Tagarchief: Saint Nicolas

Deel 2 over mijn speciale livres d’art, kunstboeken uitgegeven door Galerie Quadrige/Éditeur La Diane Française in Nice


Belofte maakt schuld. Want twee weken geleden was ik nog niet klaar met mijn speciale kunstedities. Die dankzij Jean-Paul Aureglia, eigenaar van Galerie Quadrige/Éditeur La Diane Française in Nice, in allerlei grote bibliotheken zijn te vinden. Zoals de Bibliothèque Nationale in Parijs, die van het prestigieuze Trinity College in Cambridge, onze eigen Nationale Bibliotheek in Den Haag en de kunstbibliotheek van Museum Boijmans in Rotterdam. Best leuk!

Twee weken geleden passeerden hier de Ilias, Odyssee en Divina Commedia en stipte ik de Legenda Aurea al aan. Ook beloofde ik iets over JP’s series ‘Musée de poche’ en ‘Feuille de ceramique’ plus Sint Franciscus en ‘vierkante kunst’. Waarbij ik zomaar nog de ‘Dix ans et plus’ vergat. Daar gaat ie!

De Legenda aurea, La Légende d’orée, De gouden Legende

Toos van Holstein, aquarel als studie voor de steendrukken over het leven van Catharina van Alexandria

Een in de Middeleeuwen volop gelezen boek over de belangrijkste heiligen. Nou ja, je moest natuurlijk wel kùnnen lezen! En dat ging voor een groot deel van de bevolking toen niet op. Voorlezen kon vanzelfsprekend wel. Maar of al die heiligenlevens zich nu leenden voor verhaaltjes voor het slapen gaan? Oordeel zelf maar bij de Heilige Catharina van Alexandrië, waarvan ik voor JP haar levensbeschrijving met steendrukken heb geïllustreerd.

Toos van Holstein, een van de 4 steendrukken over Catharina

Catharina (mijn officiële eerste voornaam), wijs tot diep in haar haarvaten en ook nog eens zeer gelovig. Met daarbij de heidense heerser van Alexandrië die haar graag wil bezitten. No way natuurlijk! Ze weet zelfs zijn vrouw te bekeren en ook heel veel wijze mannen te overtuigen van haar gelijk. En dat door een vrouw!! Heerser dus te kijk gezet en Catharina tot radbraken veroordeeld. Dat mislukt door goddelijk ingrijpen. Dus dan maar met het zwaard haar hoofd eraf. Gouden tijden waren dat voor heersers. Alhoewel, waren? Hoe zit dat met die twee huidige tsaren in de US en Rusland? Hoe dan ook, Catharina werd heilig verklaard en ik mocht me door haar levensloop laten inspireren.

Toos van Holstein, Santa II (olieverf, drieluik)

Net zoals door die van Sinterklaas. Nou ja, Saint Nicolas klinkt natuurlijk veel mooier. Wat heeft die veel nobels gedaan! Drie jonge vrouwen, zussen, gered van de prostitutie. Drie in een grote pot gekookte kindertjes weer tot leven gewekt. En een zeeman gered die bij een storm op zee dreigde te verdrinken. Alle redenen dus voor heiligheid en een viertal steendrukken van mij ter illustratie daarvan.

Toos van Holstein, aquarelstudie voor 4 steendrukken over het leven van Saint Nicolas (Sinterklaas)
Toos van Holstein, steendruk

Zwarte Piet zal je trouwens niet ontdekken, die bestond toen nog niet.

De Edda in de serie Musée de poche

De Edda, een op IJsland door Snorri Sturluson geschreven 12e eeuwse verzameling van Noord-Europese mythologische verhalen. Ik mocht van JP een tekst uitzoeken voor zijn serie ‘Musée de poche’. Boekjes met literaire teksten, weer te illustreren met multiples. Om wat tegenwicht te bieden aan al die zuidelijke Griekse mythologie van de Ilias en Odyssee ging ik voor iets noordelijks. Een tekst uit die Edda. Waarin overigens, net als bij de Grieken, de mens vaak een speelbal is van de goden.

Toos van Holstein, aquarelstudie voor de 4 steendrukken bij de Edda

Voor mijn vier steendrukken maakte ik natuurlijk wat voorstudies. Maar ook kwamen uit die inspirerende verhalen olieverven voort.

Toos van Holstein, The eye of the prohet (de 4 steendrukken op één groot vel)
Toos van Holstein, een van de 4 steendrukken bij de Edda
nog een
Toos van Holstein, Edda (olieverfschilderij)

Overigens, ‘poche’ is Frans voor broekzak. Maar vanzelfsprekend past zo’n Musée de poche echt niet in je broek of binnenzak.

Franciscus en de Wolf in de serie ‘feuille de ceramique’

Kom maar eens op het idee, een livre d’art met daarin dunne plaatjes keramiek als illustratie. JP deed dat. En ik kwam op het idee om iets te doen met het zich in mijn keramiekstad Gubbio afspelende verhaal over San Francesco en de woeste wolf.

Toos van Holstein, de 2 keramiekplaatjes in het livre dárt
zoals ze zijn geplaatst in het livre d’art

Schrijver en kunstcriticus Raphaël Monticelli maakte er zelfs een nieuwe tekst bij. Over dan nieuwe boekje in die serie ‘feuille de ceramique’ heb ik hier al eens eerder geschreven. En ’t zou ook best kunnen dat San Francesco e il lupo dit jaar nog weer eens opduiken.

L’Art au carré: Toos van HOLSTEIN

Denk nou niet dat de boeken in JP’s serie ‘L’Art au carré’ vierkant zijn. ’t Is Frankrijk, hè. Nee, de acht steendrukken die ik maakte voor dit geheel aan mij gewijde livre d’art meten 28 bij 25 cm. Ach, niet belangrijk.

Toos van Holstein, het L’Art au carré opengeslagen bij een van de steendrukken
Toos van Holstein, nog een van de 8 steendrukken

Belangrijker is dat ik echt trots ben op dit boek. Ook omdat dit project veel inspiratie opleverde. Dat is hier al vaker ter sprake gekomen. Wat te denken van een hele serie originelen op handgeschept papier. Ook allemaal 28 bij 25 cm.

Toos van Holstein, mixed media studie voor de steendruk hierboven
Toos van Holstein, een van de serie originelen

En dan komt van ’t een ’t ander. Zoals mijn serie olieverfschilderijen onder de noemer ‘Coloured Black’.

Toos van Holstein, Source de vie (olieverfschilderij uit de serie Coloured Black)

Dix ans et plus/Tien jaar en meer

livre d’art ‘Dix ans et plus’

Die uitgave had ik zomaar de vorige keer vergeten. Foei Toos! Een livre d’art dat JP uitgaf enkele jaren na het 10-jarig bestaan van zijn Galerie Quadrige. Met daarin kunstenaars waarmee hij in die eerste 10 jaar had samengewerkt. Als ze maar een multiple konden aanleveren. Laat ik nou, toen bij hem dat idee opkwam, net gaan beginnen aan mijn zeefdrukken voor La Divine Comedie van Dante (lees het 1e deel). Kleine moeite om er nog eentje extra te maken.

Toos van Holstein, zeefdruk in ‘Dix ans et plus’

Maar na die zeefdrukken besloot ik toch dat ik het creëren van steendrukken interessanter vind. Daarbij kan ik veel meer kwijt mijn teken, aquarelleer en schildertechnieken. Tot volgende week.

TOOS

De niet zo sexuele LAT-relatie tussen Sinterklaas en de Heilige Catharina


Sinterklaas in het zuiden van het katholieke Frankrijk? Quoi? Wat is dat? Maar de heilige Saint Nicolas (270-342)? Ja, natuurlijk, die kennen ze allemaal. Wat wil je ook, één van de belangrijkste aanbedenen in dat uitgebreide heiligenleger van de Roomse kerk. Met ook nog heel wat Franse kerken die zijn naam dragen.

portret van Sint Nicolaas uit 1472
De heilige Catharina van Alexandrië, geschilderd door Rafaël in 1508

Dus leek ’t me wel leuk om voor mijn galerist in Nice, Jean-Paul Aureglia van Galerie Quadrige, als verrassing Saint Nicolas mee te nemen als Sinterklaascadeautje. Maar dan wel in gezelschap van de Heilige Catharina (†307) als zijn vriendinnetje. Want er moet natuurlijk nog wel het nodige gedaan worden aan het evenwicht tussen man en vrouw in de katholieke kerk.

Toosiaans cryptisch allemaal? Vast wel. Maar de verklaring is simpel. Alweer wat jaartjes geleden maakte ik van beide heiligen al eens steendrukken voor een nieuwe uitgave van La Légende dorée, De Gouden Legende. Een beroemd 13e eeuws boek van monnik Jacques de Voragine waarin hij allerlei heiligenlevens beschreef. Jean-Paul ging dat uitgeven als een livre d’art. Een kunstboek in zeer beperkte oplage, geïllustreerd met speciaal voor die uitgave gemaakte kunstdrukken. Met van mij, omdat Jean-Paul dat vroeg, steendrukken bij de levensbeschrijvingen van Sint Nicolaas en Sint Catharina. Waarom juist die twee? Nou, Nicolaas natuurlijk vanwege onze Sinterklaastraditie en Catharina omdat dit mijn officiële voornaam is. Hè? Catharina en Toos? Ja hoor. Gewoon via wat naamstappen in mijn eerste levensjaren. Van Catharina naar Cato naar To naar Toos.

Twee jaar geleden kwam Jean-Paul opnieuw met die vraag. Vanwege het grote succes van die Légende dorée uitgave had hij besloten er nog een in groter formaat te gaan drukken. Nu 170 exemplaren van 33 bij 27 cm. Met daarin even grote kunstdrukken in dezelfde oplage. Oké, ik doe mee, zo zei ik. Maar voorlopig nog even niet. Dat gebeurde pas afgelopen juli, zonder dat Jean-Paul ’t wist.

plezierig aan het werk met Hans Van Dijck in zijn steendrukatelier in Antwerpen

Ik moest namelijk eerst een nieuwe steendrukker vinden omdat mijn trouwe Rudolf Broulim met pensioen was gegaan. Voor hem in de plaats is nu Hans Van Dijck ten tonele verschenen. Leraar aan de academie in Brussel, zelfs nog assistent van Rudolf geweest en nu ook met een eigen steendrukatelier in Antwerpen.

Ik schreef hier al over hem omdat we als wederzijdse snuffelstage eerst samen een proefsteendruk gingen maken. ‘City life’. Ook hier al ter sprake gekomen. Deze video op YouTube getuigt ervan.

De samenwerking beviel zo goed dat we in het verlengde van ‘City life’ gelijk maar zijn doorgegaan met Saint Nicolas en Sainte Catherine. Naast elkaar op een wat grotere steen. Of ze dat schuren tegen elkaar als heiligen nou wel of niet prettig vonden, ’t zou me een zorg zijn. Voorlopig moesten ze maar een LAT-relatie met elkaar aangaan. Zie de foto’s tussendoor van het maakproces.

Van te voren had ik twee aquarellen gemaakt als voorstudie voor de steendruk. Met daarin allerlei symboliek verwerkt. Want reken maar niet dat je zomaar snel even heilig wordt.

de aquarel/voorstudie van Saint Nicolas
aan de gang met Saint Nicolas op de steen

Dat scheepje en die zeemeermin rechts bij Nicolaas? Een lang verhaal kort: hij redde zeelui het leven door een storm te onderdrukken. Dus is hij de beschermheilige van schippers. En links die blote jongedame en de om hulp roepende man? Hij was arm, had drie dochters, kon ze niet onderhouden maar Nicolaas zorgde op stiekeme wijze voor geld zodat de dochters niet tot prostitutie hoefden te vervallen. Gevolg? Beschermheilige van maagden en prostituees. Typische combinatie, nietwaar?

aquarel/voorstudie van Sainte Catharine

En het gebroken rad en zwaard bij de heilige Catharina van Alexandrië? Weer een lang verhaal kort. Catharina al jong zeer christelijk en ook nog eens zowel bloedmooi als zeer wijs. Koning verliefd, wil haar als 2e vrouw. Mooi niet van haar kant. Gevangen gezet, 40 wijze mannen op bezoek die haar én moeten bekeren én williger maken. Mooi niet. Zij bekeert juist die wijzen. Foute boel dus, zeker als ze ook nog de vrouw van de koning bekeert. Nou, dan maar radbraken, dat wicht. Onweer, bliksemschicht, rad kapot (1e symbool), Catharina nog heel. Dan maar verbranden. Vuur waait uit en juist de beulen verbranden. Help, wat nu? Onthoofden dus, met het zwaard (2e symbool)! Dat lukt. Maar zie, engelen dalen neer, heffen haar lichaaam op en brengen dat per luchtpost naar de Sinaïwoestijn. Waar zich nu al eeuwen het Catharinaklooster bevindt.

overleg over de afbeelding van Sainte Catharine op de steen
Catharinaklooster in de Sanaïwoestijn

Zie je dus oude schilderijen met daarop een vrouw met een gebroken rad en/of zwaard, je kunt er vergif op innemen, dat is de Heilige Catharina van Alexandrië.

Catharina, in 1616 geschilderd door mijn kunstheld Artemisia Gentileschi (let op het rad als symbool)
overleg over de proefdruk: moet ik eventueel nog iets bijwerken op de steen?
altijd weer beschouwen en nadenken voor een goed eindresultaat
prachtig verfijnd toch, zo’n detail bij Catharina?
ja, dat is ‘m!
en dan moet elk exemplaar nog genummerd en gesigneerd worden

Jean-Paul was maar wat blij met zijn twee Sinterklaascadeautjes. Want de LAT-relatie van Nicolaas en Catherine was intussen wel versneden geraakt.

Jean-Paul ontvangt zijn Sinterklaas verrassing

Tot volgende week.

TOOS

Sint Nicolaas verricht geen wonderen meer


Sint Nicolaas, steendruk door Toos van Holstein bij het levensverhaal van de heilige Saint Nicolas in de uitgave van de Légende dorée van de Franse uitgeverij La Diane Française
Sint Nicolaas, steendruk door Toos van Holstein bij het levensverhaal van de heilige Saint Nicolas in de uitgave van de Légende dorée van de Franse uitgeverij La Diane Française

 

Sinterklaastijd, druk, druk, druk, dus tot mijn spijt

Is er voor een normaal blog dit keer geen tijd.

Ik vroeg Sint Nicolaas nog een wonder te verrichten

Door onze dagen tot 36 uur te verplichten,

Maar de heilige bleek zijn vroeger wondergedoe zat

Hoe langdurig ik hem ook smeekte en bad.

Vandaar dus nu alleen deze rijmelarij

En de volgende keer weer meer van mij.

Het wonder van de redding van het jongetje uit het vuur door de heilige Saint Nicolas, steendruk van Toos van Holstein in de uitgave van de Légende dorée van de Franse uitgeverij La Diane Française
Het wonder van de redding van het jongetje uit het vuur door de heilige Saint Nicolas, steendruk van Toos van Holstein in de uitgave van de Légende dorée van de Franse uitgeverij La Diane Française

Tot volgende week.

TOOS