Quebec stelt dat het binnen zijn rechten valt om een ​​verbod op religieuze symbolen in te voeren

De in Quebec ingevoerde Wet 21 (Loi sur la laïcité de l’État) wordt door het Canadese Hooggerechtshof besproken. Deze wet verbiedt bepaalde ambtenaren om tijdens hun werk religieuze symbolen te dragen. Dat is een absolute scheiding van kerk en staat die de religieuze neutraliteit van de staat bevestigt.

De steun voor deze wet in het Franstalige Quebec lijkt door twee aspecten gevoed te worden. Weg onder het juk van de ooit machtige katholieke kerk en aansluiting zoeken bij de Franse opvatting van secularisme, de laïcité.

Quebec heeft autonomie en voerde deze wet in 2019 in. Quebecers zien zichzelf als kwetsbare minderheid in Canada en hebben wetten aangenomen om hun erfgoed en taal te beschermen.

De regering van Quebec heeft gebruikgemaakt van de notwithstanding clause. Hierdoor is de wet beschermd tegen juridische bezwaren op basis van de Canadese Charter of Rights and Freedoms, waardoor het mogelijk wordt grondrechten zoals de godsdienstvrijheid opzij te zetten.

Dat roept de vraag of hoe makkelijk het in het federatieve Canada voor regeringen is om grondrechten opzij te zetten en wat de Charter dan nog waard is. En hoe die Canada nog samenbindt als provincies als Quebec dat recht uitoefenen. Bij de behandeling van Wet 21 voor het federale Hooggerechtshof gaat het om zowel de godsdienstvrijheid als de relatie van constitutionele rechten van provinciale regeringen tot de federatieve grondwet.

Er is op Loi 21 kritiek in en buiten Quebec. Zo zou het discrimineren tegen moslimvrouwen met een hoofddoek. Een antwoord daarop is dat religieuze symbolen geen religieus, maar een politiek doel hebben.

Het debat kent venijnigheden, zoals de aantijging dat dit secularisme tegen godsdienst is gericht. Dat gaat voorbij aan de emancipatiestrijd van Quebecers waar de wet een resultaat van is. Maar er botsen grondrechten en belangen, dus strijd is ingebakken. Belangengroepen van mensenrechtenadvocaten tot religieuze organisaties en constitutionele juristen laten zich horen.

Zit het WK Voetbal 2026 in VS (Canada en Mexico) in de problemen?

Er gaan steeds meer stemmen op om het WK Voetbal te boycotten dat vanaf juni 2026 wordt gespeeld in Mexico, Canada en de VS. Twee van de stadions bevinden zich in Canada, drie in Mexico en elf in de Verenigde Staten. Dus het WK wordt voornamelijk in de VS gespeeld.

Kritiek is dat de organiserende wereldvoetbalbond FIFA door en door corrupt is, dat president Trump met immigratiedienst ICE aanstuurt op straatgeweld en chaos zodat het de vraag is of de bezoekers veilig zijn. Supporters van deelnemende landen Iran, Haïti en Senegal kunnen te maken krijgen met reisverboden. Ook Nederland heeft zich gekwalificeerd.

En: het wordt enorm duur voor de supporters. Kunnen en willen die dat betalen?

Eerdere acties om het WK Voetbal te boycotten of er geen diplomatieke afvaardiging heen te sturen hadden weinig succes. Zoals Qatar 2022 of Rusland 2018 (ook vanwege de MH17). De kritiek op Brazilië 2014 was dat het 14 miljard dollar besteedde aan dit WK dat dit land had kunnen gebruiken voor armoedebestrijding of onderwijs.

Hoe dan ook, sport is politiek, dat is onloochenbaar. Men kan zich als speler, supporter, sportbobo of politicus niet verschuilen achter het beginsel dat sport niet politiek is. Wie deze zomer naar de VS afreist voor het voetbal gaat akkoord met het beleid van Trump.

Het is opvallend dat de laatste WK’s Voetbal controversieel waren en in landen met een smet gehouden werden. Het schijnt zo te moeten zijn dat zulke grote toernooien steeds vaker in landen met een ongunstige reputatie gespeeld worden. Wie wil zich daar mee associëren?

NIW schiet uit de heup. Het verwijt Nederlandse cultuursector artistieke vrijheid alleen te verdedigen als dat politiek gewenst is

Schermafbeelding van deel commentaarBizar: Filmfestival Toronto weigert 7 oktober-film’ van redactie NIW in NIW, 14 augustus 2025.

In een commentaar van 14 augustus 2025 in het NIW over het Filmfestival Toronto (TIFF) dat de documentaireThe Road Between Us: The Ultimate Rescue‘ van Barry Avrich over de aanval van Hamas van 7 oktober 2023 aanvankelijk weigerde staat dat de Nederlandse cultuursector de artistieke vrijheid niet verdedigt als de boodschap ongewenst is. 

De documentaire was volgens een artikel in IndieWire trouwens nooit formeel in het programma opgenomen.

Wat het NIW hiermee over de Nederlandse cultuursector bedoelt te zeggen is onduidelijk. Het commentaar komt prematuur en rancuneus over.

Prematuur omdat uit berichtgeving in onder meer The New York Times van 14 augustus 2025 en IndieWire blijkt dat de film wel degelijk wordt vertoond op het TIFF. NIW heeft tot nu toe nagelaten een correctie bij genoemd commentaar of elders in de online versie te plaatsen die zegt dat de film wel op het TIFF wordt vertoond. Rancuneus omdat de beschuldiging van de Nederlandse cultuursector niks met het onderwerp te maken heeft.

Mijn reactie bij het commentaar van het NIW:

‘Het is onduidelijk waar de redactie van NIW op doelt als het zegt dat ‘de Nederlandse cultuursector‘ de artistieke vrijheid niet verdedigt ‘als de boodschap politiek ongewenst is‘.

Het is nogal een aantijging om dit de complete Nederlandse cultuursector te verwijten. Het is een brede sector met vele disciplines en betrokkenen als kunstenaars, programmeurs, organisatoren en bestuurders.

Laten die volgens de vileine tussenzin van NIWs redactie allen na om de artistieke vrijheid niet te verdedigen als de boodschap politiek ongewenst is?

NIW bedient zich met de aantijging van inductie. Uit het bijzondere leidt het het algemene af. Dat is een conclusie die in de argumentatieleer als problematisch wordt beschouwd.

Daarbij komt ook nog eens dat deze beschuldiging over de Nederlandse cultuursector er aan de haren wordt bijgesleept.

Het heeft niks met het onderwerp van het artikel te maken. Namelijk de vertoning van een film op het filmfestival van Toronto.

De redactie van NIW zou er verstandig aan doen om de beschuldiging aan het adres van de Nederlandse cultuursector in te trekken óf die te onderbouwen. Het een of het ander.

Nu laat het commentaar het idee na van een beschuldiging van een volledige Nederlandse cultuursector die niet onderbouwd is en ingegeven wordt door onderbuikgevoel en een gebrekkige manier van argumenteren.

NIW verdient meer dan de indruk dat het populisme bedrijft en de kwetsbare Nederlandse cultuursector een trap na geeft.’

Mick Carney wint Canadese verkiezingen. Oppositie tegen Trump loont

In Canada heeft de liberale kandidaat Mark Carney in de parlementsverkiezingen de winst opgeëist. Hoewel het gezien de uitslagen er om zal spannen of hij in het parlement een meerderheid van 172 zetels haalt of aangewezen zal zijn op samenwerking met de NDP.

Volgens projectie van de nationale omroep CBC zal de Conservatieve leider Pierre Poilievre zijn zetel verliezen van een liberale kandidaat. Zodat de Conservatieven een nieuwe leider moeten kiezen. De Conservatieven hebben geen zetels verloren, maar gewonnen.

Carney’s winst kwam gezien de peilingen niet onverwacht. Oppositie tegen president Trump en voor de eigen waarden betaalt zich uit. Dat staat in schril contrast tot Europese leiders die als knipmessen buigen voor Trump. En daarmee vooral zichzelf vernederen. Terwijl harde oppositie tegen de in de VS en daarbuiten impopulaire Trump vruchtbaar is.

In de VS was het de Democratische gouverneur van Illinois J.B. Pritzker die in een toespraak in New Hampshire opriep tot massademonstraties tegen het beleid van president Trump en de Republikeinse partij. Hij probeert de Democraten te activeren, roept op tot harde actie en loopt zich warm als presidentskandidaat in 2028.

Kerstcommercial 2024 van La Famille de Lait (Quebec): de bewustwording van Léo

Sinterklaas is voorbij en de kerstdagen komen eraan. Dat is de wetmatigheid aan het eind van het jaar. Een andere wetmatigheid is ook hoe kerstmis genoemd wordt. Moet kerstmis een feestdag genoemd worden? Bedrijven maken hun kerstcommercials. En hun afweging in hoeverre ze kerstmis kerstmis noemen.

Een overzicht dat MarketingTribune geeft van Nederlandse en buitenlandse commercials toont dat er op sentimentaliteit gemikt wordt met dieren, romantiek en saamhorigheid.

De kerstcommercial 2024 van het zuivelbedrijf La Famille de Lait uit het Canadese Quebec is anders. De titel is bewustzijn (‘La prise de conscience‘). Kinderen staan centraal. Uiteraard draait het om melk.

De bijna tiener Léo zucht. Wat is er met hem aan de hand? Welnu, onder zijn melksnor door het drinken van een glas melk kondigt zich een beginnend snorretje aan. Dat begreep hij toen zijn mama hem een knuffel wilde geven. Spreekt hij van ‘m’man’ omdat hij man wordt vraagt het jongetje met stropdas en bretels zich aan het einde af.

Léo zegt ‘Tabarouette‘ dat is een verdraaiing van de Canadees-Franse vulgaire uitdrukking ‘Tabarnak‘. Dat vernuftige taalgebruik geeft hem een begin van volwassenheid mee.

De kleinere kinderen die twee koppen kleiner zijn dan Léo bekommeren zich om hem. Een van hen constateert dat Léo een pre-adolescent is. De leeftijdsfase van 9 tot 12 jaar die overgaat in het begin van de puberteit. Er kondigt zich een kloof tussen hen en de grotere Léo aan. Hij krijgt een glas melk aangeboden om verder te groeien. Want dat heeft hij nodig. Ze knuffelen elkaar.

Dit is een kortfilm in 30 seconden. Knap geschreven, doelmatig in beeld gebracht, met prima acterende kinderen en met de boodschap dat melk voor kinderen onmisbaar is om te groeien.

Artikel Katholiek Nieuwsblad is neerbuigend over secularisme en moderniteit. En hemelt traditionele Rooms-Katholieke jongeren op

Schermafbeelding van deel artikel ‘In seculier Canada ontdekken jongeren ‘integriteit en authenticiteit in de Kerk‘ [een bewerking van een artikel van Luke Mandato], 24 juli 2024.

Het Katholiek Nieuwsblad plaatste op 24 juli 2024 een bewerking van Luke Mandato’s (Catholic News Agency) artikelYoung adults defying secularism trend in Canadian Church‘ van 22 juli 2024.

Het oorspronkelijk artikel van Mandato bevat een citaat van Father Kent Grealy over jonge Canadese Rooms-Katholieke gelovigen dat onaardig is naar andersdenkenden: ‘That draws them into discovering the Gospel, which is this story that is a great epic, and it shows them that the nihilistic and materialistic bent of modernity makes life not worth living.”

Dit citaat suggereert dat ‘de nihilistische en materialistische neiging van de moderniteit het leven niet de moeite waard maakt’ en jongeren het Rooms-Katholieke geloof met de Tridentijnse Mis van voor het Tweede Vaticaanse Concilie van voor 1962-65 omarmen.

Het positivisme van de Canadese Rooms-Katholieke jongeren wordt door de geciteerde geestelijken afgezet tegen het negativisme van andersdenkenden die geen geweten, geen waarheid, geen objectiviteit, geen integriteit en geen authenticiteit zouden hebben. Deze traditionele katholieke geestelijken gebruiken deze Canadese jongeren om reliëf te geven aan hun gitzwarte, niet-verbindende visie op de samenleving.

De bewerking van het artikel in het Katholiek Nieuwsblad neemt deze zelfingenomen houding van traditionele Rooms-Katholieken over inclusief het idee dat moderniteit niet meer is dan nihilisme en materialisme. Die houding staat haaks op verdraagzaamheid, menslievendheid en inleving met andersdenkenden.

Met plaatsing van dit artikel geeft hoofdredacteur Anton de Wit zijn eigen verdraagzame aard een kaakslag van jewelste en levert die in voor reactionaire evangelisatie. Hoewel de ergste uitspraken van de Noord-Amerikaanse Rooms-Katholieke geestelijken het artikel in het Katholiek Nieuwsblad niet gehaald hebben. Tegelijk worden nuances van Mandatos oorspronkelijke artikel geweld aangedaan. We zullen het maar opvatten als gepolder.

Schermafbeelding van deel artikelYoung adults defying secularism trend in Canadian Church‘ van Luke Mandato op CNA, 22 juli 2024. De tekst bij de foto luidt vertaald: ‘Een toenemend aantal jonge mensen verwerpt de zeer subjectieve visie van de samenleving op de waarheid, zei de directeur van geloofsprogramma’s bij Cardus, pater Deacon Andrew Bennett. ‘Ze zijn op zoek naar integriteit, authenticiteit en iets met echt uithoudingsvermogen’, zei hij. Credits: Elijah Bautista.’

Mijn reactie bij het artikel op Facebook:

Wat een neerbuigende opmerking in het artikel jegens niet Rooms-Katholieken: ‘dat het katholieke geloof een objectieve en universele waarheid bevat, die geen filosofie is die met de wind mee verandert.’ Dat suggereert dat niet Rooms-Katholieken geen waarheid en filosofie hebben die niet met de wind verandert. Dat klinkt onaardig, onjuist en kinderachtig. Rooms-Katholieken hebben niet het alleenrecht op verdieping. Die claim is aantoonbare onzin. 
Het artikel maakt er een potje van door niet goed uit te leggen wat secularisme is en zelfs te suggereren dat het vijandig tegenover religie staat. Dat is niet zo. Het artikel zegt dat onder Canadese Rooms-Katholieke jongeren de gelovigheid opleeft en dit te maken heeft met het secularisme. Maar er bestaat geen tegenstelling tussen secularisme en gelovigheid. Het is niet zo zoals uit het citaat van Andrew Bennett blijkt dat in het secularisme de gelovigheid afneemt. 
Integendeel, het secularisme is een politieke filosofie die onder meer godsdiensten in bescherming neemt en hun bestaan rechtsstatelijk garandeert. Volg maar eens het heftige debat in India waar moslims zich beroepen op het secularisme waarin ze een bescherming zien van hun geloof tegen het nationalistisch-hindoeïsme.
Een opinie-artikel mag best wat aanscherpen, kleuren en vertekenen om een mening in de verf te zetten. Maar als basale feiten bewust verkeerd worden voorgesteld en de strekking neerbuigende opmerkingen bevat over andersdenkenden en kritiekloos ophemelend is voor de leden uit eigen kring, dan belandt de opinie in het domein van de kinderlijke fantasie. Ofwel, wensdenken dat in strijd is met de werkelijkheid. Daar hebben ook Rooms-Katholieken uiteindelijk niks aan.

Gedachten bij de foto ‘A Winter’s day at the locks, Sault Ste. Marie’ (1904)

Detroit Publishing Co., A Winter’s day at the locks, Sault Ste. Marie, omstreeks 1904. Collectie: Library of Congress,

Een foto van de sluizen van het Canadese Sault Ste. Marie. Gelegen tegenover Sault Ste. Marie in Michigan. Het vrachtschip Queen City ligt in de sluis. Zwarte roetwolken waaien de lucht in. Sneeuw ligt op de kades. Aan de wal slaat een man met pet en winterjas het schutten van de schepen gaande. Het is omstreeks 1904.

Winter is het ultieme medicijn om aan het alledaagse te ontsnappen. Winter verbroedert en voedt nostalgie. Want vroeger kent strenge winters. Winter is weer even zoals vroeger. Onder elkaar.

Winter relativeert verschillen, en het leven zelf. Het gekissebis van de politiek lijkt minder belangrijk. Oorlogen gaan door, maar worden in het nieuws voor even verdrongen door winterpret.

Winter is mythe. Winter is opgeklopt vermaak. Winter is afleiding, een ventiel voor het bestaan. Het gezond verstand dat doorgaans zoveel toegangen afsluit wordt tot nader orde buiten werking gesteld. Alles ligt open.

Winter is de omgekeerde wereld, vergelijkbaar met carnaval. Winter in Nederland heeft eigen voorschriften: doe gewoon, wees saamhorig en doe niet moeilijk. Maar ook, speel het spel dat winter is. Voor je weet is het voorbij. Pluk de winter.

In Nederland duurt tegenwoordig de winter doorgaans vier dagen. In uitzonderlijke jaren is het ietsjes meer. De opwarming van de aarde laat niet meer toe. Als de winter voorbijgaat, dan zakt iedereen weer terug in oude gewoonten en is het kinderlijke plezier weer voorbij.

Met bovenstaande situatie aan de Amerikaans-Canadese grens heeft dat niks te maken. Daar vriest het dat het kraakt. De foto roept wel het gevoel van een Nederlandse winter op. Of de herinnering daaraan.

Het doet er niet toe of we dat zelf hebben meegemaakt of uit het historisch geheugen van Nederland afleiden. Het is een gevoel. Met helden van de Elfstedentocht die maar steeds niet aan de start verschijnen. Of de schilderijen van Hendrick Avercamp die veroordeeld zijn tot kerstkaart.

De winter is zo mooi, maar wordt ons ontstolen. Daar nemen hedendaagse Nederlanders geen genoegen mee. Toch zetten ze die stemming tijdens de winter op stil. In de winter komen we uiteindelijk thuis.

Nacht, sigaretten en lichtreclames in Montréal, 1937

Conrad Poirier, La rue Sainte-Catherine Montréal, 1937.

Tram 41 stopt om passagiers uit te laden en op te pikken. Niet alleen uit het straatbeeld volgt dat het andere tijden zijn. Ook uit de reclames voor sigaretten. Sweet Corporal op zowel de tram als op de pui op de straathoek. De lichtreclame voor Buckingham domineert het beeld. De slogan van dit merk was ‘Throat Easy‘. Dat klinkt nu akelig tegenstrijdig. De fotograaf is Conrad Poirier.

Het is 1937, Montreal, Canada. De regen maakt het er fotogeniek op omdat het zorgt voor een spiegelend oppervlakte. Het beeld verdubbelt door regen en lichtreclames, en wordt gehalveerd door de nacht. De optelsom is vermengd en verward. Dit is voyant de parallelle biotoop van de film noir.

Moties roepen op om geen diplomatieke afvaardiging naar WK Voetbal Qatar en Winterspelen China te sturen. Regering weigert en kiest stelling tegenover kamer

Schermafbeelding van deel artikelKabinet ziet boycot van WK voetbal in Qatar niet zitten‘ in De Telegraaf, 18 november 2021.

De regering-Biden overweegt om vanwege de mensenrechten geen diplomatieke afvaardiging naar de komende Olympische Winterspelen in China te sturen. Aldus een bericht van Politico van 18 november 2021. Dit speelt tegen de achtergrond van een relatie tussen de VS en China die tijdens de regering Trump verslechterd is. De Winterspelen vinden vanaf 4 februari 2022 plaats in Peking.

De regering Biden spreekt over ‘de genocide op religieuze minderheden in Xinjiang’. Het Canadese Lagerhuis steunde in februari 2021 een motie die zegt dat de behandeling van de Oeigoeren genocide is. De Nederlandse regering noemde het toen geen genocide, maar ‘grootschalige mensenrechtenschendingen tegen Oeigoeren‘.

Dat zou Nederland ook kunnen doen door geen ministers, premier of staatshoofd die deel van de regering uitmaakt te sturen naar de Winterspelen in China.

Hetzelfde is een optie voor het WK Voetbal in Qatar. Wel sporters sturen, maar geen diplomatieke afvaardiging namens Nederland. In februari 2021 nam een meerderheid van de Tweede Kamer een motie van SP-Kamerlid Sadet Karabulut aan met alleen VVD, CDA en FVD tegen die oproept om geen diplomatieke afvaardiging naar Qatar te sturen, aldus een bericht in De Telegraaf. Het gaat niet om een boycot, want dan zou Nederland geen sporters sturen, maar om het niet sturen van een diplomatieke afvaardiging.

In antwoord op een vervolgmotie van maart 2021 antwoordde het kabinet op 21 mei 2021 dat dit nog niet aan de orde was omdat Nederland zich nog niet had gekwalificeerd en dat pas in november 2021 duidelijk werd. Welnu, deze week heeft het Nederlandse elftal zich door een zege op Noorwegen geplaatst voor het WK in Qatar.

De schendingen van de mensenrechten in China zijn veel groter dan in Qatar en vinden op industriële schaal. Van de andere kant is de economische en politieke macht van China groter dan van Qatar.

Pas op 18 november 2021 dienden D66, GL en CU een motie in die de regering oproept om vanwege de mensenrechten geen diplomatieke afvaardiging naar de Winterspelen in China te sturen. Beide moties lijken samen te hangen.

Motie van het lid Sjoerdsma c.s. over geen regeringsafvaardiging naar de Olympische Winterspelen sturen. Ingediend 18 november 2021.

Of de motie van Sjoerdsma c.s. over China wordt aangenomen staat nog niet vast, maar is wel waarschijnlijk. Dan is het echter nog niet zeker of de regering die motie uitvoert. Het weigert evenmin de motie van Sadet Karabulut over Qatar uit te voeren. Toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok kondigde dat in zijn antwoord van mei 2021 aan.

Dit is des te merkwaardiger omdat het over het functioneren van de regering gaat en de grenzen die daar aan gesteld worden door de Kamer. Het Kamer heeft daarover het laatste woord, maar de demissionaire minister van Buitenlandse Zaken Ben Knapen (CDA) legt in navolging van Blok en na plaatsing van het Nederlands elftal de motie Karabulut naast zich neer en noemt volgen het bericht in De Telegraaf het uitvoeren ervan een symbolisch gebaar. Dat gaat dus over moderne slavernij van arbeidsmigranten. Hij verantwoordt dat zo: ‘Ik vind het te kort door de bocht om nu als een soort protestgebaar te zeggen, ‘we blijven weg’.

Dat is op zijn beurt te kort door de bocht van minister Knapen. Hij geeft zowel een verkeerde beschrijving van de situatie in Qatar als een misleidende beschrijving van de motie Karabulut. Die roept niet op dat ‘we‘ wegblijven, maar ‘geen afvaardiging van de regering te sturen naar het WK in Qatar en hierover in overleg te gaan met andere landen‘. De motie roept niet op dat de sporters wegblijven.

SP-Kamerlid Jasper van Dijk vindt het naast zich neerleggen van de motie Karabulut schoffering van de Tweede Kamer. Van Dijk: ‘Het zou zeer ongepast zijn als onze koning gezellig in een skybox gaat staan borrelen met de autoriteiten van Qatar. Zo lang werknemers worden uitgebuit moeten we dat voorkomen.’

Dat is een echo en voorafschaduwing van de kritiek die koning Willem-Alexander in februari 2014 kreeg toen hij tegen alle protesten in vanwege de schending van de homorechten door het Kremlin van het kabinet de Winterspelen in Sochi mocht bezoeken en met president Poetin een biertje dronk. Anders landen schaalden toen hun diplomatieke afvaardiging af, maar Nederland weigerde dat. Het RD formuleerde dat toen in een subliem redactioneel zo: ‘Het gedrag van onze koning in Sotsji was niet wijs en niet waardig‘. De kans bestaat dat de koning dat in Qatar of Peking herhaalt.

Om koning Willem-Alexander tegen zijn eigen hysterie te beschermen is het alleen al gewenst om de beide moties over Qatar en China (mits die aangenomen wordt) uit te voeren. Zodat hij zich niet net als in Sochi 2014 opnieuw aan kan stellen als een kleine jongen en controversiële bestuurders van het ontvangende land legitimeert door ze te ontmoeten en een persmoment te gunnen voor hun propaganda. Dat komt naast de afkeuring over de behandeling van minderheden en arbeidsmigranten en de toepassing van de mensenrechten in beide landen.

Het kabinet doet er verstandig aan om in Europees verband te opereren en steun te zoeken voor het niet sturen van een diplomatieke afvaardiging naar de Winterspelen in China en het Wereldkampioenschap Voetbal in Qatar. Het gaat om de sport en daarom is het gewenst dat sporters en sportbestuurders de aandacht krijgen zonder dat een staatshoofd, premier of minister daar pontificaal voor gaat staan.

Er zijn voldoende mogelijkheden, plekken en gremia om de diplomatieke relaties met beide landen te onderhouden. Dat hoeft niet tijdens een sporttoernooi te gebeuren. Minister Knapen mist de essentie als hij zegt dat het wegblijven van de regering een symbolisch gebaar is. Het is andersom, de diplomatieke afvaardiging naar zo’n sporttoernooi is een symbolisch gebaar.

Gedachte bij foto ‘Female students and a nun pose in a classroom at Cross Lake Indian Residential School in Cross Lake, Manitoba’, 1940

Female students and a nun pose in a classroom at Cross Lake Indian Residential School in Cross Lake, Manitoba in a February 1940 archive photo. (Indian and Northern Affairs/Library and Archives Canada/Reuters)

Het misbruik van kinderen in de katholieke kerk heeft die religieuze organisatie beschadigd. De pogingen om de beschuldigingen af te zwakken of zelfs in de doofpot te stoppen heeft het vertrouwen in de geloofwaardigheid van het instituut katholieke kerk tot op het bot aangetast. Van die geloofwaardigheid, laat staan aanzien is weinig meer over.

Als de katholieke kerk een persoon was, dan zou die zich uit schaamte niet meer met goed fatsoen op straat durven begeven.

Bovenop dat decennialange misbruik van kinderen door priesters, bisschoppen en andere leiders van de katholieke kerk dat door de hiërarchie gedoogd werd komt het onheilspellende nieuws uit Canada. Kinderen van Aboriginals or First Peoples hebben hun religieus onderwijs in internaten niet overleefd. Ze zijn begraven en worden nu opgegraven. Dat betreft niet alleen katholieke, maar ook protestante instellingen.

Overigens is Canada daarin niet uniek, want ook in een katholiek land als Ierland stierven onder de hoede van katholieke instellingen meer dan 9000 kinderen. Een mortaliteit van 15%. In een land als Australië werden kinderen van inheemse oorsprong gekleineerd, beschadigd en in het gareel gedwongen. Allen die door afkomst of sociale achtergrond niet pasten binnen de toenmalige maatschappelijke consensus liepen een verhoogde kans om hun cultuur of leven te verliezen.

Als de katholieke kerk een bedrijf was, dan zou het zich failliet laten verklaren, onder een andere naam een doorstart maken en afstand nemen van het eigen verleden.

Wat resteert zijn herinneringen van degenen die hebben geleden, maar overleefden en foto’s die het onrecht aantonen. Kinderen van inheemse afkomst in schoollokalen of op schoolpleinen die van hun moeder gescheiden zijn voegen zich gedwee in de bestaande orde en zijn doorgaans zichtbaar ongelukkig.

In de naam van de Vader is de dubbel onnatuurlijke constructie waaraan deze kinderen werden blootgesteld, Dubbel omdat religie in zichzelf een constructie is met een eigen mythologie en door de bewuste politiek van overheid en de religieuze instelling als uitvoerder om de continuïteit van de bloedlijn van het kind te doorbreken en met dwang en geweld te vervangen door een nieuw opgelegde orde.

Zo maakte religie zich tot collaborateur. Dat is een schande die de kerken nooit meer uit kunnen wissen. Hun eer is voorgoed verloren. Daar helpt geen marketing meer aan om in de beeldvorming te willen redden wat er te redden valt.