Het 'helikoptergeld'-beleid
3 april 2025
Het 'helikoptergeld'-beleid
Milton Friedman is een van de grootste economen uit de 20e eeuw. Veel hedendaagse economische beleidslijnen zijn afgeleid van de Monetary School of Economics, die Milton Friedman in Chicago oprichtte. Tijdens een van zijn colleges had Milton Friedman het idee van helikoptergeldbeleid geopperd. Toen Friedman…
Kwantitatieve versoepeling (QE): belangrijke voorbeelden uit de geschiedenis
Het beleid van kwantitatieve verruiming (QE) staat nog in de kinderschoenen van de wereldeconomie. Ondanks zijn recente ontstaan kent dit beleid een wijdverbreide toepassing in verschillende landen ter wereld. Om kwantitatieve verruiming (QE) te begrijpen, is het daarom ook belangrijk om het gebruik ervan in verschillende delen van de wereld op verschillende tijdstippen te begrijpen. In dit artikel...
Kwantitatieve versoepeling en afbouw – Betekenis en belang ervan
Wat betekent kwantitatieve versoepeling (QE) tapering? Kwantitatieve versoepeling (QE) betekent het vergroten van de geldhoeveelheid in het systeem. Dit gebeurt wanneer de Centrale Bank nieuw geld creëert en dit gebruikt om activa aan te kopen. Deze activa-aankopen injecteren het nieuwe geld in het systeem. Kwantitatieve versoepeling (QE) tapering is het omgekeerde beleid…
De strategie van kwantitatieve versoepeling is een nieuw instrument dat door centrale banken wereldwijd wordt gebruikt. De meeste grote centrale banken, zoals de Fed, de Centrale Bank van Engeland, de Europese Centrale Bank en de Bank of Japan, maken de laatste tijd veelvuldig gebruik van deze strategie.
Dit middel wordt op zo'n grote schaal gebruikt dat er een geloof is dat als de gevolgen niet zo uitpakken als verwacht, het het hele systeem mee kan instorten. Wat houdt overheden en centrale banken dan zo vast aan het gebruik van kwantitatieve versoepeling? In dit artikel bekijken we enkele voordelen van kwantitatieve versoepeling:
Kwantitatieve verruiming is een nieuw instrument dat centrale bankiers ter beschikking staat. Voorheen konden centrale bankiers alleen rentewijzigingen doorvoeren om de economie te beïnvloeden. Bijvoorbeeld, wanneer de economie laag stond, verlaagden ze de rente, wat de kredietverlening en andere economische activiteit stimuleerde. Wanneer de economie hoog stond en moest worden teruggeschroefd, deden ze het omgekeerde.
Tijdens recente crises, zoals die in Japan en de Verenigde Staten, waren de rentetarieven echter al verlaagd tot onder nul. De overheid had dus geen waarschijnlijke actie om de economie te stimuleren. In dergelijke gevallen komt kwantitatieve versoepeling (QE) goed van pas. Dit komt omdat het fungeert als een extra instrument in de uitrusting van de overheid en de centrale bankiers helpt crises te verzachten wanneer deze zich voordoen.
Het belangrijkste effect van kwantitatieve verruiming (QE) is dat het de monetaire basis, oftewel de geldhoeveelheid, vergroot. Een hogere geldhoeveelheid is altijd gekoppeld geweest aan een daling van de rente. Dit komt doordat er overtollig geld in het systeem stroomt en kredietverstrekkers vervolgens met elkaar moeten concurreren om dat overtollige geld uit te lenen. In deze concurrentiestrijd drukken ze de rente omlaag. Daardoor wordt kwantitatieve verruiming (QE) als instrument dubbel zo effectief.
Door kwantitatieve versoepeling (QE) in te voeren, Doel van het monetaire beleid, namelijk het verlagen van de rente, wordt automatisch bereikt! Een lagere rente ondersteunt een expansief monetair beleid, waardoor de economische groeifase langer wordt. Op de korte termijn lijkt kwantitatieve verruiming (QE) bijna te mooi om waar te zijn.
Economische crises worden meestal gevolgd door extreme werkloosheid. De Grote Depressie van 1929 is bijvoorbeeld een van de zwaarste periodes in de economische geschiedenis. Meer dan 40% van de bevolking was in die periode werkloos.
De werkloosheid duurde vele jaren voort voordat de economie weer normaal werd. In moderne crises is de werkloosheid echter zelden zo lang aanhoudend geweest en heeft deze zo veel mensen getroffen. Dit kan deels worden toegeschreven aan het economische beleid van kwantitatieve verruiming (QE). Dit beleid heeft ervoor gezorgd dat de werkgelegenheidscijfers niet zo drastisch daalden en dus niet zo lang laag bleven.
Op de korte termijn is het beleid van kwantitatieve versoepeling (QE) dus uiterst gunstig geweest voor de gemiddelde burger, omdat het hun banen heeft beschermd. Anders was de crisis van 2008 voldoende om een langdurige periode van werkloosheid te veroorzaken.
Bij het beleid van kwantitatieve versoepeling (QE) koopt de centrale bank activa op de open markt. Dit doet ze door nieuw gecreëerd geld te gebruiken en dit geld vervolgens in het systeem te injecteren. De activa die de centrale bank koopt, kunnen van alles zijn. Meestal zijn het staatsobligaties, omdat dit de liquiditeit van de markt voor staatsobligaties vergroot en ook omdat ze doorgaans het veiligst zijn.
In gevallen zoals de subprimehypotheken had de overheid de toxische activa echter ook kunnen opkopen via een programma van kwantitatieve versoepeling (QE). Dit onttrekt de toxische activa aan het systeem en plaatst ze in gesloten kluizen van de centrale bank. Zodra de crisis zich begint te ontvouwen, worden deze toxische activa langzaam in de economie vrijgelaten, waar ze snel kunnen worden opgenomen en het evenwicht van de gehele economie niet verstoren.
Het mooie van het beleid van kwantitatieve verruiming (QE) is dat het direct resultaat oplevert. Zodra een crisis de economie treft, kan de overheid eenvoudigweg overgaan tot kwantitatieve verruiming. Kwantitatieve verruiming wordt dan ook door overheden wereldwijd als de meest geprefereerde oplossing beschouwd. Dit komt omdat het gemakkelijk als snelle oplossing kan worden toegepast.
Het is misschien triest om te weten, maar het economische beleid van de wereld wordt bepaald op basis van politieke motieven. Daarom wordt kwantitatieve versoepeling, een uitstekende politieke strategie omdat het net als pijnstillers direct verlichting van de problemen biedt, als zeer effectief beschouwd.
Een ander pluspunt van kwantitatieve versoepeling is het feit dat de overheid vrijwel 100% controle heeft over de uitkomsten.
Wanneer de centrale bank de rente verlaagt, is zij afhankelijk van de aangesloten banken om deze renteverlagingen door te berekenen aan de consumenten in de vorm van meer kredietverlening.
Bij kwantitatieve versoepeling heeft de overheid echter 100% controle over de uitkomst van de oefening. Omdat ze obligaties kopen, weten ze precies hoeveel geld er in omloop is op de markt en hoe dit de werkgelegenheid, het consumentenvertrouwen en de economie als geheel zal beïnvloeden.
Deze vermeende voordelen maken kwantitatieve verruiming tot een van de meest geprefereerde methoden van monetaire inmenging door centrale banken. Deze voordelen zijn echter sterk bekritiseerd en in twijfel getrokken, en velen zijn van mening dat kwantitatieve verruiming geen voordelen heeft, maar juist enorme nadelen. In het volgende artikel zullen we enkele van deze nadelen bekijken.
Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd *