IQOS Türkiye

Tütün kullanımı, dünya genelinde önlenebilir ölüm nedenlerinin başında gelmektedir. Sigara tüketiminin akciğer kanseri, kalp-damar hastalıkları, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) ve birçok başka sağlık sorunu ile ilişkili olduğu uzun yıllardır bilinmektedir. Bu nedenle tütün endüstrisi, son yıllarda geleneksel sigaralara alternatif olarak çeşitli ürünler geliştirmiştir. Bu ürünlerden biri de IQOS’tur.

IQOS, Philip Morris International (PMI) tarafından geliştirilen ve “ısıtılmış tütün ürünü” olarak tanımlanan bir sistemdir. Pek çok kişi tarafından elektronik sigara ile karıştırılsa da teknik açıdan elektronik sigaralardan farklıdır. Elektronik sigaralar nikotin içeren sıvıları buharlaştırırken, IQOS gerçek tütünü yakmadan ısıtarak nikotin içeren bir aerosol üretir.

Cihazın temel amacı, sigara içen yetişkinlere farklı bir nikotin tüketim yöntemi sunmaktır.

IQOS’un Tarihsel Gelişimi

IQOS’un temelleri 2000’li yılların başında atılmıştır. PMI, İsviçre’deki araştırma merkezlerinde sigaraya alternatif ürünler geliştirmek için uzun süreli araştırmalar yürütmüştür.

2008 yılında şirket, “heat-not-burn” yani “yakmadan ısıtma” teknolojisine yönelik çalışmalarını hızlandırmıştır. Bu süreçte mühendisler, tütünün yanmadan nikotin salmasını sağlayacak yeni sistemler üzerinde çalışmıştır.

Uzun yıllar süren laboratuvar testleri ve kullanıcı araştırmalarının ardından 2014 yılında ilk kez Japonya ve İtalya’da satışa sunulmuştur. Ürün özellikle Japonya’da büyük ilgi görmüş ve kısa sürede önemli bir pazar payı elde etmiştir.

2015 yılından sonra Avrupa, Asya ve Orta Doğu’daki birçok ülkede satışa çıkan iqos sigara çeşitleri, günümüzde dünyanın en yaygın kullanılan ısıtılmış tütün sistemlerinden biri haline gelmiştir. FDA da belirli versiyonlarının, tamamen geçiş yapan sigara kullanıcılarında zararlı kimyasallara maruziyeti azaltabileceğine yönelik pazarlama iddialarına izin vermiştir; ancak ürünün güvenli veya risksiz olduğunu belirtmemiştir.

IQOS Nasıl Çalışır?

IQOS sistemi temel olarak üç parçadan oluşur:

1. Isıtıcı cihaz (holder)
2. Şarj ünitesi
3. Özel tütün çubukları (HEETS veya TEREA)

Kullanıcı, tütün çubuğunu cihazın içine yerleştirir. Cihaz içerisindeki elektronik sistem, tütünü belirli bir sıcaklığa kadar ısıtır. Isınan tütünden nikotin ve aroma içeren aerosol oluşur. Kullanıcı bu aerosolu soluyarak nikotin alır.

Bu süreçte:

• Ateş kullanılmaz.
• Yanma meydana gelmez.
• Kül oluşmaz.
• Duman yerine aerosol ortaya çıkar.

Bu nedenle IQOS kullanıcıları genellikle daha az koku ve daha az çevresel kalıntı oluştuğunu belirtmektedir.

IQOS ile Elektronik Sigara Arasındaki Farklar

Toplumda IQOS çoğu zaman elektronik sigara olarak tanımlansa da iki ürün arasında önemli farklılıklar vardır.

Elektronik sigaralar:

• Likit kullanır.
• Likit içerisinde nikotin bulunur.
• Tütün içermez.
• Buharlaştırma prensibiyle çalışır.

IQOS ise:

• Gerçek tütün kullanır.
• Tütün çubuklarıyla çalışır.
• Tütünü ısıtır.
• Tütün kaynaklı nikotin sağlar.

Bu nedenle sağlık otoriteleri IQOS’u elektronik sigara kategorisinden ziyade “ısıtılmış tütün ürünü” kategorisinde değerlendirmektedir.

Isıtılmış Tütün Teknolojisinin Amacı

Sigara dumanındaki zararlı maddelerin büyük bölümü yanma sırasında oluşmaktadır. Karbon monoksit, katran ve birçok toksik bileşik yüksek sıcaklık nedeniyle ortaya çıkar.

IQOS’un temel yaklaşımı şudur:

“Tütünü yakmadan nikotin elde etmek.”

Bu sayede bazı zararlı kimyasalların oluşumunun azaltılması hedeflenmiştir. FDA’nın değerlendirmelerinde de IQOS’un tütünü yaktığı değil, ısıttığı ve bunun bazı zararlı kimyasalların üretimini önemli ölçüde azalttığı belirtilmiştir. Ancak bu durum ürünün zararsız olduğu anlamına gelmemektedir.

IQOS’un Avantajları

Daha Az Koku

Kullanıcıların en sık dile getirdiği avantajlardan biri daha az kalıcı kokudur. Sigara dumanının kıyafetlerde ve kapalı alanlarda bıraktığı yoğun koku IQOS’ta daha düşük seviyede hissedilir.

Kül Oluşturmaması

Yanma olmadığı için kül meydana gelmez. Bu durum kullanım kolaylığı sağlar.

Teknolojik Tasarım

IQOS modern ve elektronik bir cihaz olarak tasarlanmıştır. Şarj edilebilir yapısı ve taşınabilir olması kullanıcı deneyimini farklılaştırmaktadır.

Zararlı Kimyasallarda Azalma

Çeşitli düzenleyici kurumların değerlendirmeleri, sigaraya kıyasla bazı zararlı ve potansiyel olarak zararlı kimyasalların daha düşük seviyelerde oluştuğunu göstermektedir. FDA’nın yenilenen kararlarında da tamamen geçiş yapan kullanıcıların bu maddelere maruziyetinin azalabileceği belirtilmiştir.

IQOS’un Dezavantajları

Nikotin Bağımlılığı Devam Eder

IQOS nikotin içerir. Nikotin güçlü bağımlılık yapıcı bir maddedir. Bu nedenle IQOS kullanımı da bağımlılığa yol açabilir.

Sağlık Riskleri Tamamen Ortadan Kalkmaz

Bazı zararlı maddeler azalmakla birlikte tamamen yok olmaz. Kullanıcılar yine çeşitli kimyasallara maruz kalmaya devam eder.

Uzun Vadeli Verilerin Sınırlı Olması

IQOS nispeten yeni bir ürün olduğu için onlarca yıllık kullanım sonuçlarını gösteren veriler henüz bulunmamaktadır. Uzun dönem etkiler konusunda araştırmalar devam etmektedir.

Maliyet

Cihazın satın alınması ve özel tütün çubuklarının kullanılması bazı ülkelerde geleneksel sigaraya kıyasla daha yüksek maliyet oluşturabilmektedir.

Sağlık Üzerindeki Etkiler

IQOS’un sağlık etkileri konusunda çok sayıda araştırma yapılmıştır.

Mevcut bilimsel veriler birkaç noktada birleşmektedir:

• IQOS risksiz değildir.
• Nikotin içerir.
• Bağımlılık oluşturabilir.
• Bazı toksik maddeler sigaraya göre daha düşük seviyededir.
• Uzun vadeli sağlık sonuçları tam olarak bilinmemektedir.

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), tüm tütün ürünleri gibi ısıtılmış tütün ürünlerinin de zararlı olduğunu belirtmektedir. Ayrıca bu ürünlerin sigara bırakma yöntemi olarak onaylanmadığını vurgulamaktadır.

Bağımsız araştırmacılar, kısa vadede bazı biyolojik göstergelerde iyileşmeler görülebileceğini ancak uzun dönem kalp-damar ve akciğer sağlığı üzerindeki etkilerin daha fazla araştırılması gerektiğini ifade etmektedir.

FDA ve Düzenleyici Kurumların Yaklaşımı

IQOS’un en çok tartışılan yönlerinden biri FDA tarafından verilen izinlerdir.

2019 yılında FDA, belirli IQOS ürünlerinin ABD’de pazarlanmasına izin vermiştir. Daha sonra 2020 yılında ürün için “Modified Risk Tobacco Product” kapsamında belirli pazarlama ifadelerine izin verilmiştir.

Bu karar:

• IQOS’un güvenli olduğu anlamına gelmez.
• Hastalık riskini ortadan kaldırdığı anlamına gelmez.
• FDA onaylı sigara bırakma yöntemi olduğu anlamına gelmez.

Karar yalnızca, tamamen geçiş yapan sigara kullanıcılarının bazı zararlı kimyasallara daha az maruz kalabileceğine ilişkin bilimsel verilerin değerlendirildiğini göstermektedir. FDA bu izinleri 2026 yılında da belirli ürünler için yenilemiştir.

Toplumsal ve Ekonomik Etkiler

IQOS, tütün sektöründe önemli bir dönüşümün simgesi olarak görülmektedir. Geleneksel sigara satışlarının birçok ülkede azalmasıyla birlikte tütün şirketleri alternatif ürünlere yatırım yapmaktadır.

PMI, son yıllarda “dumansız gelecek” stratejisini ön plana çıkarmış ve şirketin en önemli ürünlerinden biri haline getirmiştir.

Bu durum, tütün sektöründe yeni teknolojilerin gelişmesini teşvik ederken aynı zamanda sağlık otoriteleri ile endüstri arasında yeni tartışmalara da yol açmıştır.

Gelecekte IQOS

Önümüzdeki yıllarda IQOS ve benzeri ısıtılmış tütün ürünlerinin daha da yaygınlaşması beklenmektedir.

Teknolojik gelişmeler:

• Daha verimli bataryalar,
• Daha gelişmiş ısıtma sistemleri,
• Yeni nesil tütün çubukları,
• Daha kullanıcı dostu tasarımlar

sunabilir.

Bununla birlikte sağlık kuruluşları, uzun dönem etkiler konusunda daha fazla bağımsız araştırmaya ihtiyaç olduğunu belirtmektedir.

Sonuç

IQOS, geleneksel sigaralardan farklı çalışan ve tütünü yakmak yerine ısıtan bir sistemdir. Bu özelliği sayesinde bazı zararlı kimyasalların oluşumunu azaltabilmektedir. Ancak nikotin içermeye devam ettiği için bağımlılık riski taşır ve tamamen güvenli bir ürün olarak kabul edilmez.

Bilimsel veriler, IQOS’un sigaraya göre bazı açılardan farklı olduğunu gösterse de sağlık risklerinin tamamen ortadan kalkmadığını ortaya koymaktadır. Bu nedenle sağlık uzmanlarının genel görüşü, en düşük riskli seçeneğin tütün ve nikotin ürünlerini hiç kullanmamak olduğu yönündedir.

IQOS, modern tütün teknolojilerinin en dikkat çekici örneklerinden biri olarak hem bilimsel hem de toplumsal tartışmaların merkezinde yer almaya devam etmektedir.