صفحهٔ اصلی

دانشنامه‌ای آزاد که همه می‌توانند آن را ویرایش کنند؛
با ۱٬۰۶۶٬۷۲۸ مقاله به زبان فارسی

مقالهٔ برگزیده

حادثه آکو یا انتقام چهل و هفت رونین یک رویداد تاریخی در قرن ۱۸ است که در آن یک گروه از رونین‌ها (سامورایی‌های بدون ارباب) انتقام مرگ ارباب خود را می‌گیرند. حادثه آکو به رشته حوادث به هم پیوسته‌ای گفته می‌شود که روز چهاردهم از ماه سوم سال چهاردهم گنروکو برابر با ۲۱ آوریل ۱۷۰۱ میلادی، با زخمی شدن کیرا یوشیناکا توسط آسانو ناگانوری آغاز شد و یک سال و نه ماه بعد، در روز چهاردهم ار ماه دوازده سال پانزدهم گنروکو برابر با ۳۰ ژانویه ۱۷۰۳ میلادی، با حمله رونین‌های آکو به عمارت کیرا پایان یافت. در روز چهاردهم مارس سال ۱۷۰۱ میلادی، توکوگاوا تسونایوشی، شوگون حاکم شوگون‌سالاری توکوگاوا، آسانو ناگانوری دایمیوی قلمروی آکو را مأمور پذیرش فرستاده‌ها از دربار امپراتوری در کیوتو قرار داد. شوگون همچنین یکی از اشراف بنام کیرا یوشیناکا را به عنوان مسئول آموزش تشریفات به آسانو ناگانوری منصوب کرد. روز آخر پذیرایی در قلعه ادو، آسانو شمشیر کوتاه واکیزاشی را کشید و قصد کشتن کیرا را داشت. آسانو به انجام سپوکو (خودکشی آئینی) محکوم شد، اما کیرا هیچ مجازاتی دریافت نکرد. شوگون‌سالاری (باکوفو) همچنین زمین‌های آسانو در قلمروی آکو را نیز مصادره کرد؛ بدین ترتیب سامورایی‌هایی که در خدمت وی بودند نیز کار و محل زندگی خود را از دست دادند و به رونین (سامورایی بدون ارباب) تبدیل شدند. یک سال و نه ماه بعد، در روز ۳۰ ژانویه سال ۱۷۰۳ میلادی، اُوایشی یُوشیئو، که یک سامورایی عالی‌رتبه در خدمت آسانو بود، با رهبری یک گروه چهل و هفت نفری از رونین‌ها به عمارت کیرا در ادو وارد شدند و کیرا را کشته و سپس سر او را بر روی قبر آسانو در معبد سنگاکو (واقع در توکیوی کنونی) گذاشتند. آنها سپس خود را به مقامات رسمی تحویل دادند و در ۲۰ ماه مارس ۱۷۰۳ میلادی، به حکم شوگون‌سالاری با انجام سپوکو به زندگی خود پایان دادند.

ادامه… مقاله‌های برگزیده – مقالهٔ امروز

آیا می‌دانستید که …؟

… تندیس‌های ملکه حاکم مصر، حتشپسوت، با ریش مصنوعی، تاج و پوشش مردانه ساخته می‌شد تا نشان دهد زن بودن مانع فرمانروایی نیست؟ (در تصویر)
… به ازای هر ۱۶۶ شهروند آلمان شرقی یک مأمور مخفی اشتازی و به ازای هر ۶٫۵ شهروند یک خبرچین یا جاسوس پاره‌وقت وجود داشت؟
… به دلیل توفان، تیم ملی فوتبال مصر نتواست با کشتی به بازی‌های جام جهانی فوتبال ۱۹۳۰ اروگوئه برسد؟
… الیاس‌شاهیان یک دودمان تُرکی-ایرانی اهل سیستان بودند که در سلطان‌نشین بنگاله قدرت یافتند؟
… سر هرکول به دلیل چندبار سرقت و آسیب رسانی و برای محافظت به خزانه میراث استان کرمانشاه منتقل شد؟
… معمر قذافی در سفرهای رسمی، اصرار داشت که در چادر بزرگ بادیه‌نشینی‌اش اقامت کند و چند شتر را نیز با هواپیما منتقل می‌کرد تا هر روز شیر تازه برایش فراهم شود؟

بیشتر… – پیشنهاد یک مقاله

دربارهٔ ویکی‌پدیا

ویکی‌پدیا دانشنامه‌ای اینترنتی با بیش از ۳۲۹ زبان با محتوای آزاد است که با همکاری افراد داوطلب نوشته می‌شود و هر کس که به اینترنت دسترسی داشته باشد می‌تواند مقاله‌های آن را ویرایش کند. هدف ویکی‌پدیا آفرینش و انتشار جهانی یک دانشنامهٔ آزاد به تمامی زبان‌های زندهٔ دنیاست. با رشد روزافزون این دانشنامه گردانندگان آن در بنیاد ویکی‌مدیا چندین پروژهٔ مشابه دیگر همچون ویکی‌واژه، ویکی‌کتاب، ویکی‌گفتاورد، ویکی‌خبر، ویکی‌دانشگاه، ویکی‌سفر، ویکی‌داده و ویکی‌گونه را پدیدآوردند.

ویکی‌پدیای فارسی دو سال پس از شروع پروژهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، در ۲۸ آذر ۱۳۸۲ (۱۹ دسامبر ۲۰۰۳) فعالیت خود را آغاز کرد و اکنون در ردهٔ نوزدهم ویکی‌پدیاها قرار دارد و بزرگترین دانشنامهٔ فارسی محسوب می‌شود. ویکی‌پدیای فارسی هم اکنون (۲۵ دی ۱۴۰۴ خورشیدی) ۱٬۰۶۶٬۷۲۸ نوشتار دارد.

ادامه… ویکی‌پدیا، بدون نیاز به اینترنت

از میان خبرها

دلسی رودریگز

دلسی رودریگز (در تصویر)، پس از دستگیری نیکلاس مادورو در جریان حملات ایالات متحده به پایتخت، به عنوان رئیس‌جمهور موقت ونزوئلا سوگند یاد کرد.
پس از حملات هوایی آمریکا علیه حکومت ونزوئلا، نیکلاس مادورو دستگیر و به آمریکا انتقال داده شد.
آتش‌سوزی در یک بار در جریان جشن‌های شب سال نو در کران-مونتانا، سوئیس، دست‌کم ۴۰ نفر را به کام مرگ کشاند.
نصری عصفوره، پس از یک ماه جنجال پیرامون روند شمارش آراء به عنوان رئیس‌جمهور هندوراس انتخاب شد.
فتافهی فاکافانوا توسط مجلس قانون‌گذاری تونگا به عنوان نخست‌وزیر انتخاب شد.

یادبودها

امروز: پنجشنبه، ۱۵ ژانویه ۲۰۲۶ میلادی برابر ۲۵ دی ۱۴۰۴ هجری خورشیدی و ۲۵ رجب ۱۴۴۷ هجری قمری (UTC)

رویدادها

۱۳۵۷ - محمدرضا پهلوی پس از ۳۷ سال پادشاهی، ایران را به مقصد مصر ترک کرد.
۱۷۵۹ - موزه بریتانیا (در تصویر) در لندن برای بازدید عموم گشایش یافت، امروزه این موزه حافظ بیش از ۷ میلیون قطعه از آثار فرهنگی دوران مختلف است.
۱۹۱۵ - نخستین مکالمه تلفنی میان نیویورک و سانفرانسیسکو برقرار شد.
۱۹۱۹ - روزا لوکزامبورگ انقلابی و لیدر سوسیالیست و کمونیست آلمانی و لهستانی تیرباران شد.
۱۹۱۹ - کارل لیبکنشت انقلابی و لیدر سوسیالیست و کمونیست آلمانی تیر باران شد.
۱۹۴۳ - پنتاگون مقر اصلی وزارت دفاع ایالات متحده آمریکا و پرظرفیت‌ترین ساختمان اداری جهان بازگشایی شد.
۱۹۷۱ - سد عظیم اسوان بر روی رود نیل رسماً افتتاح شد.
۲۰۰۱ - ویکی‌پدیای انگلیسی بزرگترین و قدیمی‌ترین نسخه دانشنامه ویکی‌پدیا آغاز به کار کرد.

زادروزها

۱۶۲۲ - زادروز مولیر درام‌نویس و کمدی نویس قرن هفدهم فرانسه
۱۸۰۹ - زادروز پی‌یر-ژوزف پرودون فیلسوف، اقتصاددان و جامعه‌شناس فرانسوی و از متفکران برجستهٔ فلسفه
۱۹۰۸ - زادروز ادوارد تلر فیزیکدان آمریکایی با تبار مجارستانی
۱۹۱۸ - زادروز جمال عبدالناصر دومین رئیس‌جمهور مصر از ۱۹۵۶ تا هنگام مرگ در سال ۱۹۷۰
۱۹۲۹ - زادروز مارتین لوتر کینگ جونیور رهبر سیاهپوست جنبش حقوق مدنی ایالات متحده آمریکا، برندهٔ جایزه صلح نوبل سال ۱۹۶۴
۱۹۷۸ - زادروز جیمی کلیتون بازیگر و مدل آمریکایی

درگذشت‌ها

۷۰۵ - درگذشت ژان ششم از پاپ‌های کلیسای کاتولیک رم
۱۹۸۸ - درگذشت شان مک‌براید سیاستمدار بین‌المللی، وزیر اسبق امور خارجه ایرلند و فعال حقوق بشر. وی رئیس ارتش جمهوری‌خواه ایرلند، برندهٔ جایزه صلح نوبل سال ۱۹۷۴
۲۰۱۳ - درگذشت ناگیسا اوشیما کارگردان ژاپنی

→ روز قبل – روز بعد ←
یادبودهای ژانویه – یادبودهای بیشتر…

نگارهٔ برگزیدهٔ امروز

روم مدرن سه نقاشی تقریباً یکسان از هنرمند ایتالیایی جووانی پائولو پانینی در دههٔ ۱۷۵۰ است. نقاشی اصلی، چیدمان نقاشی‌هایی را نشان می‌دهد که در ابتدا به سفارش اتین فرانسوا، کنت استینویل، که بعدها دوک دو شوازول شد، کشیده شده‌اند. او بین سال‌های ۱۷۵۳ تا ۱۷۵۷ سفیر رم بود. در این نقاشی، استینویل روی یک صندلی راحتی نشسته است. پانینی سه نسخهٔ مختلف از این نقاشی خلق کرد. او دو نسخه از این نقاشی را، که هر دو مربوط به سال ۱۷۵۷ هستند، برای کنت استینویل خلق کرد - نسخهٔ اصلی در موزهٔ هنرهای زیبای بوستون و نسخهٔ دوم در موزهٔ هنر متروپولیتن در نیویورک نگهداری می‌شود. چند سال بعد، او نسخهٔ کمی متفاوت از این نقاشی را برای کلود-فرانسوا دو مونتبوآسیه دو کانیاک دو بوفور خلق کرد که اکنون در موزهٔ لوور پاریس نگهداری می‌شود.

بایگانی ژانویه ۲۰۲۶ – نگاره‌های برگزیدهٔ بیشتر

درون‌مایه

پروژه‌های خواهر ویکی‌پدیا

ویکی‌پدیا توسط ویرایشگران داوطلب نوشته شده و از سوی سازمان ناسودبر بنیاد ویکی‌مدیا میزبانی می‌شود که خود میزبان چندین پروژهٔ داوطلبانهٔ دیگر نیز هست:

ویکی‌انبار
انبار رسانه‌های آزاد
مدیاویکی
توسعهٔ نرم‌افزار ویکی
فراویکی
هماهنگی پروژهٔ ویکی‌مدیا
ویکی‌کتاب
کتاب‌های درسی و راهنماهای آزاد
ویکی‌داده
پایگاه دادهٔ آزاد
ویکی‌خبر
اخبار با محتوای آزاد
ویکی‌گفتاورد
مجموعه‌ای از نقل قول‌ها
ویکی‌نبشته
کتابخانه‌ای با محتوای آزاد
ویکی‌گونه
فهرست گونه‌ها
ویکی‌دانشگاه
ابزارهای آموزشی آزاد
ویکی‌سفر
راهنمای آزاد سفر
ویکی‌واژه
فرهنگ واژگان

زبان‌های ویکی‌پدیا

ویکی‌پدیای فارسی در سال ۱۳۸۲ بنیان‌گذاری شده و هم‌اکنون ۱٬۰۶۶٬۷۲۸ نوشتار دارد. ویکی‌پدیا به زبان‌های بسیاری وجود دارد؛ برخی از بزرگ‌ترین آن‌ها در زیر فهرست شده‌اند.

۱٬۰۰۰٬۰۰۰+ نوشتار

۲۵۰٬۰۰۰+ نوشتار

۵۰٬۰۰۰+ نوشتار

فهرست کامل ویکی‌پدیاها