بیشتر آموزش‌ها یا ماهیت فنی دارند یا رفتاری، اما آموزش‌های دیگری هم وجود دارند که هیچ‌کدام از این دو نیستند. این آموزش‌ها در حوزه برنامه‌های آموزشی ویژه قرار می‌گیرند و با هدف روان‌سازی فرآیند کار در سازمان انجام می‌شوند.

تنوع نیروی کار می‌تواند برای سازمان هم مثبت و هم منفی باشد. مثبت از این جهت که دیدگاه‌های تازه و متفاوتی را به سازمان می‌آورد و منفی از این جهت که تیم‌سازی ممکن است چندان آسان نباشد.

شرکت‌های چندملیتی که نیروی کار از همه نژادها، مذاهب و رنگ‌ها را استخدام می‌کنند، با مشکل نژادپرستی روبرو هستند. به طور مشابه، سازمان‌های شبه قاره آسیا، به طور خاص، با مشکل آزار جنسی کارگران روبرو هستند.

علاوه بر این موارد، مشکلات دیگری نیز وجود دارد که تنها با آموزش‌های آگاهی‌بخشی قابل حل هستند.

در این مقاله، به طور خلاصه آموزش‌هایی غیر از آموزش‌های رفتاری و فنی را مورد بحث قرار می‌دهیم..

• آموزش‌های آگاهی‌بخشی در مورد تنوع - مدیریت تنوع نیروی کار یکی از چالش‌های نوظهور سازمان‌ها در قرن بیست و یکم است. آن‌ها با ادعاهایی از سوی کارگران رنگین‌پوست، مهاجران، افراد مسن، گروه‌های قومی مختلف، همجنس‌گرایان زن و مرد به دلیل آزار و اذیت در محل کار مواجه هستند.

  همچنین نیاز به توجه به ارزش‌های گروه‌های مختلف کارکنان وجود دارد، به عنوان مثال، نسل قدیمی‌تر با مجموعه‌ای متفاوت از ارزش‌ها زندگی می‌کند و نسل جوان‌تر به دنبال منافع خود است. این امر منجر به تعارضی می‌شود که تنها با ارائه مداخله آموزشی مناسب قابل حل است.

  آموزش آگاهی از تنوع برای افزایش رقابت‌پذیری و شایستگی عمومی سازمان ضروری است. بسیاری از شرکت‌ها تنوع را به عنوان راهی برای بقا پذیرفته‌اند و بسیاری از آنها که این کار را نکرده‌اند، اغلب با اتهام تبعیض مواجه نشده‌اند.

• آموزش آزار جنسی - این آموزش‌ها عمدتاً در کشورهای توسعه‌یافته و در شرکت‌های چندملیتی که در مکان‌های جغرافیایی مختلف فعالیت می‌کنند، انجام می‌شود. این آموزش‌ها در سازمان‌های کشورهای در حال توسعه چندان رایج نیست.

  تقریباً همه انواع سازمان‌ها، صرف نظر از اینکه در چه کسب و کاری هستند، در چه صنعتی فعالیت می‌کنند و چه نوع افرادی را استخدام کرده‌اند، در محل کار خود شکایات مربوط به آزار جنسی دریافت می‌کنند.

  در اقتصادهای در حال توسعه، این موارد مورد توجه قرار نمی‌گیرند و گزارش نمی‌شوند، اما در اقتصادهای توسعه‌یافته که نیروی کار به شدت توانمند شده است، آزار جنسی در محل کار به شدت گزارش می‌شود و منجر به اقدامات کیفری و در نتیجه آموزش آزار جنسی می‌شود. بسیاری از سازمان‌ها سیاست‌هایی را در مورد آزار جنسی تدوین می‌کنند، اما اغلب آنها ابلاغ نمی‌شوند!

• آموزش خلاقیت - سازمان‌های بیشتری نوآوری و خلاقیت را به عنوان راهی برای بودن و ابراز وجود می‌خواهند که در نهایت تنها زمانی اتفاق می‌افتد که افراد آن خلاق باشند.

  بسیاری از سازمان‌ها از یادگیری تجربی و جلسات طوفان فکری استفاده می‌کنند تا کارمندان را وادار به تفکر «خارج از چارچوب» کنند و در نتیجه خلاقیت نهفته در آنها را شکوفا کنند.

  آموزش‌هایی در مورد هنر نویسندگی خلاق از آنها گرفته می‌شود تا بتوانند به زیبایی بنویسند و خود را بیان کنند.

  سازمان‌هایی مانند Frito Lay و 3M از آموزش خلاقیت برای ترغیب کارکنان خود به تلاش بیشتر و تبدیل آنها به کارآفرین استفاده می‌کنند. این برنامه‌ها موفقیت‌آمیز بوده‌اند؛ برای مثال، Frito Lay به دلیل آموزش خلاقیت سودهای کلانی را گزارش کرده است!

انواع دیگری از آموزش نیز وجود دارد که شامل آموزش افراد مهاجر و داخل کشور می‌شود. با این حال، این نوع آموزش‌ها بخش بسیار کوچکی از کل برنامه‌های آموزشی را تشکیل می‌دهند. این برنامه‌های آموزشی ویژه نیز با هدف توسعه سازمان و افراد برگزار می‌شوند و به طور ضمنی اثربخشی و سودآوری سازمانی را هدف قرار می‌دهند.