Mislukte vogelfoto’s – een persoonlijke herinnering aan Nico de Haan (1947-2026)

Met het overlijden van Nico de Haan, afgelopen weekend op 78-jarige leeftijd, is onze vaderlandse ‘oervogelaar’ heengegaan. Ik heb hem precies tien jaar geleden persoonlijk leren kennen. We hadden Nico toen gevraagd om een tentoonstelling in het Natuurhistorisch Museum Rotterdam te openen. Het was een kunstexpositie, getiteld ‘Ornithologie’, met ‘fotografische observaties uit het vogelrijk’ vastgelegd door (de fotolenzen van) Anne Geene en Arjan de Nooy’. Aanleiding was het verschijnen van het 300 pagina’s tellende fotoboek ‘Ornithology‘ van hetzelfde kunstenaarsduo. 

Geene en De Nooy manifesteerden zich in die tentoonstelling en in het boek als vreemde eenden in de wereld van de klassieke vogelfotografie. Veel vogels in hun foto’s zijn dood (en opgezet) andere zijn representaties (van geometrische vormen en groepsdynamiek), maar ook nestmaterialen en uitwerpselen van vogels werden getoond. Het was een tentoonstelling naar mijn hart.

Met ‘Ornithologie’ betrad de vogelkunst een nieuw gebied, met een extra laag die zowel in de vogelkunst als in de vogelwetenschap meestal afwezig is: humor. Dat moet de reden geweest zijn dat Nico de Haan niet aarzelde om te tentoonstelling te openen. Zijn gevoel voor humor was fenomenaal. 

Op 6 februari 2016 hield hij in de met genodigden volgepakte Hoboken Salon van Het Natuurhistorisch een korte openingstoespraak die hij afrondde met het tonen van een aantal van zijn (naar eigen zeggen) ‘mislukte vogelfoto’s’ voorzien van handgeschreven bijschriften. Hij zei er plechtig bij dat ze desgewenst aan de foto-expositie mochten worden toegevoegd. Dat is om kunstzinnige redenen niet gebeurd, maar als eerbetoon aan Nico de Haan is het nu een passend moment om er een aantal te tonen:

Drie ‘mislukte vogelfoto’s’ gemaakt door Nico de Haan (datering onbekend).