از بین تمام بازارهای جهان که تحت تأثیر سیاست کاهش تدریجی سیاست‌های انبساطی پولی (QE) قرار گرفته‌اند، بازارهای اوراق قرضه بیشترین تأثیر را پذیرفته‌اند. دلیل این امر آن است که قوانین این سیاست حکم می‌کند که سرمایه‌گذاری‌های اولیه‌ای که توسط دولت در نتیجه پول ایجاد شده انجام می‌شود، باید در بازارهای اوراق قرضه باشد.

در نتیجه، بر اساس تغییرات این سیاست، حجم عظیمی از پول وارد بازار اوراق قرضه و از آن خارج می‌شود.

در این مقاله، نگاهی دقیق‌تر به اثرات هر دو سیاست تسهیل کمی (QE) و همچنین کاهش تدریجی سیاست تسهیل کمی (QE) بر بازار اوراق قرضه.

اثرات تسهیل کمی

تسهیل کمی (QE) تأثیرات زیادی بر بازار دارد. مهم‌ترین مواردی که بیشترین تأثیر را دارند در این مقاله فهرست شده‌اند.

• افزایش تقاضا: بازارهای اوراق قرضه در سراسر جهان و به ویژه بازارهای ایالات متحده و اروپا با بیشترین تأثیر مستقیم سیاست‌های تسهیل کمی (QE) که توسط دولت‌های سراسر جهان آغاز شده است، مواجه هستند. دلیل این امر این است که تسهیل کمی (QE)، طبق تعریف، به خرید اوراق قرضه دولتی با پولی که اخیراً توسط بانک‌های مرکزی ایجاد شده است، اشاره دارد.

  از این رو، بانک‌ها در واقع پول جدید ایجاد می‌کنند و آن را به سیستم تزریق می‌کنند. بنابراین، تقاضا برای اوراق قرضه‌ای که این پول تازه ایجاد شده را جذب می‌کنند، قطعاً افزایش خواهد یافت. به همین دلیل است که پول حاصل از تسهیل کمی (QE) فقط برای خرید اوراق قرضه دولتی استفاده می‌شود و تضمین می‌کند که هیچ شخص خصوصی در نتیجه این سیاست دولتی سودی کسب نکند.

  بنابراین گفته می‌شود که دولت ایالات متحده به لطف سیاست تسهیل کمی (QE) که معرفی کرده است، برای تأمین مالی بدهی ۲ میلیارد دلاری روزانه خود، شرایط آسان‌تری دارد.

• حباب: وقتی حجم عظیمی از سرمایه‌گذاری‌ها به طور قانونی برای یک طبقه دارایی واحد تعیین می‌شوند، مطمئناً نوعی حباب ایجاد می‌شود. به عنوان مثال، اوراق قرضه دولتی تنها طبقه دارایی هستند که بانک‌ها می‌توانند پول تازه ایجاد شده خود را در آن سرمایه‌گذاری کنند.

  از این رو، دولت‌ها باید اوراق قرضه بیشتری منتشر کنند و بانک‌ها باید پول بیشتری چاپ کنند تا سیستم را فعال نگه دارند. به این ترتیب، هزینه‌های واقعی تأمین مالی اوراق قرضه پنهان می‌ماند. دلیل این امر این است که وقتی خریداران زیادی به دنبال مقدار محدودی اوراق قرضه هستند، بازده اوراق قرضه کمتر می‌ماند. دولت‌ها به دلیل افزایش رقابت بین سرمایه‌گذاران، می‌توانند سود کمتری بدهند و همچنان اوراق قرضه خود را بفروشند.

• حدس و گمان: سیاست تسهیل کمی (QE) همچنین منجر به ایجاد فعالیت‌های سوداگرانه زیادی در بازار اوراق قرضه شده است.

  در حالت ایده‌آل، بازار اوراق قرضه قرار است بر اساس اصول بنیادی که توسط تغییرات نرخ بهره تعیین می‌شوند، حرکت کند. تغییرات نرخ بهره اندک هستند و یک شبه تغییر زیادی نمی‌کنند. از این رو، بازارهای اوراق قرضه زمانی پناهگاه‌های امنی برای سرمایه‌گذاری محسوب می‌شدند. سرمایه‌گذاری‌های بدهی بازده کمتر اما ثابتی دارند.

با این حال، در گذشته اخیر، بازار اوراق قرضه به تنهایی تحت تأثیر انتظارات مربوط به سیاست تسهیل کمی (QE) قرار داشته است.

نرخ بهره به معنای واقعی کلمه در حاشیه قرار گرفته و سیاست تسهیل کمی (QE) نقش اصلی را ایفا می‌کند. اکنون، سیاست تسهیل کمی (QE) بسیار غیرقابل پیش‌بینی است. در نتیجه، بازارهای اوراق قرضه قبل از هرگونه اعلامیه مهم توسط فدرال رزرو، بانک مرکزی اروپا (ECB) یا هر مرجع دیگری، به شدت نوسان می‌کنند.

اثرات کاهش تدریجی سیاست تسهیل کمی

مانند سیاست تسهیل کمی (QE)، کاهش تدریجی سیاست تسهیل کمی (QE) نیز اثرات زیادی بر بازار دارد. برخی از اثرات عمده کاهش تدریجی سیاست تسهیل کمی (QE) به شرح زیر است:

• کاهش تقاضا: سیاست کاهش تدریجی سیاست تسهیل کمی (QE) در مقایسه با سیاست تسهیل کمی (QE) تأثیر کاملاً معکوسی دارد. در حالی که سیاست تسهیل کمی (QE) به دلیل اجبار قانونی، سرمایه‌گذاران را به تزریق پول بیشتر و بیشتر در بازارهای اوراق قرضه دولتی ترغیب می‌کرد، سیاست کاهش تدریجی سیاست تسهیل کمی (QE) دقیقاً برعکس عمل می‌کند. با انتشار این خبر که دولت قصد ندارد پول بیشتری چاپ کند و در بازار سرمایه‌گذاری کند، مردم شروع به خارج کردن سرمایه‌گذاری‌های خود از بازار اوراق قرضه و استفاده از عواید آن برای سرمایه‌گذاری در بازار دیگری می‌کنند. ممکن است اصول بازار بدون تغییر باقی مانده باشد، اما اعلام کاهش تدریجی سیاست تسهیل کمی (QE) برای ایجاد یک رکود قابل توجه در بازار کافی است.

• افزایش بازدهی: سیاست تسهیل کمی (QE) به نوعی هزینه انتشار اوراق قرضه را برای دولت کاهش می‌دهد. این کار را با ایجاد تقاضای اضافی انجام می‌دهد که باعث ایجاد رقابت بین سرمایه‌گذاران می‌شود. وقتی سیاست کاهش تدریجی تسهیل کمی (QE) اجرا می‌شود، دقیقاً عکس این اتفاق می‌افتد. این بدان معناست که سرمایه‌گذاران به تعداد زیاد بازارها را ترک می‌کنند. به این ترتیب، بازده ناگهان افزایش می‌یابد و باعث می‌شود قیمت اوراق قرضه به صورت تصاعدی افزایش یابد.

• ترکیدن حباب: بنابراین، سیاست تسهیل کمی (QE) منجر به ایجاد حباب می‌شود در حالی که سیاست کاهش تدریجی تسهیل کمی (QE) منجر به ترکیدن همان حباب می‌شود. اوراق قرضه ارزش ذاتی مثلاً X دلار دارند. در طول دوره تسهیل کمی (QE)، تقاضای اضافی ارزش را به X+5 دلار افزایش می‌دهد و آن را در آنجا حفظ می‌کند و حباب را بیشتر تداوم می‌بخشد. هنگامی که کاهش تدریجی تسهیل کمی (QE) اجرا می‌شود، ارزش به X-5 دلار کاهش می‌یابد. از این رو، ثبات بازارهای اوراق قرضه توسط رونق‌ها و رکودهای ایجاد شده توسط سیاست تسهیل کمی (QE) به خطر می‌افتد.