Artan rekabet ve değişen iş ihtiyaçları, bir kuruluşun insan kaynakları yönetiminden sorumlu İK profesyonellerinin rollerini güncelleyip değiştirmelerini ve kuruluşun büyümesinde stratejik bir iş ortağı ve önemli bir paydaş haline gelmelerini gerektirmektedir. Bu durum, tüm İK stratejilerinin, süreçlerinin ve politikalarının bir kuruluşun geçici ve gelecekteki iş hedeflerini desteklemesi gerektiği anlamına gelmektedir. Bu nedenle, yetkinlik bazlı insan kaynakları yönetimi çok sayıda kuruluş tarafından kabul görmüş ve uygulanmıştır. Bu yönetim, tek bir işin teknik bilgi birikimi ve uzmanlığının yerini, kuruluş genelinde birden fazla rol için kullanılabilecek daha esnek, ileriye dönük ve geliştirilebilir yetkinliklerin aldığı değişen zamanların bu ihtiyacını karşılamıştır.

Yeterlilik bazlı değerlendirme merkezi bir strateji olarak benimsendiğinde, organizasyonun seçme ve işe alma, performans yönetimi ve öğrenme ve geliştirme gibi diğer İK süreçleriyle daha da bağlantılı hale gelir.Ancak, kurumda yetkinlik bazlı değerlendirmeyi uygulamadan önce, İK departmanının kapsamlı bir ön çalışma yapması önem kazanmaktadır. Bu konuda kritik hususların neler olduğunu inceleyelim:

• Sürecin uygulanabilirliğini değerlendirmek önemlidir çünkü bu, çok sayıda insanın ve kritik kaynakların katılımına ve desteğine bağlıdır.

• İnsanların yeni bir stratejiye veya yaklaşıma açık ve kabul edici olmalarının ne kadar arzu edilir olduğunu değerlendirmek de önemlidir. Kurum kültürü performans odaklı olmadığında bu daha da önemli hale gelir.

• Stratejinin ulaşacağı kesin hedeflerin açıkça anlaşılması ve bundan etkilenecek tüm insanlarla paylaşılması gerekir.

• Bu hedeflere nasıl ulaşılacağına ve yetkinlik bazlı değerlendirmenin nasıl bir rol oynayacağına dair ayrıntılı bir planın, özellikle insanların nasıl etkileneceğine özel vurgu yapılarak paylaşılması gerekiyor.

Bunlar birkaç önemli nokta olsa da, kuruluşta çok sayıda kişi üzerinde kalıcı bir etki bırakacak yeni bir strateji veya yaklaşım getirmek asla kolay değildir. Yetkinlik bazlı değerlendirmenin temeli net bir şekilde belirlendikten sonra, diğer İK süreçlerinde değişimi başlatmak nispeten daha kolay hale gelir.

Sürecin bir sonraki adımı, kritik kurumsal yetkinliklerin belirlenmesi, bir çerçeve geliştirilmesi ve bu çerçevenin kurum içinde yaygınlaştırılmasıdır. Bu, çalışanların farklı seviyelerdeki yetkinliklerin farkında olmalarını ve belirli iş rollerinde sergilemeleri gereken davranışları net bir şekilde anlamalarını sağlar.

Yeterlilik çerçevesinin kademeli olarak yaygınlaştırılması, İK ekibi üyeleri tarafından şirket içinde gerçekleştirilebileceği gibi, kurum içinde yeterlilik çerçevesini tanıtmak ve yaygınlaştırmak için atölye çalışmaları ve seminerler düzenlemek üzere dışarıdan danışmanlar çağrılabilir.

Yeterlilik çerçevesinin çalışanlar tarafından bilinmesi ve kabul edilmesinin ardından bir sonraki adım, bunu organizasyonda kullanılan değerlendirme süreçleriyle bütünleştirmektir.

Değerlendirme süreçleri daha sonra belirli yeterlilikleri değerlendirecek şekilde yeniden düzenlenmelidir; bu sürecin nasıl gerçekleştiğini anlamak için bazı örnekler yardımcı olacaktır:

1. Potansiyel iş adayıyla yapılacak görüşme artık yalnızca geçmiş deneyimlerin ve teknik bilginin değil, aynı zamanda becerilerin çok yönlülüğünün, kurumsal uyumun ve kişisel motivasyonların da araştırılacağı, yetkinlik bazlı yapılandırılmış bir görüşme olmak zorunda.

2. Kuruluşun performans değerlendirme sistemi artık çalışanların rolleriyle ilgili yetkinliklere göre aldıkları derecelendirmelere dayanacak ve bu da süreci hem yöneticiler hem de çalışanlar için şeffaf ve objektif hale getirecek.

3. Kuruluşun ödül sistemi, çalışanlar için tazminat ve yan haklara karar vermek için yeterlilikleri dikkate alacaktır.

4. Beceri boşlukları ve eğitim ihtiyacı değerlendirmesi artık çalışanların gelişim ihtiyaçlarını anlamak için yeterlilik çerçevesine atıfta bulunacak

Sürecin sürekli gözden geçirilmesi, yetkinliklere dayalı değerlendirme kültürünün iyileştirilmesine, güçlendirilmesine ve pekiştirilmesine daha fazla katkı sağlayacaktır.