Interview

De Sh0p4N0p is een bijzondere kringloopwinkel in Geleen-Zuid, gevestigd in het souterrain van de Pijperflat. De inzameling van vele spullen die anderen niet meer gebruiken, nog in goede staat verkerend voor een tweede leven. Passend in deze tijd van recycling en vintage. Ik zie veel kleding, boeken, serviesgoed, speelgoed, zomaar een greep uit het geheel. En de beurzen blijven hier gesloten.Acht jaar geleden nam iemand het initiatief tot het starten van een zogenaamde weggeefwinkel, de tijd was er rijp voor. Al spoedig ontstond er uitbreiding met enkele medewerkers. Ook ZOWonen omarmde het project en stelde ruimte beschikbaar om deze ruilhandel met gesloten beurzen mogelijk te maken. De weggeefwinkel wordt inmiddels gerund door een aantal vrijwilligers en wordt langzamerhand te klein voor de hoeveelheid spullen en klanten. Bij elk bezoek aan de Sh0p4N0p mogen maximaal vier artikelen worden meegenomen.Ik word voorgesteld aan vrijwilliger Tinny, een vrouw van 43 jaar, moeder van een zoon en dochter. Gaande het gesprek word ik regelmatig stil van haar levensverhaal. Van meet af aan zat alles tegen en toch zie ik een levenslustige vrouw tegenover me, iemand die laat zien hoe je groot kunt zijn in het kleine. Benieuwd naar Tinny’s verhaal? Lees dan verder en raak geïnspireerd, net als ik.Jammer dat het nodig is, maar goed dat het er is“Zo’n acht jaar geleden woonde ik nog in de Pijperflat en zag een vrouw bezig met de schoonmaak van een stukje kelderruimte. Nieuwsgierig informeerde ik bij haar. ‘Hier komt binnenkort een weggeefwinkel’ was haar reactie, iets wat ze altijd al had willen doen. Heel spontaan vroeg ze of ik interesse had om mee te werken. Ook ik werd meteen enthousiast van dit concept, perfect passend binnen mijn mogelijkheden en beperkingen. En aangezien ik liever in mogelijkheden denk zag ik een kans om eindelijk terug te keren in de samenleving. Al jaren lijd ik aan reuma en diabetes, ben daarom lang geleden arbeidsongeschikt verklaard. Nadat ik twee jaar lang op bed had gelegen en deze vrouw mij uitnodigde in haar plannen begon mijn bloed weer te stromen. Ik vroeg me niet af of ik het aankon, ben zo snel mogelijk gaan helpen deze Sh0p4N0p samen op te bouwen. Een prachtig initiatief, maar met een dubbel gevoel. Enerzijds heb je liever niet dat een weggeefwinkel nodig is en iedereen normaal in eigen onderhoud kan voorzien. Maar dat is nu helaas niet zo en daarom is het goed dat we er zijn.Internationale cultuuruitwisselingIn de jaren van ons bestaan heb ik veel zien veranderen. Je ziet in onze winkel een deel van maatschappelijke ontwikkelingen terug. De samenleving is er niet op vooruit gegaan, kijkend naar de toegenomen armoede. Eerst waren het vooral Nederlandse mensen die binnenkwamen. Met het AZC in Spaubeek op een steenworpafstand kwam ook van daar snel beweging onze kant uit. Naarmate oorlogen en klimaatproblemen mensen op de vlucht doen slaan zien wij het aantal nationaliteiten ook hier toenemen. Te voet of per fiets weten asielzoekers ons vanuit Spaubeek te bereiken. Extra mooi om ook deze mensen een glimlach op hun gezicht te bezorgen. Je zult maar alles moeten achterlaten, op de vlucht voor geweld of onmogelijke leefomstandigheden. Ook voor mij verrijkend om met andere culturen te mogen kennismaken, ik heb er al diverse vrienden aan overgehouden. Mijn talen zijn er sindsdien flink op vooruitgegaan. Daarbij zijn enkele mensen uit Iran en Irak tot ons vrijwilligerscorps toegetreden, goed voor hun integratie.Een andere ramp waarbij we van betekenis konden zijn was de Zuid-Limburgse watersnood in de zomer van 2021. Veel getroffenen werden dakloos of verloren een deel van hun huisraad. Een half jaar later kwam de vluchtelingenstroom uit Oekraïne op gang en werd aan velen onderdak geboden in deze flats. Ook zij wisten ons snel te vinden. Het is nauwelijks nog bij te benen, in sneltreinvaart neemt de drukte toe en wordt de ruimte te klein. Toch gaat elke vrijwilliger vol passie door, je ziet de nood bij anderen en de blijdschap als je kunt helpen, ook met kleine beetjes. De verbinding van mens tot mens maakt iedereen rijker en er komt geen geld bij kijken. Hoe leuk is het dan als iemand de deur uitgaat met precies de spullen die hij of zij nodig heeft? Natuurlijk zijn we afhankelijk van wat er binnenkomt, maar onze klanten gaan zelden met lege handen de deur uit.Een moeilijke startHet leven was van meet af aan niet vriendelijk voor mij. Mijn beide ouders waren verslaafd aan drank en drugs waardoor ik al na enkele jaren uit huis werd geplaatst. Zwaar mishandeld en onderkoeld belandde ik eerst drie maanden in het ziekenhuis. Het vervolg bestond uit jarenlang wonen in internaten en pleeggezinnen, van Kerkrade tot Hoorn tot Venlo. Steeds opnieuw aarden en wennen. Troost boden mijn lieve pleegouders waar ik elke vakantie en vele weekends kon doorbrengen. Zij hebben me een deel van mijn verloren jeugd teruggegeven, veel liefde, zorg en aandacht vooral. Door hen voelde ik mij gezien. Jammer dat hun huwelijk op late leeftijd alsnog is misgegaan – ze scheidden na hun zeventigste – waardoor het moeilijker werd om met beiden een goede band te onderhouden. Gelukkig waren zij er voor mij toen dit het hardst nodig was, al duurde het even voordat ik me durfde open te stellen. Niet zo gek na alles wat ik tot dan toe had meegemaakt natuurlijk. Je kunt geen heel verleden wegpoetsen, dat draag je met je mee. Een beetje zelfbescherming is heel logisch en begrijpelijk. Maar wat misschien bij velen verkeerd zou uitpakken heeft deze geschiedenis er bij mij voor gezorgd dat ik het vooral anders wilde doen. ‘Ik wil niet zo worden als zij’ was de overheersende drijfveer bij de herinnering aan mijn biologische ouders. Nog meer liefhebbende oudersOp mijn negentiende ontmoette ik de man met wie ik trouwde en kinderen kreeg. Eerst een zoon, toen een dochter. Met hem kreeg ik zijn ouders erbij, ook hele fijne mensen die mij in hun armen sloten en nog een stukje opvoeding meegaven als het ware. Ook nadat mijn huwelijk stukliep bleven zij in het leven van mij en hun kleinkinderen, spelen daarin een zeer liefdevolle rol, tot op de dag van vandaag. Dit maakt mij dankbaar. Kinderen hebben een vader en een moeder nodig, maar het is niet zo, dus maken we er samen opnieuw het beste van. Mijn ex-schoonouders zijn eigenlijk mijn nieuwe ouders geworden, hebben me opgevangen en gesteund waar het nodig was, zeker in de opvoeding van de kinderen. Ook fijn dat hiermee mijn kinderen toch iets meekrijgen vanuit de kant van hun vader. We zien elkaar nog wekelijks, opa en oma kiezen er immers niet voor dat hun kind gaat scheiden. Sowieso doe je dit nooit voor je plezier en ook al is een scheiding onontkoombaar en loopt de verdeling soepel, het is niet waarom je een relatie en een gezin begint. Ondanks mijn gezondheidsproblemen is het me samen met deze opa en oma gelukt om de kinderen een mooie jeugd te bezorgen. Het gaat met beide kinderen heel goed, ik heb er zelfs al een leuke schoondochter bij. Blijf je slachtoffer?Met mijn ziektes heb ik leren leven. Dat dit mijn leven voor een deel bepaalt daar kan ik niet omheen. Maar ik ben méér dan dat, wil niet blijven steken in slachtofferschap. Nadat ik twee nieuwe knieën heb gekregen kan ik weer aardig lopen, waardoor mijn mobiliteit is toegenomen. Elk pluspuntje beschouw ik als winst en wil ik benutten om mee te draaien in de samenleving. Mijn werk bij de Sh0p4N0p heeft me daarbij enorm geholpen. Ik ben weer van waarde voor anderen. Er is een nieuw zaadje geplant en naarmate dit steeds opnieuw gevoed wordt met positieve energie voel ik mezelf groeien als mens. Ik heb hier prachtige vriendschappen kunnen sluiten met zowel collega’s als klanten. Mensen komen bij ons binnen voor spullen, maar intussen gebeurt er veel meer dan alleen dat. Wij bieden ook een luisterend oor en die noodzakelijke knuffel, proberen op gelijkwaardig niveau te helpen. Tegenwoordig wordt veel professionele hulp gezocht bij allerlei maatschappelijke problemen, ook bij eenzaamheid. De wachtlijsten groeien maar door, terwijl ik denk en zie dat mensen onderling zoveel voor elkaar kunnen betekenen. Een beetje vriendelijkheid kost toch niets? Gewoon even vragen hoe het met iemand gaat en luisteren naar het antwoord, is dat nou zo moeilijk? Dan ga je als mens zo anders verder met je dag en straalt dit ook weer af op anderen. Uit dankbaarheid brengen mensen vaker eten naar ons toe, of een zelfgemaakt schilderij. Ook voor mij en mijn collega’s zo waardevol om aan het eind blij naar huis te gaan. Dit gevoel neem ik mee in alles wat ik doe. En zo ontstaat vanuit iets kleins steeds iets groters, dat is toch wat we voor elkaar kunnen betekenen? Ziek of gezond, arm of rijk, de erkenning van mens tot mens is voor iedereen belangrijk en vormt de sleutel tot verbinding, mentale kracht en vermindering van eenzaamheid.Zaaien en oogstenWat je zaait zul je oogsten, daarvan ben ik overtuigd. Misschien niet altijd op de directe manier, maar een goed gebaar komt bij je terug. Neem alleen al het gevoel over jezelf, de energie die daaruit voortvloeit. Sinds de Sh0p4N0p heb ik het gevoel dat ik er weer toe doe en dit is allemaal mogelijk gemaakt door die ene persoon die dit idee gelanceerd heeft. Zij plantte het zaadje, ik hielp mee aan de groei en samen met anderen maakten we er een vruchtbare tuin van. Tijdens corona zakte de moed wel regelmatig in onze schoenen. We moesten sowieso een tijdlang sluiten, maar gingen achter de schermen toch door. Je zou het illegaal kunnen noemen, maar wat het zwaarst is moet het zwaarst wegen. Als een persoon geen schoenen heeft en ik kan die bieden, moet je dan ‘nee’ verkopen omdat de zaak gesloten is? Natuurlijk namen we de regels in acht, gepaste afstand en dergelijke, maar regels zijn er ook om te omzeilen als de nood aan de man is. Inmiddels is onze klandizie gegroeid van twintig mensen naar ruim tweehonderd per dag. Een teken aan de wand dat zowel voedselbanken als weggeefwinkels niet meer zijn weg te denken uit onze samenleving.Mijn toekomstdroomHet liefst zou ik meer weggeefwinkels willen openen. Een soort estafette van inspiratie en ideeën, een stukje geluk. Overal is armoede en nood. En natuurlijk zou dat niet zo moeten zijn, wat ik eerder al aangaf, maar je kunt wel blijven klagen en overal tegenaan schoppen, het helpt voorlopig niet om je nu beter te voelen. Hoe meer ik thuis zit en lees over problemen bij mensen, des te meer kriebelt het bij mij om er iets mee te doen. Volgens mij bestaat er geen mooier werk dan wat ik nu doe en past dit perfect bij mijn leefsituatie. Ik kan helemaal zijn wie ik ben, met mijn beperkingen en vooral mogelijkheden.Nu ik momenteel weer een aantal weken ziek ben hoef ik geen schijn op te houden of verantwoording af te leggen. En zo fijn, al die lieve berichtjes die mij bereiken, mensen die me missen, dat doet wat met me. Mijn ziekte geneest er niet door, maar het werkt wel helend voor mijn ziel. Vertroostend vooral. Al mijn collega’s mankeren iets, dat schept een bepaalde band. Iedereen voelt zich verantwoordelijk voor de zaak en voor elkaar. Tijdens ziekte nemen anderen het gewoon van je over en kan ik het even loslaten. Ware vriendschapIn nood leer je je vrienden kennen. Een cliché dat ik echt heb ondervonden. Door mijn ziekte ben ik mensen kwijtgeraakt. Er was een tijd dat ik zeven keer per jaar in het ziekenhuis lag, met ontstekingswaarden van 360, echt heel veel. Toch kreeg ik een keer te horen dat iemand niet in mijn ziekte geloofde. Helemaal perplex was ik, niet in staat om te reageren. Je kunt wel proberen een beschadigde vriendschap te behouden, maar voelt diep van binnen dat het niet meer werkt.Gelukkig zijn de meeste vrienden in mijn leven gebleven. Ook samen met elkaars kinderen doen we leuke dingen. Het hoeft geen handvol vrienden te zijn, kwaliteit boven kwantiteit voor mij. Ik weet nu wie mijn ware vrienden zijn en die koester ik. Weg met die berenBij alles waar je aan begint kun je beren op de weg zien. Maar zolang die beren jouw zicht blijven versperren kom je geen stap vooruit. Jaag ze weg, die beren, heel ver, of ga eromheen, eroverheen, maakt niet uit, maar doe iets. Het leven is al zo kort en heeft zoveel moois. Hoor wie het zegt. Alleen al dat zonnetje van vandaag is voor mij reden om te genieten. Misschien is de zon wel mooier als je veel duisternis hebt gezien? Dat zou kunnen, maar het ligt ook aan je aard en mentaliteit, denk ik. Mijn broertjes hebben dezelfde achtergrond en staan toch anders in het leven. Ik ben heel blij dat ik dit moeilijke verleden wist om te buigen naar een gelukkig leven, ondanks mijn ziekte. Genoeg redenen om bij de pakken neer te zitten, maar kennelijk brandt er diep vanbinnen een vlam in mij die me steeds opnieuw aanzet tot leven en genieten. Kniezend in een hoekje blijven zitten past niet bij mij. En die beren op de weg al helemaal niet. Als je die alleen maar ziet en geen oog hebt voor de weg dan ben je pas echt te beklagen.Boeddha in mijn levenWeet je, ik zou het liefst de hele wereld redden, maar ben realistisch genoeg om te weten dat dit een onmogelijk streven is. Je kunt niet iedereen helpen, maar als ieder mens elke dag een mooi gebaar maakt naar een ander en elkaar steunt in nood dan is er al zoveel gewonnen. Het hoeft allemaal niet zo groot of met heel veel geld. Ik denk dat steeds meer mensen in deze tijd op zoek zijn naar iets anders, wat boven materie uitstijgt. Natuurlijk hebben mensen spullen nodig, een dak boven hun hoofd en voldoende geld om van te leven. Uit die behoefte is ook de Sh0p4N0p ontstaan. Maar wat mij betreft zit daar een grens aan en zit geluk niet in het vergaren van steeds meer dingen. Geloof me, het gevoel wat ik ervaar als ik kan geven en anderen laten delen in geluk is geen verlies, maar pure winst. Delen is vermenigvuldigen. Mijn grote inspiratiebron is de Boeddha. Ik ben een van zijn aanhangers, een steun en toeverlaat in alles wat tegenzit in mijn leven. Geen idee of je eerst zelf door zware tijden moet gaan om hierbij uit te komen, maar wellicht kan het geen kwaad om te ontdekken wat werkelijk van waarde is. Die arm om je heen, een oprechte glimlach, de kleine dingen van het leven die iedereen groter kunnen maken.De laatste tijd bereiken mij geruchten over plannen voor een hele winkelstraat 4Nop. Daar is uiteraard meer fysieke ruimte voor nodig, maar gezien het bereikte tot nu toe zie ik ook dát op termijn gerealiseerd worden. Denk aan een winkel voor kledingherstel, reparatie van gereedschap en hulp bij digitale problemen. Alles bij elkaar onder één dak, zodat mensen niet voor alles naar een aparte locatie moeten. Bovendien handig en efficiënt om vrijwilligers uit te wisselen bij ziekte of drukte. Deze gedachte geeft mij nieuwe energie. De diverse instanties zijn inmiddels bekend met ons, het is een kwestie van geduld om ook deze droom tot werkelijkheid te maken.”

“Werken bij een schoonmaakbedrijf? Nee hoor, daar ga ik echt niet naar binnen, ik ga geen toiletten schoonmaken, zei hij.” Roel Beugels, die werkgeversnetwerk Kom’mit runt, grinnikt als hij het vertelt. “Tijdens de On Tour dag ontdekte die man dat het schoonmaakvak veel breder is dan het beeld dat hij ervan had. Raad eens waar hij nu al twee jaar met plezier werkt?”Het is een van de succesverhalen van Kom’mit On Tour, een soort speeddate op wielen waarbij bewoners in één dag met een bus vijf potentiële werkgevers bezoeken. Het voorbeeld illustreert perfect waar het bij Kom’mit om draait: vooroordelen wegnemen en talenten ontdekken. “Het mooie is: ze hoeven nergens te solliciteren. Ze mogen gewoon komen kijken.” Die drempel verlagen is belangrijk, ziet Roel. “We zijn niet allemaal met dezelfde talenten geboren. Of in dezelfde omstandigheden. Als je op een plek opgroeit waar je ouders nooit hebben gewerkt, en wellicht zelfs je grootouders niet, dan lijk je wel gek als je wél gaat werken.”Drie-eenheidRoel gelooft heilig in arbeid als medicijn. “Werk zorgt voor structuur, daginvulling, geeft eigenwaarde en zorgt uiteindelijk zelfs voor betere leefbaarheid in wijken. Dat maakt deze samenwerking ook zo geslaagd. ZOwonen heeft veel mensen die werken in de wijk, die komen overal en hebben direct zicht op mensen die om wat voor reden dan ook thuis zitten. Wij hebben vanuit Kom’mit een groot netwerk van werkgevers die openstaan voor talent. En vanuit Vidar, het participatiebedrijf, kunnen we vervolgens zorgen voor de juiste begeleiding.”Die begeleiding is essentieel, benadrukt Roel. “Mensen bevinden zich vaak in complexesituaties. Er spelen vaak meerdere problemen door elkaar – schulden, privésituaties, soms verslaving. Het is niet zo simpel als: ga maar werken en dan komt alles goed. Maar als het lukt”, onderstreept hij, “dan heb je de meest loyale werknemers die er zijn.” Hij vertelt over vijftigplussers die na jaren werkloosheid eindelijk weer aan de slag kunnen: “Die zijn zo dankbaar voor de kans die ze krijgen, die wil je echt nooit meer kwijt.”Een wereld te winnenHet Kom’mit MVO netwerk telt inmiddels zo’n honderd aangesloten bedrijven in de Westelijke Mijnstreek en groeit jaarlijks met ongeveer vijf partners. Toch is er nog een wereld te winnen: “Minder dan twintig procent van bedrijven doet aan inclusie. Terwijl werkgevers het zich met de huidige arbeidsmarkt eigenlijk niet meer kunnen veroorloven om talent links te laten liggen”, aldus Roel.“ZOwonen speelt een actieve rol in het netwerk”, vertelt Roel. “Ze stimuleren hun leveranciers om lid te worden van Kom’mit, organiseren samen met ons de On Tour dagen en stellen hun faciliteiten beschikbaar. Een week na de opening van hun nieuwe Trefhuis mochten wij er al een event organiseren. Dat zegt wel iets over onze samenwerking.”Persoonlijke missieVoor Roel is dit werk persoonlijk. “Ik heb zelf een familielid gehad met een geestelijke beperking. Dan ervaar je van dichtbij de zorgen die daarbij komen kijken. Iedereen die zoiets in zijn omgeving heeft meegemaakt, die hoef je niet uit te leggen waarom dit werk zo belangrijk is.”Vol vuur vertelt hij over de vader die op een van zijn netwerkbijeenkomsten sprak. “De zoon van die man had een aangeboren hersenafwijking. Ze hadden zich altijd zorgen gemaakt over zijn toekomst. Tot hij bij een werkgever terechtkwam die wél in hem geloofde. De vader werd emotioneel toen hij zei: die werkgever denkt misschien dat hij één persoon gelukkig maakt, maar hij heeft een hele familie – misschien wel 25 mensen – gelukkig gemaakt.”Volgende halte: heel NederlandWaar Roel van droomt? “Dat wat wij hier doen met ZOwonen – een woningcorporatie die samen met werkgevers mensen activeert – overal in Nederland navolging krijgt. Deze samenwerking is echt een gouden formule.” Een werkgever die iemand een kans geeft, krijgt er volgens Roel vaak onverwacht veel voor terug. “Natuurlijk kost het in het begin meer tijd. Maar met een beetje geduld, aandacht en liefde kunnen mensen je echt verrassen. Je hoeft alleen die eerste stap te zetten.”

Bij kozijnenfabrikant Helwig in Geleen werken meer dan honderd mensen, waaronder ook statushouders, mensen met een beperking en andere medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt. Voor directeur Wil Helwig (65), bij wie maatschappelijk verantwoord ondernemen dertig jaar geleden al onderdeel was van zijn dna, zijn het allemaal gewoon medewerkers. “De term MVO bestond toen nog niet eens.”Kopje koffie en je voornaam Het familiebedrijf bestaat sinds 1931 en heeft ondertussen al vier generaties Helwig meegemaakt. “Wij zijn een mensgerichte onderneming”, vertelt Wil. “Je mensen zijn je grootste kapitaal. Ik vind het belangrijk dat ik van iedere medewerker de voornaam ken. Ik wil weten waar je vandaan komt, je familie, je hobby's, alles. Tenslotte blijf je misschien wel veertig jaar bij me werken.” Dat dit geen loze woorden zijn, blijkt uit het feit dat dit jaar maar liefst zes medewerkers hun 25-jarig jubileum vieren.'Nee, ik ga niet’ Die menselijke aanpak bewees zijn waarde tijdens de bouwcrisis rond 2010. “We moesten noodgedwongen reorganiseren en ik moest een jongen ontslaan. Toen ik hem het nieuws vertelde zei hij: 'Nee, ik ga niet. Ik doe alles, maar ik ga hier niet weg.' Er werd een mouw aan gepast en die jongen werkt hier nog steeds.” Timmerfabrieken om hen heen vielen bij bosjes om, zestig procent van de sector ging failliet. Ook bij Helwig in Geleen was het overleven. “Het waren dramatische tijden, we werkten tegen suïcidale prijzen.” Tot de ondernemingsraad zelf met een opmerkelijk voorstel kwam. “Ze zeiden: ‘wat als wij nu eens op zaterdag komen werken om het bedrijf te helpen?’ Ik schoot vol”, vertelt Wil, nog steeds geraakt. “Vlak hierna kwam íedere collega, tweewekelijks van acht tot twaalf werken op zaterdag. Dat hebben we twee jaar lang volgehouden. Zoiets vergeet je niet.”Van Oekraïne tot BosniëHet bedrijf telt inmiddels meer dan tien nationaliteiten en acht mensen met een beperking. “Dat laatste is voor ons heel normaal, we weten niet beter. Toch doen we het niet altijd meteen goed. Je moet bijvoorbeeld leren dat je sommige mensen maar één opdracht tegelijk kunt geven. Maar als je de juiste snaar raakt, heb je er echt topmedewerkers aan.”“Ik zag het vuur in zijn ogen”Zoals die jongeman met een chronische ziekte. “Hij kwam solliciteren en ik zag het vuur in zijn ogen. Het eerste jaar moest zijn medicatie nog ingesteld worden en begon hij pas om tien uur. Nu, drie jaar later, staat hij er iedere ochtend om acht uur en werkt fulltime. Hij doet het uitstekend. Dat is nu wat je noemt: MVO met hoofdletters”, lacht Wil.De cirkel is rondHelwig maakt onderdeel uit van het Kom’mit ondernemersnetwerk en deed vanzelfsprekend mee aan ZOwonen On Tour. “We geven dan een bedrijfsrondleiding met koffie erbij. Niet te veel tekst, soms doen we de presentatie zelfs in het Engels. Na anderhalf uur komen we samen in de kantine en kunnen ze vragen stellen.”Dit jaar komt alles samen: na een zorgvuldige selectie heeft Helwig de opdracht gekregen om tijdens de renovatie van de Teniers- en Jos Klijnenflat in Geleen alle nieuwe kozijnen te maken en te plaatsen, en wel in hout. Hun fabriek zit op nog geen kilometer afstand van de flats. “Een deel van ons personeel woont in een woning van ZOwonen. Die kozijnen worden dus letterlijk gemaakt door bewoners. Dat maakt het extra bijzonder.”Weg met Tupperware“Het heeft me altijd gestoken dat ZOwonen jarenlang voor kunststof kozijnen koos”, vertelt Wil semi-serieus. “Tupperware noemen wij dat ook wel gekscherend. Want als je het goed bekijkt zijn onze kozijnen veel duurzamer. Ze zijn voor tachtig procent gemaakt van hernieuwbare grondstoffen en bovendien gebruiken we Europees naaldhout in plaats van tropisch hardhout. Je grondstoffen moet je niet van de andere kant van de wereld halen”, verduidelijkt hij. “Verder passen wij een verflaag toe waardoor je twaalf jaar niet meer hoeft te schilderen. En volgend jaar willen we het eerste bedrijf zijn dat gecertificeerde gerecyclede kozijnen maakt. Dan heb je echt wat te bieden op het gebied van duurzaamheid.”Bij twijfel wél doen!Als andere ondernemers twijfelen over maatschappelijk verantwoord ondernemen heeft Wil een duidelijke boodschap: “Denk in kansen, niet in beperkingen. Ook al leven we nu in een datatijdperk, mensen maken áltijd het verschil.”

De wereld van wonen en zorg is voortdurend in beweging, en daarmee ook de wetgeving, lokale visies en onze eigen inzichten. Te midden van al die verandering, creëren we plekken waar mensen zich thuis voelen, ook wanneer ze zorg nodig hebben. Dat kan alleen door dagelijks bruggen te bouwen tussen de verschillende belangen en visies van zorgpartners, gemeenten, die van onszelf als woningcorporatie en natuurlijk de wensen van bewoners zelf. Gelukkig doen we dit samen. Een gesprek over de toekomst van wonen en zorg, vanuit drie verschillende perspectieven.Ons perspectief: thuisgevoel vooropJanneke Wolfs is conceptontwikkelaar bij ZOwonen.Van Meerdere kanten bekekenJanneke: “We willen allemaal het liefst oud worden in een gezellige buurt waar de buren een oogje in het zeil houden. Maar hoe realistisch is dat in een tijd van personeelstekorten in de zorg? Het eerlijke verhaal? Die vergrijzing rijst gewoon de pan uit. En dat blijft de komende tien tot twintig jaar nog wel zo.” Een eerlijk verhaal van onze Janneke over de balans tussen idealen en realiteit in de ouderenzorg.Hoe kijk je naar de uitdagingen in de ouderenzorg?“In de wereld van wonen en zorg komen verschillende belangen samen. De zorg kampt met personeelstekorten en heeft behoefte aan efficiënte vormen van zorgverlening. De gemeente streeft, net als wij, naar inclusieve wijken met kleinschalige, geclusterde voorzieningen. Als woningcorporatie staan wij ertussenin en proberen we verbindingen te leggen.”Hoe breng je al die belangen samen?“We moeten in de eerste plaats elkaars belangen kennen om met elkaar de juiste vorm te kunnen kneden. In onze zorgvisie proberen we met ons vastgoed aan al die wensen tegemoet te komen, door verschillende woonvormen aan te bieden – van groot- schaligere woonzorgcentra tot kleinschalige geclusterde woningen in wijken.”Dat klinkt als een uitdaging.“Klopt. Wat je ziet, is dat we met elkaar een samenleving hebben gecreëerd waarbij mensen op het systeem mochten leunen. Nu moeten we toe naar een cultuur waarbij mensen het weer normaal vinden om op elkaar te leunen. Zo’n grote cultuurverandering realiseer je niet door één keer met je vingers te knippen. Dat heeft tijd nodig.”Hoe vertaalt zich dat naar concrete projecten?“We ontwikkelen verschillende soorten zorgvastgoed die samen een ‘hub and spokes’ model vormen: een centraal punt waar zwaardere zorg zich concentreert, omgeven door kleinere complexen die vanuit dat centrale punt bediend kunnen worden. Een mooi voorbeeld hiervan is De Baenje, een zorgcentrum voor zwaardere zorg die we in 2025 opleveren en De Gyselaar, die we in 2024 gerealiseerd hebben, waar jong en oud samenwonen en naar elkaar omkijken. Zo creëren we diverse mogelijkheden die aansluiten bij verschillende zorgbehoeften.”Hoe ziet de ideale toekomst eruit?“Naar de toekomst toe hoop je zorg meer te kunnen laten landen midden in onze gemeenschappen, zowel formeel als informeel. We hopen dat de maatschappij dan weer iets meer op elkaar gericht is, in plaats van naar binnen. In meer kleinschalige settings, in veerkrachtige wijken. Waardoor we wat minder op die systeemwereld hoeven te leunen.”Wat is een veerkrachtige wijk?“Een veerkrachtige wijk is wat je nodig hebt om los te kunnen komen van het leunen op de systeemwereld. In zo’n wijk heb je een mix van verschillende woon­ vormen, sterke sociale netwerken, voorzieningen op loopafstand en ruimte voor ontmoeting. Dat is waar we naar streven in al onze projecten.”Gemeente-perspectief: inclusieve wijken en maatwerk“Sittard-Geleen staat wat wonen en zorg betreft voor een uitdagende opgave”, vertelt Lieke Alberts, strategisch beleidsadviseur gezondheid, welzijn en zorg. “Onze gemeente kent een dubbele vergrijzing – dat betekent dat niet alleen het aantal ouderen toeneemt, maar dat ook de gemiddelde leeftijd van die ouderen stijgt. Anders dan in veel andere delen van het land, hebben wij al relatief veel seniorengeschikte woningen. Onze uitdaging ligt niet in nieuwbouw, maar in het optimaal benutten van het bestaande vastgoed.”Veranderende visies, blijvende samenwerkingGemeente Sittard-Geleen zet niet meer in op grootschalige, intramurale zorgcomplexen. “We zien dat de toekomst steeds meer ligt in kleinschaligere voorzieningen die aansluiten bij wat er al georganiseerd is in de wijk. Op die manier kunnen mensen zo lang mogelijk in hun eigen vertrouwde omgeving blijven.”Kracht van samenwerkingDe samenwerking tussen zorgorganisatie, woningcorporatie en gemeente blijkt cruciaal. “Je vindt elkaar bij de inwoner”, benadrukt Daphne Kagelmaker, domein- regisseur sociaal-maatschappelijk domein. “Het feit dat we soms stevige discussies voeren betekent niet dat de samenwerking niet goed is, in tegendeel. Je bent tenminste wel met elkaar in gesprek. Inmiddels hebben we samen met de woningcorporaties en zorgpartners een gezamenlijke woon-zorgstrategie ontwikkeld. Dit geeft een stevige basis voor toekomstige ontwikkelingen.”Zorgperspectief: innovatieve oplossingen en zorg voor elkaarToekomstbestendige ouderenzorg“Het zorglandschap verandert”, vertelt Esther Urlings, directeur Care bij Zuyderland. “Met zorgverzekeraar CZ hebben we afgesproken dat er geen verdere groei komt in intramurale capaciteit. Dat heeft als gevolg dat mensen met een lichtere zorgvraag langer thuis moeten blijven wonen. Het maakt dat we met z’n allen de uitdaging hebben om de zorgvraag die er is op een andere manier te organiseren. Daarom ontwikkelen we tussenvormen, zoals geclusterd wonen. Daar wonen mensen zelfstandig, maar kunnen ze wel gebruik maken van gezamenlijke voorzieningen en elkaar ondersteunen.”Voor elkaar zorgenMaar onder de streep is het menselijk contact en gemeenschapszorg waar het in de toekomstige zorg volgens Esther allemaal om draait. “Ik zou het ons allemaal toewensen om net iets meer voor elkaar te doen”, zegt ze. “Het kan zo simpel zijn: je maakt een pan soep en je maakt net iets meer, voor de buurvrouw. Want één ding is zeker: die zorg van morgen, dat moeten we samen doen.”Innovatieve zorgEen belangrijk deel van de oplossing voor toekomstige ouderenzorg ligt volgens Esther in thuiszorg met technologie en monitoring. “Zo houden ouderen regie over hun eigen leven, maar wel vanuit de geruststelling dat er naasten en/of zorgprofessionals zijn waarop ze kunnen terugvallen. Slimme hulpmiddelen vervangen het menselijke contact niet, ze ondersteunen het juist.”

Een passende woning voor elke levensfase, dat is waar we naar streven. Vooral voor onze oudere bewoners is het cruciaal om tijdig na te denken over hun woonbehoeften. Wachten tot er problemen ontstaan, bijvoorbeeld met traplopen of douchen, betekent vaak dat er haast gemaakt moet worden met verhuizen, juist in de levensfase dat rust en keuzevrijheid zo belangrijk zijn. Met ons seniorenproject helpen we ouderen om op tijd de overstap te maken naar een levensloopbestendige woning. Dat geeft hen rust en comfort én het zorgt ervoor dat er kostbare eengezinswoningen vrijkomen voor gezinnen die daar dringend op wachten. Een win-win die we vol overtuiging faciliteren.Nicky en Eugene bekommeren zich binnen ZOwonen sterk om senioren die zo lang mogelijk thuis willen wonen. En daar hoort soms ook een tijdige verhuizing bij. Daar maken ze bewoners bewust van in het 65+ project. Doel? Zorgen dat ouderen tijdig actie ondernemen, zodat ze zo lang mogelijk zelfstandig thuis kunnen blijven wonen. Inmiddels zijn in de afgelopen twee jaar 21 ouderen in hun eigen tempo verhuisd naar een meer passende woning voor hun volgende levensfase. Tegelijkertijd zijn daardoor 21 felbegeerde eengezinswoningen vrijgekomen op de krappe huizenmarkt.Als woonconsulent is Nicky vooral bezig met bewoners die problemen ervaren, in hun eigen leven, of in dat van omwonenden. Haar aandacht gaat dagelijks uit naar zaken als woonoverlast, verwarde personen, vermoedens van prostitutie of drugsgebruik. Maar ook bij maatwerk rondom woningtoewijzing komt een woonconsulent in actie, bijvoorbeeld als er sprake is van een medische urgentie.Dat is wel een contrast met het project voor 65+, of niet? “In mijn dagelijks werk kan het er soms stevig aan toe gaan. Mensen hebben vaak grote zorgen en dat maakt sommige bewoners niet altijd even benaderbaar voor mij. De bewoners waar ik contact mee heb vanwege het 65+ project zien me echter allemaal heel graag komen en zijn heel lief en vriendelijk voor me. Het zijn bewoners die vaak nog nooit een beroep op ons hebben gedaan, voor wie ik nu iets kan betekenen. Het is bijzonder dat we in dit project woonwensen centraal kunnen stellen. Waar we veelal aan kunnen voldoen.”Hoe krijgen jullie dat voor elkaar?“Als er een woning vrijkomt die past bij de wensen en mogelijkheden van een deelnemer an het project dan kunnen we die woning aanbieden. Vaak willen de deelnemers in hun eigen wijk blijven wonen en daarmee behouden we de sociale samenhang in de wijk. Het eigen netwerk en de bijbehorende sociale controle blijft voor de bewoners dan overeind. Dat is belangrijk in deze tijd waarin iedereen het druk heeft en kinderen niet dagelijks bij hun ouders op de koffie kunnen.”Kun je een voorbeeld noemen van een bewoner die dankzij dit project echt geholpen is?“Er was een ouder echtpaar dat graag wilde verhuizen, maar ze wisten niet hoe. Net op dat moment viel onze informatiebrief van dit project bij hen op de mat. Tijdens mijn huisbezoek bleek dat mevrouw al acht jaar in de woonkamer sliep. Daar was natuurlijk meer aan de hand. Gelukkig zijn ze binnen een jaar kunnen verhuizen naar een geschikte woning twee straten verderop. Dat geeft zo’n voldoening. Zeker omdat ik weet dat met zo’n verhuizing naar een gelijkvloerse woning de kans op ongelukjes fors afneemt.”Zijn er momenten waarop je dacht: ‘ja, hier doe ik het voor’?“Ik heb voor een alleenstaande man bemiddeld met een grote eengezinswoning op een hoek. Hij zag er tegenop om kleiner te gaan wonen omdat hij ontzettend veel spullen had en deze het liefst ter overname wilde aanbieden aan iemand die het echt nodig had. Ondertussen had een alleenstaande moeder met twee kinderen zich via een sociale instantie bij ons gemeld. Ze was slachtoffer van huiselijk geweld en had niets. Zij kon deze woning gaan huren en heeft alle spullen overgenomen en was dolblij met de woning die groot genoeg was voor haar gezin.”Je hebt vast ook tegenslagen gehad?“Ja, er was een dame die binnen een half jaar kon verhuizen naar het complex waar ze graag wilde wonen. Ze is twee dagen na de verhuizing overleden. Dan sta ik wel even stil bij het gezegde ‘een oude boom verplaats je niet’. Kinderen willen graag dat hun ouders bij ze in de buurt komen wonen. Toch adviseer ik altijd om stil te staan bij wat je van ouderen vraagt. Als ze al vijftig jaar in hetzelfde huis, in dezelfde wijk wonen, kies dan liever voor een seniorenwoning in de vertrouwde omgeving, waar ze de mensen en de routes kennen. Dat opgebouwde netwerk en die ‘goedendag’ van bewoners uit de buurt zijn ontzettend waardevol.”We kennen allemaal wel de eigenwijze oom of tante die per se in dat veel te grote huis wil blijven wonen. Wat is jouw gouden tip om zo’n gesprek aan te gaan? “Het is belangrijk om je te realiseren dat als je vroegtijdig nadenkt over je woontoekomst, je kunt verhuizen vanuit jouw woonwensen. Als je wacht tot er een medische noodzaak ontstaat, omdat je van dat steile keldertrapje gegleden bent, dan is er geen tijd en zijn de eisen van de Wmo of ergotherapeut leidend. Dan moet je simpelweg de eerste passende woning accepteren die voorbijkomt.”Heb je tips voor kinderen van 65+ ouders?“Realiseer je dat de spullen van je vader of moeder ook emotionele waarde hebben. Dus dat verhuizen niet van vandaag op morgen gebeurd is. En dat ouderen altijd kleiner gaan wonen. Dus begin alvast met de zolder op te ruimen en spullen weg te doen en neem daar de tijd voor.”Wat is de meest voorkomende reactie van ouderen als je over de toekomst begint?“Vaak zeggen ze: ‘ach, ik heb nog maar even’. Dan zeg ik: ‘zullen we er dan wel het mooiste van maken? Zullen we dan zorgen dat je zelfstandig kunt wonen, zelf je boodschappen kunt doen en zo min mogelijk beroep hoeft te doen op familie, en dat je huishoudelijke hulp de hele woning kan schoonmaken in de paar uurtjes die je vergoed krijgt? O, en tuinmannen voor die grote tuin zijn ook niet goedkoop.”Waarom is het zo lastig voor mensen om na te denken over later?“Vaak willen ze sterven in hun eigen huis, wat soms zelfs nog hun ouderlijk huis is. En het is angst voor het onbekende. Ik benadruk altijd dat ze niet hoeven te verhuizen, het mág. Als ze niet willen, kijk ik met familie wat ervoor nodig is om ze zo lang mogelijk thuis te kunnen laten wonen.”Waar ben je trots op?“Dat andere woningcorporaties nu ons voorbeeld volgen.”Als je een toverstokje had waarmee je één wens mocht doen, wat zou dat zijn?“Dat we kosteloos een verhuisbedrijf kunnen huis wil blijven wonen inschakelen voor senioren zonder netwerk, zodat ze gratis kunnen verhuizen. Deze ouderen leven van een AOW’tje, dat is geen vetpot. O, en ik heb eigenlijk nog een wens. Dat elk dorp seniorenwoningen heeft, al zijn het er maar vijf. Zodat ook die senioren gewoon in hun eigen dorp kunnen blijven wonen en daar mantelzorg kunnen blijven ontvangen.”Wat staat er op jouw tegeltje?“Houd zelf de regie over je leven.”

Roy is onze regisseur technische installaties en is er éigenlijk wel een beetje klaar mee dat wij hem steeds naar voren schuiven voor interviews en filmopnames. “Tjonge, leuk hoor, maar ik krijg mijn werk nu al niet af!”, moppert hij terecht. Hij is verantwoordelijk voor het coördineren van een grote verduurzamingsoperatie, waarbij het afgelopen jaar maar liefst 150 warmtepompen geplaatst zijn. Een monsterklus waar hij en z’n team hun handen vol aan hebben. Gelukkig voor ons besloot hij nog een keer over zijn hart te strijken om te vertellen waarom dit project zo belangrijk is.Roy, vertel! Waarom warmtepompen?Waarom nu? Waarom zoveel? “In 2050 moet ons hele woningbezit gasloos zijn. Om dat te bereiken hebben we plannen gemaakt en besloten dat we vanaf 2035 geen standaard cv-ketels meer plaatsen. Afgelopen jaar zijn we daarom begonnen met een pilot van 200 woningen waarin we warmtepompen plaatsen om alvast ervaring op te doen voor de jaren die volgen. We wilden weten: is het technisch mogelijk? Waar lopen we tegenaan? En hoe krijgen we bewoners mee in dit plan? Want je hoeft in de straat maar één tegenstander te hebben en met een beetje pech neemt ie al zijn buren mee in zijn kielzog. Dat heb je soms met nieuwe ontwikkelingen.”En hoe ging het in de praktijk?“Het leuke van het hele verhaal is dat juist de bewoners die erg kritisch waren, 180 graden zijn omgedraaid. Die zijn nu zelfs de kartrekker van de hele straat geworden. We zien ook dat bewoners die in eerste instantie niet meededen, zich later toch meldden: 'Ik heb het bij mijn buren gezien, ik wil het ook.' Eventuele weerstand is vooral onwetendheid.”Hoe werkt zo’n warmtepomp eigenlijk?“Het is een soort airco die je woning verwarmt. Naast je bestaande cv-ketel komt eenzelfde kastje te hangen, buiten komt een extra installatie op het dak of in de tuin. Die buitenunit is de grootste uitdaging, want die mag niet onder een raam hangen vanwege het geluid.”Best kostbaar zeker, zo’n groot project?“Voor ons een flinke investering, maar het mooie is: het kost de bewoner niks extra’s. Daar heb ik met collega’s wel eens een discussie over gehad, en ik vind: we kunnen bewoners niet verplichten om over te stappen, als we ze dan ook nog laten betalen, dan kunnen we het wel vergeten. ZOwonen heeft uiteindelijk besloten om de 200 bewoners die meedoen aan de pilot geen huurverhoging te laten betalen voor de warmtepomp. Of dat in de toekomst ook nog kan, dat weten we nu nog niet. Maar dat zou natuurlijk wel het mooiste zijn. Overigens, waar bewoners nog geen zonnepanelen hadden, hebben we die ook gelijk aangebracht. Want die extra elektriciteit voor de warmtepomp moet wel ergens vandaan komen.”Wat zijn de grootste uitdagingen?“Bij appartementen moet iedereen meedoen, want alle leidingen moeten van de begane grond naar het dak. En bij plaatsingen komen we van alles tegen dat het werk vertraagt: denk aan asbest en volle bergingen. In het pilotproject zijn we er ver in gegaan om alles op te lossen, want we willen het gewoon geregeld krijgen en juist leren hoe we in de toekomst zo’n proces het beste kunnen organiseren.”Zijn er bewoners die extra moeite hebben met de overstap?“Vooral ouderen. Die zeggen: 'Die paar jaar dat ik hier nog woon, hoef ik dat allemaal niet meer.' Ze zien op tegen de overlast van de mensen van de aannemer die in hun woning moeten werken. Dan komen er ook nog zonnepanelen, moet er ook nog iemand het dak op. Dat ontregelt mensen. En dat snap ik ook wel.”Wat levert het op in de portemonnee?“Daar ben ik voorzichtig mee, want dat is echt maatwerk. Het hangt af van je stookgedrag: ben je veel thuis of alleen 's avonds? Hoeveel warm water gebruik je? Wat is je gezinssamenstelling? Je cv-ketel hoeft je woning niet meer te verwarmen, die is alleen nog maar voor warm water of extreem koude dagen om wat bij te stoken. Je gasverbruik gaat dus flink omlaag. En ja, je elektriciteitsrekening gaat wel omhoog, maar gas is veel duurder dan elektriciteit. Daar zit het voordeel. Om het inzichtelijk te maken voor bewoners hebben we een rekenmodel ontwikkeld waar we hun huidige gebruik invullen, gewoon samen, aan de keukentafel. Dan krijgen ze een beetje een indruk wat het op kan leveren.”Wat is de belangrijkste tip voor bewoners?“Een warmtepomp is trager dan een cv-ketel. Heel veel schakelen tussen temperaturen is dus niet verstandig. Je kunt beter een constante temperatuur houden dan veel plussen en minnen gedurende de dag. Dus dat klassieke 's avonds naar 16 graden en 's ochtends weer naar 19, dat moet je niet doen.”Wat was voor jou het mooiste moment in dit traject?“Dat we eindelijk konden beginnen met het eerste complex. We hebben eerst een proef gedraaid in een appartementengebouw. Dat was eigenlijk de grootste uitdaging, maar het ging beter dan verwacht. Dat was wel heel erg fijn.”

Ze zijn elkaars concurrent én partner. En dat werkt prima, vertellen René Vanhommerig (van GrausBouw), Funs Jonkers (van Maasveste Berben Bouw) en Marco Tax (van Smeets Vastgoedservice). Sinds oktober 2024 zijn ze samen verantwoordelijk voor het onderhoud van onze 14.000 woningen. “We weten precies wie waar goed in is.” Een gesprek over vertrouwen, klemmende deuren en monteurs die ook een beetje sociaal werker zijn.Drie onderhoudspartijen die samenwerken, is dat niet gek? René: “We werken al jaren samen bij andere opdrachtgevers. Inmiddels kennen we elkaar zo goed, we hebben geen geheimen meer voor elkaar. We realiseren ons dat we van elkaar kunnen leren. We verschillen wel iets van elkaar, maar de gemene deler is dat we alle drie lokale partijen zijn met veel ervaring in onderhoud en renovatie bij corporaties.” Funs: “Wij van Maasveste werken bijvoorbeeld alleen al voor twaalf corporaties in Limburg. Maar je moet het zo zien: alles wat we op andere plekken leren, nemen we ook hier weer mee. Al die kennis en ervaring die we opdoen, kunnen we delen.” Marco: “Omdat we als onderhoudspartij met veel corporaties samenwerken, merk je dat we steeds meer ook een kennispartner worden.” Jullie zijn nu een paar maanden bezig, loopt het een beetje? René: “Eigenlijk gaat de samenwerking vanaf het begin al goed. Onderling, maar ook met ZOwonen. Dat begint, als je het mij vraagt, al bij de aanbesteding. Wat bijzonder is: ze hebben het helemaal alleen gedaan, zonder externe hulp. Ze hebben het goed voorbereid en er voldoende tijd voor uitgetrokken. Zoals ze het gepland hadden, zo is het ook gegaan. Dat is niet altijd het geval.” Funs: “Ook kregen we de kans om ons verhaal vooraf al goed toe te lichten. Dus alleen al het hele traject voorafgaand aan de gunning hebben we met z’n allen als heel positief ervaren. Dat geeft vertrouwen voor de toekomst.”Maar jullie zijn toch ook concurrenten? Funs: “Klopt, maar we respecteren elkaar en hebben afgesproken dat we van elkaars personeel afblijven. Ik weet echt wel wie er bij Graus of bij Smeets werken, maar we gaan niet elkaars mensen benaderen. Dat is gewoon een ‘gentlemen’s agreement’.” Wat doet een onderhoudsmonteur eigenlijk? Marco: “Drie dingen. We doen reparatieonderhoud, dus als een deur klemt of een deurbel het niet doet, dan komen wij. We doen het mutatieonderhoud: als een bewoner de huur heeft opgezegd, zorgen wij dat de woning weer netjes in orde is. En we renoveren badkamers, keukens en toiletten.” Funs: “Vroeger was de monteur de timmerman. Die deed zijn klus en vertrok weer. Maar de maatschappij verandert en tegenwoordig wordt op sociaal vlak veel meer van onze mensen verwacht. We trainen ze bijvoorbeeld in het signaleren van dementie, onveilige situaties en huiselijk geweld. Soms zijn zij de enigen die nog achter de voordeur komen.” René: “Een heel aantal vindt dat leuk, maar er zijn ook monteurs die gewoon lekker met de handen willen werken. Dat is soms best lastig.” Wie van jullie krijgt de bewoner aan de lijn als ze bellen voor onderhoud? Funs: “De telefoontjes komen binnen bij ZOwonen. Die beoordeelt het verzoek en plant onze mensen in. Dat vraagt zeker in die eerste maanden om hele goede afstemming.” René: “Deze werkwijze is best bijzonder. Dit hebben wij bij andere samenwerkingen nog niet eerder zo gedaan. Het heeft ermee te maken dat ZOwonen zelf contact wil houden met de bewoner.” Hoe verdelen jullie het werk? René: “Ieder heeft z’n eigen deelgebied, elk een gelijk stuk van de taart. Waarbij we gekeken hebben naar logische afstand ten opzichte van onze bedrijfslocaties.” Marco: “We werken met vaste teams per werkgebied. Een monteur die vandaag bijvoorbeeld in de Kerkstraat komt, blijft in die wijk. Zodat hij die bewoners straks gewoon goed kent, wat de dienstverlening ten goede komt.” René: “En we werken volgens het principe: ‘one call does it all’. Als een bewoner belt met een probleem, moet dat in één keer opgelost worden. Dat klinkt simpel, maar het begint er al mee dat we de juiste man voor de juiste klus sturen. Dus niet de loodgieter als de timmerman nodig is. En dat ‘ie de juiste producten bij zich heeft en voldoende tijd om het op te lossen.”Marco: “In de implementatiefase is ook veel aandacht besteed aan het uniform maken van processen, werkwijzes, formulieren en dat soort zaken. Om dat over de regio’s heen zo gelijk mogelijk te maken.” Funs: “En je helpt elkaar ook. Als de een het druk heeft en de ander wat minder, dan geven we werk af of nemen het over, zodat ZOwonen in de basis een stabiele dienstverlening krijgt.” Ik begrijp dat jullie zelfs samen een kantoor gaan delen?Marco: “Ja, dat is wel uniek in de onderhouds - wereld. Het wordt een soort functionele uitvalsbasis waar iedereen die in de buurt is – uitvoerders, technisch beheerders, coördinatoren – even binnen kan lopen of er structureel kan werken.” Funs: “Door elkaar dagelijks te zien en spreken kun je echt leren van elkaar én elkaar leren kennen.” Dit is dus geen kort avontuur? René: “We hebben een contract getekend voor vijf jaar, met verlenging naar tien jaar als het goed gaat. Dat is echt bijzonder lang in onze wereld. Vier tot acht jaar hooguit, is gebruikelijk. We weten allemaal: als een van ons het niet goed doet, is er een risico dat de samenwerking uit elkaar valt.” Funs: “We zijn op plekken ook wel concurrent van elkaar, maar in een samenwerking waar we de komende tien jaar samen aan de bak willen, hebben we een gezamenlijk belang en een gezamenlijk doel. Juist dat geeft ons de mogelijkheid om langetermijninvesteringen te doen en onder andere te investeren in innovatie.” Vertel. René: “In ons werk denkt iedereen bij innovatie meteen aan gerecyclede tegeltjes en dergelijke. Maar zeker in de onderhouds - wereld kun je ook van innovatie spreken als je werkprocessen vernieuwt en verbetert. Ik denk dat we het vooral aan die kant moeten zoeken. Dat je efficiënter kan werken, dat je samen hetzelfde doet en dat je het beter doet dan ervoor.”Funs: “Je moet innovatie heel breed zien. We hebben in het verleden bijvoorbeeld wel filmpjes gepubliceerd zodat een bewoner zelf de deuren van zijn keukenkastje recht kan hangen. Niet omdat wij dat niet willen doen, maar het bespaart onder andere tijd in rijbewegingen. En vaklieden zijn schaars, dus alles wat de bewoner zelf kan doen, ook in het kader van zelfredzaamheid, kan innovatief zijn.” Wanneer zijn jullie tevreden?René: “Kijk, ik ben tevreden als we de juiste dingen doen. Niet dingen voor de show op het gebied van klimaat en duurzaamheid waar we de laatste jaren in Nederland met z’n allen zo mee bezig zijn. Als ik voor mezelf praat ligt het allemaal bij de bewoner. Die moet tevreden zijn. En ZOwonen natuurlijk.” Funs: “En onze eigen mensen, werkplezier is ook zeker belangrijk.” Marco: “Die tevredenheid wordt ook gemeten, en die metingen moeten gewoon groen zijn.”

“Het is een bijzondere vorm van samenwerking”, vertelt Ellen, teammanager Vastgoedbeheer en Onderhoud. Ze heeft het over de professionele samenwerking die we aangegaan zijn met maar liefst drie onderhoudspartners tegelijk.Een jaar voorbereiding“We hadden al partners, maar die contracten waren al meermaals verlengd. Het werd tijd om opnieuw te beginnen.” Ellen en haar team namen een jaar de tijd voor de voorbereiding van deze aanbesteding van dagelijks onderhoud. Bewust zonder hulp van externe consultants, om voeling te houden bij het hele proces van dit inkooptraject: “Dit hebben we volledig zelf gedaan”, vertelt ze. “We krijgen daar veel complimenten over uit de sector, maar het heeft wel wat bloed, zweet en tranen gekost.”Zorgvuldige selectiecriteriaHet vinden van de juiste partners was een zorgvuldig proces met duidelijke criteria. “We hebben eerst ons programma van eisen opgesteld”, vertelt Ellen. “We zochten geen traditionele aannemers die alleen maar ‘uurtje-factuurtje’ werken. We willen partners die met ons meedenken, die zichzelf durven beoordelen en transparant zijn over hun resultaten.”Negen presentaties op één dagNa een jaar voorbereiding volgde een intensieve selectiedag. Negen kandidaten presenteerden zich. “Het is moeilijk vergelijken, want de één blinkt uit in zijn presentatie en de ander heeft weer een sterke visie of hele goede mensen”, blikt Ellen terug.De selectieVia onderbouwde scorekaarten waarin kwaliteiten, kansen, risico’s en prijs werden beoordeeld, viel de keuze uiteindelijk op GrausBouw, Maasveste Berben Bouw en Smeets Vastgoed- service. “Om gezonde concurrentie te stimuleren, kozen we voor drie partners. Met z’n tweeën is er te weinig onderlinge competitie”, legt Ellen uit. “Met drie ontstaat er een gezonde drive om niet als slechtste uit de bus te komen. Bovendien: als er onverhoopt één uitvalt, hebben we nog twee partners die het werk kunnen opvangen.”De drie partners zijn behoorlijk verschillend en vullen elkaar goed aan. “Smeets kenden we al, zij zijn onze bestaande onderhoudspartner. GrausBouw beloofde een ‘Geen Gedoe Garantie’ en Maasveste is de jonge nieuwkomer die graag samenwerkt.”Uniek in NederlandEen van de dingen die bijzonder is aan deze samenwerking: De drie partners gaan samenwerken vanuit een gezamenlijk kantoor in Sittard. “Dat is uniek in de onderhoudswereld”, vertelt Ellen. “Als je elkaar dagelijks ziet, ben je eerder bereid tot samenwerking.”De ‘big bang’ op 1 oktoberDe overgang naar de nieuwe samenwerking was ook systeemtechnisch spannend. Op 1 oktober 2024 moest alles in één keer goed gaan: systemen moesten naadloos op elkaar aansluiten, van inkomende belletjes en doorkomende orders tot kloppende facturen. “We hadden de taart en de champagne al klaarstaan”, lacht Ellen. “Maar zou het systeem het ook doen? Het was een intensieve eindsprint.”Wat merken onze bewoners?“Het mooie is: als het goed is, merkt de bewoner er weinig van”, zegt Ellen. “We hadden al een hoge klanttevredenheid en die willen we minimaal behouden. Het belangrijkste is dat we een constante servicekwaliteit willen borgen voor onze bewoners: één telefoontje moet genoeg zijnm een afspraak te maken. One call does it all, noemen we dat. En als de monteur komt, moet het probleem in één keer opgelost zijn. Geen gedoe, geen tweedeafspraak. Oftewel: first time fixed.”ToekomstplannenDe partners tekenden voor vijf jaar, met optie tot verlenging met eenzelfde periode. “We gaan voor een langdurige samenwerking”, zegt Ellen. “Door die langdurige verbintenis hopen we niet alleen te kunnen innoveren, maar ookkosten te verlagen.” Er zijn al plannen voor de toekomst. “We willen een vergelijkbare aanbesteding doen voor het exterieur onderhoud, denk aan daken en gevels. Maar we wachten nog even. Eerst dit goed laten landen.”

Stadbroek; de Sittardse volkswijk waar het leven zich op straat afspeelt. Al 25 jaar wordt hier gerenoveerd, gesloopt en gebouwd. Maar een wijk vernieuwen gaat over meer dan alleen stenen stapelen. Het gaat over mensen, hun thuis en de ziel van een buurt. Drie bewoners delen hun ervaringen.Winand (75) woont al 68 jaar in Stadbroek. “Stadbroek heeft een groot gemeenschapsgevoel, het is een hechte gemeenschap. Ook al is het bijna allemaal nieuwbouw geworden, maar het zijn nog steeds dezelfde mensen die er wonen. Hier is het best gezellig. Ik ga denk ik pas weg tussen 6 planken.Oud en nieuwKinderen groeien op, gaan de wijk uit en daar komen weer nieuwe mensen voor in de plaats. Maar de kern blijft wel behouden, vooral in oud-Stadbroek vind ik. Waar je geboren en getogen bent, wil je toch niet weg. Hier komt mijn familie vandaan. Stadbroek betekent voor mij: Een gezellige jeugd. Ik heb altijd meegedraaid in het verenigingsleven, bij de voetbalclub geweest. Het is altijd gezellig. Gelukkig gaat het financieel met mensen wat beter. Echte armoede zien we bijna niet meer.TrotsVroeger had Stadbroek een beetje een slechte naam, omdat er ook wel eens heibel was hier. Dat is gelukkig niet meer zo. Vroeger als je hier vandaan kwam, werd er op je neergekeken. Dat merkte je heel goed, als je zei dat je uit Stadbroek kwam. Toen de flats hier nog stonden, leek het wel of niemand verantwoording nam voor de gebouwen en de omgeving. Nu heeft iedereen een eigen woning en ziet de hele wijk er netjes en opgeruimd uit. Je mag best trots zijn om er te wonen.KletsenHet ontbrak wel aan plekken voor mensen om elkaar te ontmoeten. Daarom ben ik blij met de activiteiten ie in de Kantine worden georganiseerd. Hier kunnen mensen uit de wijk en erbuiten elkaar ontmoeten onder het genot van een kopje koffie of verse soep. Hier zitten de mensen lekker te kletsen; ouderen jongeren, mensen van buitenlandse afkomst. Er is vanalles te doen hier. Iedereen is welkom en we amuseren ons altijd.”Goete (73) woont al 45 jaar in Stadbroek. “Mensen pakken zich goed samen hier. Het is een leuke buurt met winkels om de hoek. Er is heel veel veranderd in de jaren. Het is een stuk mooier geworden. Met de speeltuin en de Kantine die ernaast ligt, is de wijk er echt op vooruit gegaan. Ik heb eerst altijd aan de Tudderenderweg gewoond en nu aan de Jeroen Boschstraat. Onze kinderen zijn hier geboren en ik ben niet zo’n verhuizer, dus zijn we er altijd blijven wonen.Ik vind dat er meer van dit soort initiatieven, zoals de activiteiten in de Kantine, moet komen in de wijk. Als dit bijvoorbeeld in ons eigen gebouw zou zijn, wat ook van ZOwonen is, dan konden we onze huisgenoten veel makkelijker leren kennen. Ik vind het erg fijn hier in de Kantine. Mijn man is blij dat hij elke week weer kan gaan. Hij verheugt zich er steeds op. Hij vraagt al aan mij: “Welke dag is het? Kunnen we weer gaan vandaag?”Annie (75) woont al 75 jaar in Stadbroek. “Ik woon hier al mijn hele leven en ga ook nooit meer weg, zelfs als mijn man wil verhuizen haha. Ik weet het nog goed van vroeger. Met een hele hoop vriendjes en vriendinnetjes spelen op de Schwienswei en ravotten op de bevroren beek. De Schwienswei is nog steeds een heel fijn wandelgebied. Jammer dat de paadjes niet zijn geasfalteerd. Dan zouden ouderen met een rollator of ander hulpmiddel ook kunnen genieten van de natuur.Ik vind Stadbroek een heel mooie wijk. Het is gezellig en sociaal. Het pakt zich goed samen hier. Je kan contact leggen. met heel veel mensen, in de winkel kom je altijd bekenden tegen. Dat is leuk. Nu met de nieuwbouw komen er heel veel nieuwe mensen deze kant op. Dat steeds meer mensen voor Stadbroek kiezen om te wonen, vind ik een heel goed teken.Wij hadden verwacht dat we uit de vernieuwde wijken wat meer aanloop zouden hebben in de Kantine. Dat is nog niet gebeurd, maar als mensen werken en kinderen hebben, dan krijgen wij die aanloop ook niet. Toch waarderen mensen de initiatieven in de Kantine wel.Maandag is soepochtend, dinsdag altijd gezellig samenkomen met die oudjes hier, woensdag is voor de jeugd. Hier wordt vanalles voor kinderen gedaan, bijvoorbeeld eieren verstoppen met Pasen. Elke maand hebben we de buurtmaaltijd en nog allemaal losse activiteiten. Vroeger werd dit een achterbuurt genoemd. Nu willen mensen graag naar Stadbroek komen, omdat het zo goed vernieuwd is. Dat vind ik toch wel mooi. De Rembrandstraat,Tudderenderweg, de vroegere Sint Jozefstraat, ze zijn allemaal helemaal vernieuwd. Wel vind ik het van sommige gevels jammer dat ze weg zijn. Ik had graag gezien dat gevels waren blijven staan, zoals in Limbrichterveld. Dan was de vroegere sfeer wat meer gebleven, maar je kan niet alles hebben. Over het algemeen zijn alle veranderingen ten goede gekomen aan de wijk. Ik ga hier nooit meer weg. Vroeger bleef ik voor mijn ouders in de wijk wonen, maar zij zijn er niet meer en ik blijf toch.”

“Stadbroek is bijzonder”, zijn Raoul, Charon en Carla van team Leefbaarheid met elkaar eens. “En wij zijn daar vooral als er problemen zijn”, valt Raoul maar gelijk met de deur in huis. “Wij komen zeg maar geen bloemetjes brengen.” Toch heeft deze wijk een speciaal plekje in het hart van de drie. Want Stadbroek heeft een heel eigen cultuur, eigen regels en gewoontes, waar je vanzelf van gaat houden. “Het is een hele hechte gemeenschap”, vertelt Carla, die twintig jaar gepassioneerd als woonconsulent in de wijk werkte en inmiddels met pensioen is. “Generaties lang wonen dezelfde families daar al.”“Je moet van goeden huize komen om ertussen te komen als je van een andere wijk af komt”, lacht Raoul, die samen met Charon het stokje van Carla overgenomen heeft. “Daar staat tegenover dat nieuwe bewoners die in de knel zitten hier met open armen worden ontvangen. Het is in die zin een veerkrachtige wijk, waar nieuwe gemeenschappen snel in opgenomen worden. Dat gebeurde de vorige eeuw met de Molukse gemeenschap. Tijdens de herstructurering kwamen daar ook mensen uit andere volksbuurten bij. En meer recent bijvoorbeeld ook mensen die hun eigen land door oorlog hebben moeten verlaten.”Saamhorigheid“We proberen met verschillende initiatieven de saamhorigheid te versterken, want dat is bij uitstek de kracht van de wijk. Van oliebollenacties tot tegelwippen, je kunt het zo gek niet verzinnen”, vertelt Charon. “We betrekken kinderen bij de nieuwbouw door hen de bouwdoeken te laten ontwerpen en zelfs de honden uit de wijk werden gefotografeerd om als ‘bewaking’ op de bouwhekken te prijken.”“Ze kennen een rijke geschiedenis van ruilhandel, en dus wederkerigheid. Doe jij dit voor mij, dan doe ik dat voor jou”, vertelt Carla. “Wij spelen daarop in met de jaarlijkse snuffelmarkt”, vult Charon aan. “Mensen zitten dan allemaal in hun voortuin om spullen te verkopen. De buren komen kijken en er ontstaat een praatje. Sommigen hebben niet eens iets te verkopen. Het gaat om het samenzijn.”Met een nieuw, interactief spellenparcours op de Rembrandtstraat wordt geprobeerd om de kinderen weer naar buiten te krijgen, samen met hun ouders. “We doen veel om de jongere generatie mee te nemen om de cultuur van de wijk behouden. Want uiteindelijk moet de jeugd het stokje weer overnemen”, legt Raoul uit. In een poging verveelde jongeren te betrekken, is het oude voetbalveldje met kantine omgetoverd tot ontmoetingsplek, maar dat trekt vooralsnog de oude garde aan. “Bewoners komen daar koffiedrinken en wekelijks wordt er soep met broodjes geserveerd.”Vertrouwen winnen“Het belangrijkste is dat je doet wat je zegt”, legt Carla uit, “want alleen dan bouw je vertrouwen op.” Ze verteltover het veilige buurtenteam dat jaren geleden actief was in de wijk. “We zaten elke week met allerlei partijen bij elkaar, waaronder de opbouwwerker, de gemeente, de politie en de collega’s van ZOwonen. Twee keer per week liepen we allemaal samen een rondjedoor de wijk. De mensen herkenden je en kwamen bij je, met hun problemen én met complimenten.”Die persoonlijke aanpak werkt nog steeds het beste, weet Raoul, maar het moet wel bij je passen. “Mensen zijn hier niet op hun mondje gevallen. Je moet directe communicatie niet schuwen. Daar staat tegenover dat je in andere wijken soms alles moet uitleggen en je het gevoel krijgt dat je je overmatig moet verantwoorden. Hier waarderen ze eerlijkheid, ook als het antwoord ‘nee’ is.” “Het is eigenlijk heel simpel. Als je hier komt werken, moet je gewoon jezelf zijn,” vat Raoul het samen. “Geen rolletjes spelen.”Nieuwe tijdenDe veranderingen in de maatschappij zijn voelbaar in de wijk. Waar vroeger iedereen elkaar op straat tegenkwam, gebeurt dat nu vooral in en rondom de supermarkt. De wijk heeft goede voorzieningen: een Lidl, Plus, bloemenwinkel en diverse snackbars en beautysalons. bloemenwinkel en diverse snackbars en beautysalons.“Die zijn ontzettend belangrijk voor de leefbaarheid”, vertelt Charon. “Zo kunnen mensen in de wijk blijven wonen, ook als ze wat ouder worden.”“Die generatie die echt nog dingen voor andere mensen in de wijk wil doen, wordt ouder”, ziet Raoul. “En de nieuwe generatie pakt dat niet automatisch op.” Toch zijn er ook successen: de basisschool is ondanks lage instroom uit de wijk langer open kunnen blijven. Dat is voor Stadbroek belangrijk.Hoewel oude woningen gerenoveerd zijn of plaats hebben gemaakt voor nieuwbouw, bestaat ongeveer driekwart van de bewoners nog steeds uit ‘echte Stadbroekers’. En dat vindt het team alleen maar positief. “Wij hopen dat het hart van Stadbroek blijft kloppen”, zegt Raoul, “want een wijk vernieuwen is één ding, maar het karakter van een volkswijk, dat is nu juist de kracht, en díe wil je behouden.”

De een zegt: ‘geef me die voorrangscode maar’, de ander roept: ‘kom me maar halen met de sloopkogel, ik ga niet weg!’ - de reacties op een aangekondigde sloop lopen uiteen in de Sittardse volkswijk Stadbroek. Estelle, Hanneke en Ine, onze ‘verhuisspecialisten’, hebben het allemaal al meegemaakt. Als consulenten Bijzonder Beheer begeleiden zij bewoners die noodgedwongen moeten verhuizen. Ze zijn betrokken vanaf de aankondiging dat er gesloopt gaat worden, tot het moment dat de allerlaatste bewoner de sleutel inlevert.Mensen zijn niet van steenEen huis is veel meer dan vier muren en een dak. Sommige bewoners wonen er al vijftig jaar, en er zijn bewoners die van hun woning een waar paleisje gemaakt hebben. “Het is geen Excellijstje waar je invult ‘jij woont nu hier en ik verplaats je wel naar daar. Het gaat om hun thuís”, benadrukken de vrouwen. “Je moet je realiseren wat je van mensen vraagt. Een verhuizing geeft veel stress en onzekerheid. Mensen zijn gehecht aan hun buurt en hun socialenetwerk, zeker in een hechte volkswijk als Stadbroek waar iedereen elkaar kent. Sommige gezinnen hebben grote zorgen, en dan komt daar nog eens zo’n verhuizing bovenop.”Van brief naar bewonersbijeenkomstDe communicatie richting bewoners is in de loop van de jaren flink veranderd. Vroeger kregen bewoners simpelweg een brief in de bus. Nu wordt een sloopbericht altijd persoonlijk toegelicht tijdens een bewonersbijeenkomst. Daarna volgen huisbezoeken en wekelijkse inloopspreekuren. Want juist achter de voordeur, tijdens een kopje koffie, hoor je wat mensen écht nodig hebben. “We kijken wat mensen zelf kunnen en waar ze hulp bij nodig hebben. Het gaat om verbinding maken en behouden. Want dat hebben we onderhand wel geleerd: het belang van continue communicatie, zelfs als er ogenschijnlijk niets te melden is.”Niet met lege handenDe verhuisperiode binnen een aangekondigd sloopproject duurt gemiddeld drie jaar. “In die tijd zoekt de bewoner een nieuwe woning op basis van zijn wensen en het beschikbare aanbod. De een verhuist snel, de ander heeft meer tijd nodig om het nieuws een plekje te geven. Hiervoor hebben we met huurders­ organisaties een Sociaal Plan afgesproken. Daar staat onder meer in dat mensen met voorrang kunnen verhuizen en een financiële tegemoetkoming voor de verhuiskosten krijgen”, vertellen Estelle, Hanneke en Ine.“Sinds juli 2020 maken we gebruik van de website thuisinlimburg.nl voor het verhuren van onze woningen. En daar adverteren ook bijna alle andere Limburgse woningcorporaties hun vrijkomend woningaanbod op. Daarom kunnen bewoners met voorrang óók reageren op woningen buiten ons werkgebied. Dat vergroot de kansen voor mensen die bijvoorbeeld vanwege werk of familie liever buiten ons werkgebied willen wonen.”UitdagingRegelmatig horen Ine, Hanneke en Estelle achteraf: ‘had ik die verhuizing maar eerder gedaan!’ Het is natuurlijk een uitdaging om alle mensen naar tevredenheid te herhuisvesten. Toch lukt het iedereen nog altijd om een nieuwe woning te vinden. En vrijwel iedereen is uiteindelijk blij met de nieuwe woning. Ze vergelijken hun werk een beetje met de film The Wizard of Oz. “Wij zijn de dames die bewoners over die Yellow Brick Road naar hun nieuwe thuis leiden. De bewoner maakt zelf de keuze en wij denken graag met ze mee. Want ondanks alle veranderingen de afgelopen 25 jaar, staat één ding als een huis: wij vinden de mensen nog altijd belangrijker dan de stenen.”

Welkom in Stadbroek, de Sittardse volkswijk waar het leven zich op straat afspeelt. Al 25 jaar wordt hier gerenoveerd, gesloopt en gebouwd. Maar een wijk vernieuwen gaat over meer dan alleen stenen stapelen. Het gaat over mensen, hun thuis en de ziel van een buurt. Hoe behoud je het karakter van een wijk terwijl je de bebouwing klaarmaakt voor de toekomst? Drie verhalen over een grootschalige ­ wijk­ vernieuwing, vertelt door de mensen die er al die jaren hun hart en ziel in leggen.Je moet een wijk niet te snel willen veranderenHet is een megaproject dat 25 jaar in beslag nam: de wijkvernieuwing van Stadbroek. Op dit moment wordt de aatste hand gelegd aan de renovatie van 38 eengezinswoningen aan de Pieter Breughelstraat en dan is de wijk af. Of toch niet? Een gesprek met opzichters Thomas en Wim over renovatie, sloop, nieuwbouw en de ongeschreven regels in een typische volksbuurt.“De Breitnerstraat, in de volksmond ‘de Ranch’ was als eerste aan de beurt”, vertelt Wim. “Die hebben we in 1997 gesloopt.” Het was het startschot van een grootschalige wijkvernieuwing.Volksbuurt“Stadbroek is van oudsher een typische arbeiderswijk, met eigen normen. Er gebeurden dingen die soms op het randje zaten van wat door de beugel kan en wat je zag en hoorde, bleef in de wijk. Niemand werd verlinkt, anders kon je net zo goed gelijk verhuizen”, vertelt Wim, die na 43 jaar trouwe dienst volgend jaar met pensioen gaat. “Daar staat tegenover dat het ook een hele hechte, gezellige wijk is, waar je bijna vanzelfsprekend gewoon achterom loopt”, vervolgt hij. “In sommige opzichten was ik vaak liever hier, dan in de zogenoemde nette wijken. Het is geen gemakkelijke wijk, maar hier weet ik precies waar ik aan toe ben. Je gaat er ook een beetje van houden.”Renoveren of slopen?De transformatie van Stadbroek was een complexe puzzel die in fases werd uitgevoerd. “Je kunt niet zomaar een hele wijk tegelijk aanpakken”, legt Wim uit. Thomas: “Per blok stonden we voor de keuze: gaan we renoveren of slopen? Dat is een cruciale beslissing, want de renovatie van een woning staat gelijk aan een levensduurverlenging van 40 jaar.” De gerenoveerde woningen krijgen een flinke upgrade. “Onze focus ligt op moderniseren en verduurzamen. We investeren gigantisch in nieuwe daken, isolatie, kozijnen, dat werk”, somt Thomas op. “Het wooncomfort gaat er daarmee enorm op vooruit, maar je ziet er aan de buitenkant helaas relatief weinig van.” Wim, lachend: “Bewoners willen soms liever een nieuwe deurkruk of een ander kleurtje op de muur.”Respect moet je verdienenWim: “Bij een woningontruiming vanwege bijvoorbeeld huur­ achter­stand had ik 25 jaar geleden soms vier man nodig: één voor de bewoner, de rest voor de vijftig boze buurtbewoners die achter mij stonden te protesteren. Tegenwoordig staan bewoners niet meer achter, maar naast ons”, vertelt hij. Dit heeft hij voor elkaar gekregen met deze aanpak: “Je moet doen wat je zegt en zeggen wat je doet. Veel mensen hebben een antenne voor dubbele agenda’s.” Thomas: “Maar als je eenmaal het vertrouwen gewonnen hebt, dan geldt dat voor de rest van je leven. Ik kom nu, 20 jaar later, bij diezelfde mensen aan huis en ze kennen me nog. Die ‘kleine dikke van de woningvereniging’, ben ik dan. En dan is het ijs al gebroken.”Nieuwbouw & herstructureringDe woningen van vroeger, maakten plaats voor eigentijdse woningen. Wim: “We bouwen nu met meer variatie en zijn soms van drielaagse naar gelijkvloerse bouw gegaan. De uitstraling is veel vriendelijker geworden.”Gaandeweg leren ze zelf ook bij. “We dachten: elk huis een voortuintje, dat wordt mooi”, vertelt Thomas. “Tot de bewoners zeiden: dat willen we helemaal niet.” Dat blijkt een waardevolle les: praat mét bewoners, niet over ze. De vernieuwing gaat verder dan alleen woningen. “We hebben samen met de gemeente complete straten anders ingericht”, vertelt Thomas. Door de wijk anders in te richten, zien ze dat ongewenste activiteiten ook afnemen. “We verlegden wegen en voegden groenstroken en speeltuinen toe op plekken die voorheen bijvoorbeeld uitnodigden om afval te dumpen. Maar altijd alles in overleg met bewoners en de gemeente.”Een wijk is nooit afWim: “Je hebt als corporatie een verplichting om voeling te houden met de bewoners en de omstandigheden in de wijk. Ik denk dat het ook een beetje hoort bij ‘goed rentmeesterschap’. En je moet blijven investeren, anders heb je over 25 jaar weer hetzelfde probleem. Toch moet je een wijk ook niet te snel willen veranderen. Mensen moeten ook het vertrouwen krijgen dat er iets goeds gaat gebeuren.”Vandaag is de oude volksbuurt klaar voor de toekomst, zonder zijn karakter te verliezen. Thomas: “Op maandag­ ochtend staat menig bewoner nog steeds buiten ramen te lappen met Nederlandse hits die uit de radio schallen. Dat is toch mooi?” Samen met al onze collega’s blijven we werken aan de wijk, want één ding is zeker: een wijk is nooit af, er gebeurt altijd van alles en daar blijven we op in spelen.