oekraïeners, maar vanwege de eigen koloniale belangen. Inclusief de belangrijke marinebasis Sebastopol op de Krim en mijnen met kostbare delfstoffen in de Donbas.
En dan nog. Schotten voelen zich ook achtergesteld binnen het Verenigd Koninkrijk en Catalanen binnen Spanje, maar dat is nog steeds geen reden om een land met militaire middelen binnen te vallen. Notabene met de Russische handtekening onder het Boedapest Memorandum (1994) dat de territoriale integriteit en soevereiniteit van Oekraïne garandeert.
Jongeneel doet bewust aan desinformatie. Gelukkig doet hij dat zo krakkemikkig en onhandig dat zijn geschop tegen Omtzigt geen seconde overtuigt. Jongeneel maakt zichzelf vooral bekend als iemand die onvoldoende kennis van zaken heeft over het onderwerp waar hij over schrijft.’
Schermafbeelding van deel artikel ‘Schaakrel rond freestyle-variant: geen WK-titel, Carlsen eist vertrek FIDE-baas‘ van NOS Sport, 7 februari 2025.
De internationale schaakbond FIDE heeft als voorzitter de Rus Arkadi Dvorkovitsj die in 2018 in Batumi voor vier jaar werd verkozen. Hij volgde Kirsan Ilyumzhinov op die ook een protégé van het Kremlin was. In 2022 werd Dvorkovitsj in India voor vier jaar herkozen.
Hij was van mei 2012 tot en met mei 2018 vicepremier in het kabinet van Dmitri Medvedev. Daarvoor was hij van mei 2008 tot en met mei 2012 assistent van toenmalig president Medvedev.
Ondanks het verdwijnen van de Sovjet-Unie hebben de Russen de macht in FIDE. Pogingen van westerse landen om daar verandering in te brengen liepen keer op keer op niks uit. Kleinere federaties die net als grote federaties één stem hebben worden omgekocht door de Russen.
Na de presidenten Max Euwe (1970-1978) en Fridrik Olafsson (1978-1982) is het bestuur van FIDE in de handen van het Kremlin. Of via corrupte pionnen als Florencio Campomanes en Kirsan Ilyumzhinov of sinds 2018 direct via Arkadi Dvorkovitsj. Dit terwijl Indiase en Chinese spelers in opmars zijn en Russische schakers aan belang hebben ingeboet. Vladimir Kramnik was de laatste Russische wereldkampioen in 2007.
Tegen deze achtergrond moet het conflict tussen de FIDE en de Noorse oud-wereldkampioen Magnus Carlsen worden gezien. Hij wordt nog steeds als sterkste speler beschouwd, maar besloot in 2023 zijn titel klassiek schaak niet meer te verdedigen. Hij zou er op uitgekeken zijn.
Daarom promoot Carlsen met de Duitse zakenman Jan Henric Buettner het Freestyle Chess. Dat houdt in dat de stukken op de achterste rij een willekeurige uitgangspositie hebben. Dat moet het spel onvoorspelbaarder en dynamischer maken. Daar kunnen spelers zich niet op voorbereiden, zodat -zo is de gedachte- creativiteit en inzicht aan belang winnen. En het spektakel.
Carlsen verwijt FIDE verwijt dat het schaken onvoldoende promoot, hoewel het een computersport bij uitstek is die de afgelopen 20 jaar de wind meer mee had moeten hebben. Ondanks de Netflix-hit ‘The Queen’s Gambit‘ (2020). Tevens zou FIDE de commercie onvoldoende aanspreken en vooral uit zijn op het behoud van eigen macht.
Dat leidde tot een conflict toen Carlsen en Buettner de winnaar van een reeks Freestyle Chess toernooien wilden kronen met een wereldtitel. Dat accepteerde FIDE niet omdat het het voorrecht van de wereldschaakbord is om een wereldtitel uit te reiken. Carlsen bond tandenknarsend in, maar eiste wel het vertrek van Arkadi Dvorkovitsj. Die daar uiteraard geen gehoor aan gaf.
Op haar beurt had FIDE schakers onder druk gezet die aan de toernooireeks van Carlsen en Buettner wilden deelnemen, aldus een bericht van de NOS. Voorlopig wordt het geen wereldkampioenschap meer genoemd en is voor even de kou uit de lucht. Maar Carlsen vecht het besluit van FIDE aan.
Zo is 35 jaar na het einde van de koude oorlog en de val van het ijzeren gordijn binnen FIDE nog steeds de tegenstelling tussen Oost en West levend. Wonderlijk hoe het Kremlin met smeergeld en politiek gemarchandeer die positie in stand kan houden. Carlsen heeft ongelijk dat hij een wereldtitel uit kan reiken voor zijn toernooireeks Freestyle Chess. Maar Carlsen heeft gelijk met zijn kritiek op FIDE dat onder leiding van Arkadi Dvorkovitsj overloopt van corruptie, betutteling en een patstelling.
Schermafbeelding van deel commentaar‘FIDE-voorzitter Kirsan Ilyumzhinov treedt na 23 jaar af. Wie volgt hem op?‘ van 3 oktober 2018.
Schermafbeelding van deel opinie-artikel ‘Een militaristische koers doet Nederland geen goed’ van Hebe Willems, in NRC, 10 januari 2025.
Uiteraard doet een militaristische koers Nederland geen goed. Maar een niet-militaristische koers doet dat evenmin. Politicologe Hebe Willems stelt in een opinie-artikel van 10 januari 2025 in NRC dat op dit moment militarisering geen noodzakelijkheid is. Dat ben ik niet met haar eens.
Het is een wonderlijke opinie waarin Poetin niet met name genoemd wordt, maar de Russische agressie wel. De rationele onberekenbaarheid van Poetin zou in een evenwichtige opinie niet ongenoemd moeten blijven.
Die bestaat er mede uit dat oorlog met het Westen voor hem een noodzaak is om door het schenden van internationale verdragen zijn binnenlandse macht te handhaven, politieke oppositie uit te schakelen, de publieke opinie te breidelen, rijkdom en macht te vergaren en zijn land te militariseren vanuit een idee van nationalistische nostalgie.
Poetin heeft er namelijk geen belang bij dat de oorlog wordt beëindigd, maar juist wordt gecontinueerd. Marie Mendras meent in haar boekLa Guerre permanente; L’ultime stratégie du Kremlin (2024) dat Poetin in een permanente staat van oorlog moet blijven om zijn macht te consolideren.
Ook andere politicologen die zich bezighouden met nationale veiligheid komen tot die conclusie. Zoals Andrea Kendall-Taylor en Erica Frantz in hun artikel ‘Putin’s Forever War‘ (2023) in Foreign Affairs: ‘Putin is likely to continue the war in Ukraine—not because it is in Russia’s interest but because it is in his personal interest. Fighting on makes sense for Putin for one fundamental reason: wartime autocrats rarely lose power. Being at war shuts down avenues for a country’s citizens, military, and security forces to challenge their leadership.’
Met het realisme van een onberekenbare Russische tegenstander heeft Europa te dealen en daar een antwoord op te formuleren. Willems stipt het aan, maar mist toch de aard van Poetin die zijn macht heeft verbonden met het voeren van de eeuwige oorlog.
Willems is kritisch op NAVO-chef Mark Rutte die ze van retoriek beticht in zijn waarschuwing dat Europa rond 2030 in oorlog kan komen met de Russische Federatie en zich daar op voor moet bereiden. Ook defensieminister Ruben Brekelmans, staatssecretaris Gijs Tuinman en Commandant der Strijdkrachten Onno Eichelsheim geeft ze een veeg uit de pan omdat ze niet goed zouden beseffen dat succesvolle militaire afschrikking niet werkt.
Willems verwijst naar de wederzijdse succesvolle militaire afschrikking tussen de VS en de Sovjet-Unie tijdens de Koude Oorlog, maar vergeet te melden dat Nederland toen een hoger percentage aan Defensie besteedde dan de huidige 2%. In 1990 gaf Nederland 2,7% uit aan Defensie. In de jaren 1950 was dat rond de 4% en in 1954 zelfs 6%.
Voor Nederland is het niet haalbaar om het Defensiebudget de komende jaren onder druk van president Trump te verhogen naar zeg 4% (44 miljard euro) omdat er een structureel gebrek is aan gekwalificeerd personeel en geavanceerd materiaal waarvoor een lange wachttijd bestaat.
De Nederlandse militarisering die Willems ongewenst acht loopt hoe dan ook al tegen de eigen grenzen aan. Daarnaast komt dat twee partijen in de coalitie, te weten de PVV en BBB er niet happig op zijn om het Defensiebudget aanzienlijk te verhogen boven de in Wales in 2014 in NAVO-verband afgesproken 2%.
Willems vergeet ook te melden dat de Sovjet-Unie de wapenwedloop met het Westen niet vol kon houden vanwege oplopende kosten en als gevolg daarvan economisch implodeerde. Ook de huidige Russische oorlogseconomie raakt verhit door oplopende rente (nu 21%), inflatie van 9% met oplopende prijzen en een schrijnend tekort aan personeel.
Willems geeft een gemankeerd beeld van het realisme zoals dat door John Mearsheimer en Henry Kissinger werd gepromoot. Realisten zien de wereld niet als regelloos strijdtoneel zonder overkoepelende autoriteit, zoals zij meent, maar als een machtsstrijd tussen blokken met eigen spelregels die voornamelijk gedreven wordt door het rationele verlangen om regionale hegemonie te bereiken.
Dat realisme ziet ethiek zoals die is vastgelegd in verdragen en handvesten als secundair. Dat leidt inderdaad tot een mate van onvoorspelbaarheid en veronachtzaming van de internationale rechtsorde. Maar dat betekent niet dat er geen overkoepelende regels zijn. Er ontstaat namelijk een nieuw evenwicht dat wordt gevormd door militaire macht, politieke invloed en afschrikking.
Willem heeft gelijk dat de huidige oorlog verschijningsvormen kent die zich onttrekken aan het traditionele beeld van wat oorlog is. Zoals wat ze noemt ‘cyberaanvallen, sabotageacties en desinformatiecampagnes‘. Dat zien we in de Oostzee waar schepen van de Russische schaduwvloot met ankers kabels kapot trekken en in de recente Russische TikTok-campagne in Roemenië om een rechts-radicale presidentskandidaat aan de macht te helpen. De campagne lukte, maar het Roemeense Constitutionele Hof verklaarde de verkiezing ongeldig vanwege buitenlandse inmenging.
Deze hybride oorlog die geen oorlog genoemd wordt maakt het eerder lastiger dan makkelijker voor Europa om in gesprek te komen met het Kremlin doordat het niet toegeeft dat het gebruik maakt van activiteiten die zijn bedoeld om de stabiliteit van Europa te ondermijnen. Dat zit internationale samenwerking extra in de weg.
Het is onduidelijk wat Willems wil beweren. Ze merkt terecht op dat militarisering een keuze is. Maar als antwoord op Russische agressie is het een noodzakelijke keuze die Europa opgelegd wordt. Die noodzakelijkheid ontkent ze en meent ze te kunnen compenseren door het zoeken naar vreedzame oplossingen en internationale samenwerking. Dat toont argeloos.
Daarmee gaat ze glad voorbij aan de Russische machthebbers die zich niet aan internationale afspraken houden (Boedapester Memorandum 1994, Helsinki 1975) en geen belang hebben bij samenwerking. Of het moet met hun militaire bondgenoten China, Iran en Nood-Korea zijn.
It takes two to tango, dat vergeet Willems. Ze bekritiseert alleen de danspassen van Rutte, Brekelmans en Eichelsheim en vergeet te melden hoe Poetin, Anton Vaino en alle Kremlin-getrouwen dansen.
George Knight 