Yönetim fonksiyonu olarak kontrol aşağıdaki adımları içerir:

1. Standartların oluşturulması- Standartlar, bir işletmenin işlevlerini yerine getirirken ulaşılması gereken planlar veya hedeflerdir. Ayrıca, performansı değerlendirmek için kullanılan kriterler olarak da adlandırılabilirler. Standartlar genellikle iki gruba ayrılır:

   1. Ölçülebilir veya somut - Ölçülebilen ve ifade edilebilen standartlara ölçülebilir standartlar denir. Bunlar maliyet, çıktı, harcama, zaman, kâr vb. şeklinde olabilir.

   2. Ölçülemeyen veya maddi olmayan standartlar: Parasal olarak ölçülemeyen standartlar vardır. Örneğin, bir yöneticinin performansı, çalışanların sapmaları, bir işletmeye karşı tutumları. Bunlara maddi olmayan standartlar denir.

   Bu standartların oluşturulmasıyla denetim kolaylaşır, çünkü denetim bu standartlar temelinde yapılır.

2. Performans ölçümü- Kontrolün ikinci önemli adımı performansı ölçmektir. Gerçek performansı ölçerek sapmaları tespit etmek kolaylaşır.

   Performans seviyelerini ölçmek bazen kolay, bazen de zordur. Somut standartların ölçümü, birimler, maliyet, para vb. cinsinden ifade edilebildiği için kolaydır. Yöneticinin performansının ölçülmesi gerektiğinde nicel ölçüm zorlaşır. Bir yöneticinin performansı niceliksel olarak ölçülemez. Sadece şu şekilde ölçülebilir:

   1. İşçilerin tutumu,
   2. Çalışmaya yönelik moralleri,
   3. Fiziksel çevreye ilişkin tutumların gelişmesi ve
   4. Üstleriyle iletişimleri.

   Bazen haftalık, aylık, üç aylık, yıllık raporlar gibi çeşitli raporlamalar yoluyla da yapılır.

3. Gerçek ve standart performansın karşılaştırılması- Gerçekleşen performansın planlanan hedeflerle karşılaştırılması çok önemlidir. Sapma, gerçekleşen performans ile planlanan hedefler arasındaki fark olarak tanımlanabilir. Yöneticinin burada iki şeyi bulması gerekiyor: sapmanın boyutu ve sapmanın nedeni.

   Sapmanın boyutu, yöneticinin sapmanın pozitif mi negatif mi olduğunu veya fiili performansın planlanan performansla uyumlu olup olmadığını bulması gerektiği anlamına gelir. Yöneticiler istisna kontrolü uygulamalıdır. İşletme için kritik ve önemli olan sapmaları tespit etmelidir.

   Küçük sapmalar göz ardı edilmelidir. Makinelerin yenilenmesi, işçi atamaları, hammadde kalitesi, kâr oranları vb. gibi büyük sapmalar bilinçli bir şekilde değerlendirilmelidir. Bu nedenle, "Bir yönetici her şeyi kontrol ederse, sonunda hiçbir şeyi kontrol edemez." denir.

   Örneğin, kırtasiye giderlerinde %5 ila %10 arasında küçük bir artış olması durumunda buna küçük sapma denir. Öte yandan, aylık üretim sürekli olarak azalırsa buna büyük sapma denir.

   Sapma tespit edildikten sonra, yöneticinin sapmaya yol açan çeşitli nedenleri düşünmesi gerekir. Bu nedenler şunlar olabilir:

   1. Hatalı planlama,
   2. Koordinasyon gevşiyor,
   3. Planların uygulanması kusurludur ve
   4. Denetim ve iletişimin etkin olmaması vb.

4. Düzeltici eylemlerde bulunmak- Sapmaların nedenleri ve boyutları bilindiğinde, yöneticinin bu hataları tespit edip düzeltici önlemler alması gerekir. Burada iki alternatif vardır:
   1. Oluşan sapmalar için düzeltici önlemlerin alınması; ve
   2. Düzeltici önlemler alındıktan sonra, gerçek performans planlarla uyumlu değilse, yönetici hedefleri revize edebilir. Kontrol süreci burada sona erer. Takip önemli bir adımdır, çünkü bir yönetici ancak düzeltici önlemler alarak kontrol sağlayabilir.