निर्देशन भनिन्छ, यो एउटा प्रक्रिया हो जसमा प्रबन्धकहरूले पूर्वनिर्धारित लक्ष्यहरू प्राप्त गर्न कामदारहरूको कार्यसम्पादनलाई निर्देशन, मार्गदर्शन र निरीक्षण गर्छन्।

निर्देशनलाई व्यवस्थापन प्रक्रियाको मुटु भनिन्छ। योजना, आयोजननिर्देशन कार्य नभएसम्म कर्मचारीको कुनै महत्त्व रहँदैन।

निर्देशनले कार्य सुरु गर्छ र यहीँबाट वास्तविक काम सुरु हुन्छ। निर्देशनलाई मानवीय कारकहरू मिलेर बनेको भनिन्छ। सरल शब्दमा भन्नुपर्दा, यसलाई कामदारहरूलाई मार्गदर्शन प्रदान गर्नु भनेको काम गर्नु हो भनेर वर्णन गर्न सकिन्छ।

व्यवस्थापनको क्षेत्रमा, निर्देशन भन्नाले ती सबै गतिविधिहरू भनिन्छ जुन मातहतका कर्मचारीहरूलाई प्रभावकारी र कुशलतापूर्वक काम गर्न प्रोत्साहित गर्न डिजाइन गरिएको हो।

ह्युमनका अनुसार, "निर्देशन भनेको प्रक्रिया वा प्रविधि हो जसद्वारा निर्देशन जारी गर्न सकिन्छ र सञ्चालनहरू मूल योजना अनुसार गर्न सकिन्छ"।

त्यसकारण, निर्देशन भनेको संगठनात्मक लक्ष्यहरू प्राप्त गर्न मानिसहरूलाई मार्गदर्शन गर्ने, प्रेरणा दिने, निरीक्षण गर्ने र निर्देशन दिने कार्य हो।

निर्देशनमा निम्न विशेषताहरू छन्:

1. व्यापक कार्य - संगठनको सबै तहमा निर्देशन आवश्यक छ। प्रत्येक प्रबन्धकले आफ्ना मातहतका कर्मचारीहरूलाई मार्गदर्शन र प्रेरणा प्रदान गर्दछ।

2. निरन्तर गतिविधि - निर्देशन एक निरन्तर गतिविधि हो किनकि यो संगठनको जीवनभर निरन्तर रहन्छ।

3. मानव कारक - निर्देशन कार्य अधीनस्थहरूसँग सम्बन्धित छ र त्यसैले यो मानव कारकसँग सम्बन्धित छ। मानव कारक जटिल भएकोले र व्यवहार अप्रत्याशित भएकोले, निर्देशन कार्य महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

4. रचनात्मक गतिविधि - निर्देशन कार्यले योजनाहरूलाई कार्यसम्पादनमा रूपान्तरण गर्न मद्दत गर्छ। यो कार्य बिना, मानिसहरू निष्क्रिय हुन्छन् र भौतिक स्रोतहरू अर्थहीन हुन्छन्।

5. कार्यकारी कार्य - निर्देशन कार्य उद्यमको काम भरि सबै स्तरका सबै प्रबन्धकहरू र कार्यकारीहरूद्वारा गरिन्छ, एक अधीनस्थले आफ्नो वरिष्ठबाट मात्र निर्देशनहरू प्राप्त गर्दछ।

6. प्रतिनिधि कार्य - निर्देशन भनेको मानिससँग व्यवहार गर्ने कार्य हो भन्ने मानिन्छ। मानव व्यवहार प्रकृतिले अप्रत्याशित हुन्छ र उद्यमको लक्ष्यहरूप्रति मानिसहरूको व्यवहारलाई कन्डिसन गर्ने काम कार्यकारीले यस कार्यमा गर्छ। त्यसैले, मानव व्यवहारलाई सम्बोधन गर्न यसमा कोमलता हुनुलाई भनिन्छ।