Het 'helikoptergeld'-beleid
3 april 2025
Het 'helikoptergeld'-beleid
Milton Friedman is een van de grootste economen uit de 20e eeuw. Veel hedendaagse economische beleidslijnen zijn afgeleid van de Monetary School of Economics, die Milton Friedman in Chicago oprichtte. Tijdens een van zijn colleges had Milton Friedman het idee van helikoptergeldbeleid geopperd. Toen Friedman…
Voordelen van kwantitatieve versoepeling
De strategie van kwantitatieve versoepeling is een nieuw instrument dat door centrale banken over de hele wereld wordt gebruikt. De meeste grote centrale banken, zoals de Fed, de Centrale Bank van Engeland, de Europese Centrale Bank en de Bank of Japan, maken de laatste tijd veelvuldig gebruik van deze strategie. Dit instrument is op zo'n grootschalig niveau ingezet...
Alternatieven voor kwantitatieve versoepeling
De Fed en de Amerikaanse overheid hebben gekozen voor kwantitatieve verruiming (QE) als het beste beleid om de crisis van 2008 te boven te komen. Dit betekent dat er andere beleidsmaatregelen in overweging werden genomen. Deze beleidsmaatregelen waren alternatieven voor kwantitatieve verruiming (QE) en konden een vergelijkbaar effect hebben. De gemiddelde burger is echter niet...
Het beleid van kwantitatieve verruiming (QE) staat nog in de kinderschoenen van de wereldeconomie. Ondanks zijn recente ontstaan kent dit beleid een wijdverbreide toepassing in verschillende landen ter wereld. Om kwantitatieve verruiming (QE) te begrijpen, is het daarom ook belangrijk om het gebruik ervan in verschillende delen van de wereld op verschillende tijdstippen te begrijpen. In dit artikel hebben we de belangrijkste gevallen van kwantitatieve versoepeling (QE) opgesomd. Deze zijn als volgt:
Japan is letterlijk de geboorteplaats van kwantitatieve verruiming (QE). Het was hier in 2001 dat dit economische beleid voor het eerst werd geïmplementeerd. Het doel van deze beleidsimplementatie was ervoor te zorgen dat de Japanse crisis, die gepaard ging met deflatie en aanhoudend dalende groeicijfers, effectief werd beheerst en verholpen.
Gedurende een periode van vijf jaar pompte de Japanse centrale bank, oftewel de Bank of Japan (BOJ), voortdurend geld in de markt. Volgens schattingen heeft Japan meer geld in de markt gepompt dan de Verenigde Staten. Dit cijfer is verbijsterend, aangezien de Amerikaanse economie minstens drie keer zo groot is als de Japanse economie.
Achteraf gezien beschouwen de meeste experts de Japanse experimenten met kwantitatieve verruiming (QE) echter als een mislukking. Bijna tien jaar na de felle implementatie van dit beleid is de Japanse economische situatie nagenoeg onveranderd. De Bank of Japan blijft echter vasthouden aan het beleid van kwantitatieve verruiming (QE). Veel critici zijn van mening dat voortgezet gebruik van dit beleid uiteindelijk zal leiden tot de ineenstorting van het Japanse monetaire systeem.
De Federal Reserve, oftewel de Centrale Bank van de Verenigde Staten, volgde het voorbeeld van de Bank of Japan en voerde voor het eerst in de Verenigde Staten het beleid van kwantitatieve verruiming (QE) in na de subprime-hypotheekcrisis in 2008. Het besluit om dit beleid te voeren, werd zwaar bekritiseerd door de toch al vijandige media. Het feit dat de Bank of Japan er niet in slaagde een significante deuk in haar economische situatie te slaan, werd door veel critici aangehaald als een reden om de Fed ervan te weerhouden dit beleid te voeren.
De Fed bleef echter onverschrokken. Dit wil zeggen dat ze wel degelijk kwantitatieve verruiming (QE) doorvoerde, en wel op grote schaal. In de eerste ronde van kwantitatieve verruiming (QE) kocht de Fed de probleemactiva op, namelijk obligaties van overheidsinstellingen zoals Freddie Mac, Ginnie Mae en Sallie Mae, evenals particuliere hypotheekgedekte effecten die op de markt beschikbaar waren.
De logica achter de reddingsoperatie was simpel. Er was simpelweg geen markt voor hypotheekgedekte effecten! Toen het hoge risico dat met deze effecten gepaard ging aan het licht kwam, was niemand bereid erin te investeren. Daarom nam de Fed de hele markt op de schop! De financiële gevolgen van deze maatregel zijn nog onbekend. Eén ding is echter zeker. Dankzij het kwantitatieve verruimingsprogramma (QE) van de Amerikaanse centrale bank in de eerste ronde kon een catastrofe van historische omvang, evenals de economische en geopolitieke gevolgen die dit met zich mee zou brengen, worden voorkomen.
De Amerikaanse centrale bank, oftewel de Federal Reserve, bleef in de jaren na de crisis onverminderd gebruikmaken van het beleid van kwantitatieve verruiming (QE). In 2010 lanceerde de Fed kwantitatieve verruiming (QE) 2. Dit keer gebruikte de Fed het geld dat in 2008 was teruggeploegd uit investeringen, plus nog wat eigen geld. Het doel was om zoveel mogelijk staatsobligaties op te kopen als de Fed in handen kon krijgen. Dit gebeurde om de overheidsfinanciën te stabiliseren, die door de recente crisis onder druk stonden. Een soortgelijk programma werd in 2012 uitgevoerd en zou naar verwachting tot eind 2015 duren. Dit staat bekend als kwantitatieve verruiming (QE) 3 en wordt vanwege de lange duur van dit programma ook wel kwantitatieve verruiming (QE) oneindig genoemd.
In 2009 volgde de Bank of England de Federal Reserve en voerde haar eigen beleid van kwantitatieve verruiming (QE) in. Net als de Verenigde Staten stond ook het Verenigd Koninkrijk op de rand van een recessie. De Bank of England dacht dat het gemakkelijker zou zijn om geld in het systeem te pompen en de catastrofe meteen te vermijden. Later, wanneer de markten afkoelen, kunnen de verliezen worden gespreid en dagelijks worden opgevangen in plaats van één catastrofale klap die onvermijdelijk tot een economische ineenstorting zou leiden.
Daarom verlaagde de Bank of England in 2009 de rente naar 0.5%. Ook kocht de bank voor ongeveer 200 miljard pond aan activa op de open markt. Dit is een duizelingwekkend bedrag, zeker als je bedenkt dat de bank in datzelfde jaar goed was voor 14% van het Britse bbp! De overheidsaankopen overspoelden de markt letterlijk en kochten alles wat los en vast zat om het verlies te compenseren dat het gevolg was van het gebrek aan vertrouwen bij particuliere investeerders.
In de loop der tijd is de Bank of England steeds meer geld blijven pompen. Volgens de laatste cijfers heeft de bank nog steeds zo'n 375 miljard pond aan activa in haar boeken staan. De afwikkeling van deze activa zal naar verwachting over een paar jaar voor chaos op de markten zorgen.
De Centrale Bank van Europa, die met verschillende problemen tegelijk kampte, heeft ook gebruikgemaakt van kwantitatieve verruiming (QE). Dit om de lokale economieën nieuw leven in te blazen, gezien de schuldencrisis en de subprimecrisis die vrijwel tegelijkertijd opdoemden. Het programma van kwantitatieve verruiming (QE) van de Europese Centrale Bank was niet zo omvangrijk als dat van vergelijkbare banken.
De geschiedenis van kwantitatieve verruiming (QE) laat daarom zien dat dit beleid grotendeels ongetest is. De effectiviteit of ineffectiviteit van dit beleid kan pas worden beoordeeld zodra de resultaten van sommige van deze gevallen bekend zijn.
Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd *