Afgelopen mei trof ik het dat de deuren opengingen van hun voormalige raadhuis. Ben er al vaak langsgefietst en heb ook wat foto’s van de buitenkant gemaakt, maar trof het nooit open.

Maakte daar dus graag gebruik van om er even binnen te kijken. Had dat eerder al eens gedaan in Graft. Daar lijkt het qua afmeting ook wel een beetje op.

Binnen werd ik vakkundig rondgeleid. Was op dat moment de eerste en enige bezoeker. Later kwamen nog wat mensen. Het meest opvallende is dat het in feite 2 rechthuisjes betreft. De grootste en meest prominente is het raadhuis van van Grootschermer dat eerder dienst deed als rechthuis van Zuid-Schermer.

Grootschermer heet zo omdat Zuid- en Noord-Schermer samengingen. Dat was ergens voor 1811. Pas 1938 bedachten ze om het rechthuisje van Noord-Schermer circa 400 meter naar het zuiden te verplaatsen. Meer info.

Het gaat dan niet om het huidige Zuidschermer, dat tot 1993 binnen de gemeente Akersloot viel. Noord-Schermer was ook wat anders dan Schermerhorn (waar het latere Ursem gem. Schermer deel van uitmaakte) en Oterleek (waar ook Stompetoren binnenviel), die beide tot 1970 zelfstandige gemeentes waren. De Omval behoorde aanvankelijk tot gemeente Oudorp. Noord- en Zuid- ging in dit geval over het lintdorp dat later Grootschermer (inclussief Driehuizen) ging heten en nu 715 inwoners telt. Tot 1970 was de Schermer verdeelt over 5 gemeentes. Thans is dat 1 gemeentedeel (qua oppervlakte het grootste en qua inwoners het kleinste) van Alkmaar.

Kleine dorpen hadden vaak alleen een rechthuis, waar ook de schout zat. Pas later kwamen in die dorpen gemeente- of raadhuizen. In Grootschermer dus in 1938 als ik de glas-in-lood raamschilderingen mag geloven.

De meeste foto’s zijn van mei-2024, de eerste 2 maakte ik circa 4 jaar eerder.