การรวบอำนาจ กล่าวกันว่าเป็นกระบวนการที่การตัดสินใจทั้งหมดอยู่ในมือของคนเพียงไม่กี่คน การตัดสินใจและการดำเนินการที่สำคัญทั้งหมดในระดับล่าง ประเด็นและการดำเนินการทั้งหมดในระดับล่าง จะต้องได้รับการอนุมัติจากผู้บริหารระดับสูง

อัลเลนกล่าวว่า “การรวมศูนย์อำนาจ” คือการสงวนอำนาจอย่างเป็นระบบและสม่ำเสมอ ณ จุดศูนย์กลางขององค์กร ความหมายของการรวมศูนย์อำนาจมีดังนี้:

1. การสงวนอำนาจการตัดสินใจไว้ที่ระดับสูงสุด
2. การสงวนสิทธิ์ในการดำเนินการไว้กับผู้จัดการระดับกลาง
3. การสำรองการดำเนินการในระดับล่างตามทิศทางของระดับบน

ภายใต้ระบบรวมอำนาจ การตัดสินใจที่สำคัญและสำคัญจะถูกดำเนินการโดยผู้บริหารระดับสูง และระดับอื่นๆ จะถูกนำไปปฏิบัติตามคำแนะนำของระดับสูงสุด

ยกตัวอย่างเช่น ในธุรกิจ พ่อลูกเป็นเจ้าของกิจการ เป็นผู้ตัดสินใจเรื่องสำคัญๆ ส่วนงานอื่นๆ เช่น การผลิต การเงิน การตลาด และบุคลากร ล้วนเป็นของหัวหน้าแผนก และต้องปฏิบัติตามคำสั่งของทั้งสองฝ่าย ดังนั้น ในกรณีนี้ อำนาจการตัดสินใจจึงตกอยู่กับพ่อลูก

บนมืออื่น ๆ , การกระจายอำนาจ คือการมอบอำนาจอย่างเป็นระบบ ระดับการจัดการ และทั่วทั้งองค์กร

ในเรื่องการกระจายอำนาจ อำนาจจะถูกเก็บไว้โดยผู้บริหารระดับสูงในการตัดสินใจที่สำคัญและกำหนดนโยบายที่เกี่ยวข้องกับเรื่องทั้งหมด อำนาจที่เหลืออาจถูกมอบหมายให้กับผู้บริหารระดับกลางและระดับล่าง

ระดับของ การรวมศูนย์และการกระจายอำนาจ จะขึ้นอยู่กับจำนวนอำนาจที่มอบให้แก่ระดับต่ำสุด

ตามที่อัลเลนกล่าวไว้ว่า “การกระจายอำนาจหมายถึงความพยายามอย่างเป็นระบบในการมอบหมายอำนาจให้กับผู้มีอำนาจในระดับต่ำสุด ยกเว้นอำนาจที่สามารถควบคุมและใช้อำนาจได้ที่จุดศูนย์กลาง”

การกระจายอำนาจไม่เหมือนกับการมอบหมายงาน อันที่จริงแล้ว การกระจายอำนาจคือการขยายขอบเขตของการมอบหมายงาน รูปแบบการกระจายอำนาจมีขอบเขตที่กว้างกว่า และอำนาจหน้าที่กระจายไปสู่ระดับบริหารที่ต่ำที่สุด

การมอบอำนาจเป็นกระบวนการที่สมบูรณ์และเกิดขึ้นจากบุคคลหนึ่งไปยังอีกบุคคลหนึ่ง ในขณะที่การกระจายอำนาจจะสมบูรณ์ก็ต่อเมื่อมีการมอบอำนาจอย่างเต็มที่ที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้

ตัวอย่างเช่น ผู้จัดการทั่วไปของบริษัทมีหน้าที่รับผิดชอบในการรับใบลาสำหรับบริษัททั้งหมด

ผู้จัดการทั่วไปจะมอบหมายงานนี้ให้กับผู้จัดการฝ่ายบุคคล ซึ่งขณะนี้รับผิดชอบการรับผู้สมัครลาพักร้อน ในกรณีนี้ ถือว่าได้ดำเนินการมอบอำนาจแล้ว

ในทางกลับกัน ตามคำขอของผู้จัดการฝ่ายบุคคล หากผู้จัดการทั่วไปมอบอำนาจนี้ให้กับหัวหน้าแผนกทั้งหมดในทุกระดับ ในสถานการณ์นี้ถือว่ามีการกระจายอำนาจเกิดขึ้น

มีคำกล่าวที่ว่า “ทุกสิ่งที่เพิ่มบทบาทของผู้ใต้บังคับบัญชาคือการกระจายอำนาจ และสิ่งที่ลดบทบาทคือการรวมศูนย์อำนาจ”.

การกระจายอำนาจมีขอบเขตที่กว้างขึ้น และในกรณีนี้ความรับผิดชอบของผู้ใต้บังคับบัญชาก็เพิ่มขึ้น ในทางกลับกัน ในการมอบหมายงาน ผู้จัดการยังคงต้องรับผิดชอบต่อการกระทำของผู้ใต้บังคับบัญชาต่อผู้บังคับบัญชาแม้กระทั่งการกระทำของผู้ใต้บังคับบัญชา

ผลกระทบของการกระจายอำนาจ

1. ภาระของประธานเจ้าหน้าที่บริหารลดลงเมื่อเทียบกับกรณีการรวมอำนาจไว้ที่ศูนย์กลาง

2. ในการกระจายอำนาจ ผู้ใต้บังคับบัญชามีโอกาสตัดสินใจและดำเนินการอย่างอิสระ ซึ่งจะช่วยพัฒนาทักษะและศักยภาพ วิธีนี้ทำให้องค์กรสามารถประมวลผลบุคลากรที่มีความสามารถสำรองได้

3. ในด้านการกระจายอำนาจ การกระจายความเสี่ยง และแนวนอนสามารถปลูกฝังได้อย่างง่ายดาย

4. ในการกระจายอำนาจ การกระจายกิจกรรมต่างๆ สามารถทำได้อย่างมีประสิทธิภาพ เนื่องจากมีขอบเขตในการสร้างแผนกใหม่ๆ มากขึ้น ดังนั้น การกระจายความเสี่ยงจึงเติบโตได้ในระดับหนึ่ง

5. ในโครงสร้างการกระจายอำนาจ การดำเนินงานสามารถประสานงานได้ในระดับแผนก ซึ่งไม่สามารถทำได้ในการตั้งค่าการรวมอำนาจ

6. ในกรณีของโครงสร้างการกระจายอำนาจ พนักงานจะมีแรงจูงใจและขวัญกำลังใจมากขึ้น เนื่องจากพวกเขาได้รับอิสระในการดำเนินการและตัดสินใจมากขึ้น

7. ในโครงสร้างการกระจายอำนาจ การประสานงานในระดับหนึ่งนั้นทำได้ยาก เนื่องจากมีแผนกต่างๆ มากมาย และอำนาจจะถูกมอบหมายไปในระดับที่เป็นไปได้มากที่สุด กล่าวคือ มอบหมายไปถึงระดับล่างสุด

การรวมอำนาจและการกระจายอำนาจเป็นหมวดหมู่ที่ทำให้รูปแบบของความสัมพันธ์ระหว่างอำนาจและการกระจายอำนาจมีความชัดเจน.

ระดับของการรวมอำนาจและการกระจายอำนาจอาจได้รับผลกระทบจากปัจจัยหลายประการ เช่น ลักษณะการดำเนินงาน ปริมาณกำไร จำนวนแผนก ขนาดของกิจการ ฯลฯ

ยิ่งขนาดของข้อกังวลมีขนาดใหญ่ การตั้งค่าการกระจายอำนาจก็จะเหมาะสม