صفحهٔ اصلی

دانشنامه‌ای آزاد که همه می‌توانند آن را ویرایش کنند؛
با ۱٬۰۶۹٬۶۳۵ مقاله به زبان فارسی

مقالهٔ برگزیده

جنگ بین امین و مأمون معروف به فتنهٔ چهارم یا جنگ داخلی بزرگ عباسیان به مجموعه حوادث و اتفاقاتی گفته می‌شود که بین سال‌های ۱۹۵ تا ۱۹۸ ه‍. ق، بر سر جانشینی هارون‌الرشید، خلیفهٔ عباسی، میان مدعیان اصلی خلافت، امین و مأمون، دو فرزند ارشد هارون، روی داد و در نتیجهٔ آن برای مدتی قسمت غربی و شرقی خلافت عباسی، در ستیز و کشمکش پنهان و سرانجام آشکار با یکدیگر قرار گرفتند. در این سلسله درگیری‌ها، مأمون تحت حمایت خراسانیان، در قلمرو خویش به مرکزیت مرو به برپایی و حفظ استقلال سیاسی اقدام کرد و امین نیز با حمایت مردم عرب و به‌خصوص خاندان بنی‌هاشم و ابناء دولت عباسی در مرکز و غرب خلافت، به پایتختی بغداد، به مقابله با برادر خویش پرداخت. هارون در دوران فرمانروایی خویش و به علل متعدد، اقدام به تعیین سیستم جانشینی پیچیده‌ای کرد، تا پس از او خلافت عباسی و سرزمین‌های تحت سلطه، به آشوب کشیده نشوند و جنگ قدرت میان اعضای خاندان رخ ندهد. او در سال ۱۸۲ ه‍.ق/۷۹۸ م به سیستم مورد نظر خویش رسمیت بخشید و با اهدای سرزمین‌های متعدد به همراه منابع مالی جداگانه به هر یک از پسرانش، زمینهٔ قدرت‌گیری آنان و آمادگی‌شان برای جانشینی را فراهم ساخت. علی‌رغم تلاش‌های هارون‌الرشید، درگیری‌های موردنظر، پس از وقوف بر مرگ قریب‌الوقوع او و با تحرکات امین آغاز شد و پس از مرگ هارون در سال ۱۹۳ ه‍.ق شدت یافت. امین با هدایت وزیرش، فضل بن ربیع، و سردارش، علی بن عیسی بن ماهان، در راه افزایش نفوذ و اقتدار خویش و ایجاد محدودیت برای برادر و جانشینش، مأمون، به سلسله اقداماتی دست یازید، که در ابتدا به صورت فرمان‌ها و دستورهایی قابل قبول بود و اطاعت مأمون را در پی داشت. در مقابل نیز، مأمون با هدایت وزیرش، فضل بن سهل، مجموعه اقداماتی نظیر کاهش مالیات را جهت جلب حمایت مردم محلی و اشراف خراسان و سرزمین‌های شرقی خلافت انجام داد. با شدت گرفتن خواسته‌های امین و اقدامات جدی وی برای خلع مأمون، که به تحریک اطرافیانش صورت می‌پذیرفت، مأمون در برابر این تحرکات واکنش نشان داد.

ادامه… مقاله‌های برگزیده – مقالهٔ امروز

آیا می‌دانستید که …؟

… نقاشی شاه عباس در آغوش جهانگیر با هدف به رخ کشیده شدن قدرت جهانگیرشاه به شاه عباس بزرگ ترسیم شد؟ (در تصویر)
… فلات ایران در مراحل اولیه مهاجرت انسان‌های امروزی از آفریقا به عنوان یک مرکز تجمع و میان‌گاه مهم به‌شمار می‌رفته است؟
… بخش بزرگی از نیاکان مردم سواحلی در شرق آفریقا، تبار ایرانی دارند؟
… دانمارک دارای دو سرود ملی مجزا است؟
… اقتصاد نائورو در دهه‌های ۷۰ و ۸۰ میلادی با ذخایر فسفات موجود در مدفوع پرندگان، یکی از بالاترین تولید ناخالص داخلی سرانه در جهان را داشت؟
… لاشخورها پاهای آلودهٔ خود را با ادرار ضدعفونی می‌کنند؟
… شصت سال پس از اتحاد ایبری و مرگ آخرین شاه پرتغال، فردی به نام ژواو چهارم علیه امپراتوری اسپانیا شورید و مدعی سلطنت پرتغال و مستعمرات آن شد؟

بیشتر… – پیشنهاد یک مقاله

دربارهٔ ویکی‌پدیا

ویکی‌پدیا دانشنامه‌ای اینترنتی با بیش از ۳۲۹ زبان با محتوای آزاد است که با همکاری افراد داوطلب نوشته می‌شود و هر کس که به اینترنت دسترسی داشته باشد می‌تواند مقاله‌های آن را ویرایش کند. هدف ویکی‌پدیا آفرینش و انتشار جهانی یک دانشنامهٔ آزاد به تمامی زبان‌های زندهٔ دنیاست. با رشد روزافزون این دانشنامه گردانندگان آن در بنیاد ویکی‌مدیا چندین پروژهٔ مشابه دیگر همچون ویکی‌واژه، ویکی‌کتاب، ویکی‌گفتاورد، ویکی‌خبر، ویکی‌دانشگاه، ویکی‌سفر، ویکی‌داده و ویکی‌گونه را پدیدآوردند.

ویکی‌پدیای فارسی دو سال پس از شروع پروژهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، در ۲۸ آذر ۱۳۸۲ (۱۹ دسامبر ۲۰۰۳) فعالیت خود را آغاز کرد و اکنون در ردهٔ نوزدهم ویکی‌پدیاها قرار دارد و بزرگترین دانشنامهٔ فارسی محسوب می‌شود. ویکی‌پدیای فارسی هم اکنون (۱۶ اسفند ۱۴۰۴ خورشیدی) ۱٬۰۶۹٬۶۳۵ نوشتار دارد.

ادامه… ویکی‌پدیا، بدون نیاز به اینترنت

از میان خبرها

علی خامنه‌ای

اسرائیل و ایالات متحده آمریکا حملاتی را علیه ایران آغاز کردند و سید علی خامنه‌ای (در تصویر)، رهبر جمهوری اسلامی، و دیگر مقامات ارشد را کشتند.
وزیر دفاع پاکستان در ادامهٔ درگیری‌های این کشور با طالبان، جنگ افغانستان و پاکستان را اعلام کرد.
راب یتن به عنوان نخست‌وزیر هلند سوگند یاد کرد و رهبری دولت اقلیت را بر عهده گرفت.
نبرد پشت نبرد جایزه بهترین فیلم آکادمی فیلم بریتانیا را از آن خود کرد.
ال منچو، رهبر کارتل نسل جدید جالیسکو، توسط ارتش مکزیک کشته شد.

یادبودها

امروز: شنبه، ۷ مارس ۲۰۲۶ میلادی برابر ۱۶ اسفند ۱۴۰۴ هجری خورشیدی و ۱۷ رمضان ۱۴۴۷ هجری قمری (UTC)

در آلبانی: روز معلم

رویدادها

۱۳۶۸ - روابط سیاسی ایران و انگلستان به‌دلیل حمایت دولت انگلیس از سلمان رشدی تیره شد.
۱۸۷۶ (میلادی) - الکساندر گراهام بل اختراع خود، تلفن، را ثبت کرد.
۱۹۳۶ (میلادی) - آلمان نازی، ناحیهٔ غیرنظامی راین‌لند را مجدداً اشغال کرد و معاهده ورسای را نقض کرد.
۱۹۶۵ (میلادی) - جنبش حقوق شهروندی آمریکا – در راهپیمایی‌ای که از سلما به مانتگمری در دفاع از حقوق شهروندی انجام شد، پلیس به تظاهرکنندگان حمله کرد.

زادروزها

۱۶۹۳ - زادروز کلمنت سیزدهم یکی از پاپ‌های کلیسای کاتولیک رم
۱۷۹۲ - زادروز جان هرشل ریاضیدان، ستاره‌شناس، شیمیدان، عکاس و مخترع انگلیسی
۱۸۷۲ - زادروز پیت موندریان نقاش هلندی
۱۸۷۵ - زادروز موریس راول آهنگساز و نوازنده فرانسوی
۱۹۰۴ - زادروز راینهارد هایدریش از برجسته‌ترین چهره‌های رژیم نازی در آلمان
۱۹۷۰ - زادروز ریچل وایس بازیگر سینما و تئاتر و مانکن انگلیسی

درگذشت‌ها

۱۳۲۹ - ترور و کشته شدن حاج‌علی رزم‌آرا (در تصویر)، یکی از نخست‌وزیران ایران
۱۶۱ - درگذشت آنتونیوس پیوس امپراتور روم بین سال‌های ۱۳۸ تا ۱۶۱ میلادی
۱۲۷۴ - درگذشت تامس آکویناس (در تصویر) معروف به حکیم آسمانی، فیلسوف و متاله مسیحی
۱۷۲۴ - درگذشت اینوسنت سیزدهم یکی از پاپ‌های کلیسای کاتولیک رم
۱۸۷۵ - درگذشت جان ادوارد گری دانشمند جانورشناس و عضو ارشد انجمن سلطنتی انگلستان
۱۹۹۷ - درگذشت ادوارد میلز پورسل فیزیکدان آمریکایی برندهٔ جایزه نوبل فیزیک سال ۱۹۵۲
۱۹۹۹ - درگذشت استنلی کوبریک کارگردان و تهیه‌کنندهٔ یهودی‌تبار آمریکایی

→ روز قبل – روز بعد ←
یادبودهای مارس – یادبودهای بیشتر…