Mwaisse pådje
Li piket, c' est on djeu d' cwåtes ki s' djouwéve totavå l' Urope, foirt coranmint disk' al mitan do 20inme sieke.
Li piket s' djowe avou 32 cwåtes, mins å cmince, c' esteut avou 36. Dins bråmint des lingaedjes, li djeu d' 32 cwåtes a stî lomé «djeu d' piket».
Sovint, li piket s' djowe a deus. Mins pacô, gn a troes u cwate djouweus.
Li djouweu doet rashonner li pus di cwåtes possibe del minme coleur, et ki s' shuvèt. On pout eto rashonner li minme cwårdjeu (rén k' el 10 et ådzeu) di diferinnès coleurs.
Gn a pont d' triyonfe å piket. Dabôrd, on n' sait côper. Mins l' contaedje des ponts est foirt målåjhey.
Gn a sacwants mots do djeu d' piket k' ont passé dins l' lingaedje walon avou des stindaedjes do sinse.
Li contaedje est foirt compliké, et i n' est nén l' minme ki po les ôtes djeus d' cwåtes. Did la li djhêye «ça conte å piket», foirt corante e Coûtchant walon.
Cénk cwårdjeus del minme coleur ki s' shuvèt, çou ki rapoite cwénze pont, on lome çoula ene kénte. C' est on bea djeu. Mins l' mot a prins on sinse contråve e walon : ene kénte divént on laid toû k' on vos djowe, on mwais moumint a passer.
- Årts
- Djeyografeye
- Societé
- Syinces
- Agricoûteure
- Astronomeye ; Cirnaiviaedje
- Biyolodjeye
- Infôrmatike
- Maladeyes
- Fitiyatreye
- Medcene
- Årtisyince: maladeyes des bovrins, des bedots ; des poyes ; des tchvås
Si vos vloz rbouter avou nozôtes, c' est foirt åjhey : vos fåt djusse clitchî so les loyéns et vs mete a scrire des noveas årtikes ou coridjî, ubén ecråxhî les cis k' i gn a ddja.
Po pus di racsegnes so çou k' est Wikipedia, sol manire di scrire les årtikes, et tchik et tchak. Vos ploz pol moumint aler lére les pådjes d' aidance des wikipedias francès eyet inglès ; vos ploz ratourner ces pådjes d' aidance rola eto, si vos l' voloz bén. Tapez ossu èn ouy so les esplikêyes di cmint candjî ene pådje oudonbén léjhoz l' FAQ. Si vos vloz fé des sayes po vey kimint k' ça rote, alez vaici. Vos ploz bén seur sicrire so ttafwait; mins nos nos rafiyans di håyner tot des hagnons k' ont-st a vey avou l' Walonreye ou l' walon. Li contnou di Wikipedia est dizo l' Licince di Libe Documintåcion di GNU : dj' ô bén k' il est libe eyet l' serè po todi ! Po pus di racsegnes, léjhoz l' pådje so les abondroets.
Vos vôrîz k' èn årtike so on sudjet dné soeye askepyî abeymint ? Vos n' av' k' a dmander.
- Li 27 di setimbe, c' est l' fiesse del Federåcion Walonreye-Brussele, mins nén el ci del Redjon walone. Come di djusse, ès fiesse, c' est l' troejhinme dimegne di setimbe.
- Li 15 di setimbe, c' est l' djoû avou l' pus d' nexhances so l' anêye, e l' Beldjike. Houte di çoula, el moes d' setimbe, c' est l' deujhinme moes avou l' pus d' nexhances, djusse dirî el moes d' djulete.
- C' est espaitchî, po les omes, d' intrer dins l' pårlumint walon avou on chorte. Totfeye, les omes polnut intrer didins avou ene cote.
- C' est possibe di fé do laecea avou del tchene.
- Li mot « scole » vént do vî grek « σχολή », ki vout dire fouzeure.
