ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ

ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ

ਕੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ਾ ਹੈ? ਮੁੱਖ ਸੂਝਾਂ

ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ, ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਇਕਾਈ ਦੇ ਵਧਦੇ ਆਕਾਰ, ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮਾਲਕੀ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨਾ, ਵਧਦੀ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਆਦਿ ਵਰਗੇ ਕਾਰਕਾਂ ਨੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਦਾ ਕੰਮ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਕਾਸਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਭ ਕੁਝ...

ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਬੰਧਨ

ਵਿਗਿਆਨ ਇੱਕ ਖਾਸ ਅਧਿਐਨ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਗਿਆਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਵਸਥਿਤ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੱਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੋ ਜਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੇਰੀਏਬਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਬੰਧ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਨਿਰੀਖਣ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਢੰਗ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਦੁਆਰਾ ਤਸਦੀਕ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ...

ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ

ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਹਨ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸਿਧਾਂਤ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸੰਗਠਨਾਂ - ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਗੈਰ-ਕਾਰੋਬਾਰੀ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੱਧਰਾਂ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੰਭਵ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਹਨ। ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਲਚਕਦਾਰ ਹਨ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸਿਧਾਂਤ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਹਨ...

ਵਰਗ

ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਆਲੋਚਨਾ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਬਚਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕਾਮਿਆਂ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ

ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ - ਕਾਮਿਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਧਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਘੱਟ ਕਾਮਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੋਸ਼ਣ - ਕਾਮੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧਦੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਬਣਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਜੋ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਧੀ ਹੋਈ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਉਜਰਤ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਅਤੇ ਅਸੁਰੱਖਿਆ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ (ਇੱਕ ਮਿਆਰੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਉਜਰਤ ਦਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ)।
ਏਕਾਧਿਕਾਰ - ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੁਹਾਰਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਾਮੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਪਹਿਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਪਹੀਏ ਦੇ ਖੋਖਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਾਂਗ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨੌਕਰੀਆਂ ਨੀਰਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣਾ - ਹਰ ਚੀਜ਼ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਲਈ ਸੌਦੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਮਿਆਰੀ ਹੈ, ਮਿਆਰੀ ਆਉਟਪੁੱਟ, ਮਿਆਰੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ, ਮਿਆਰੀ ਸਮਾਂ ਆਦਿ। ਇਹ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕੁਸ਼ਲ ਕਾਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਪਾੜਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਫ਼ਤਾਰ - ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਮਿਆਰੀ ਆਉਟਪੁੱਟ, ਸਮਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਕਾਮਿਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਮੇ ਉਸ ਮਿਆਰੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਤੱਕ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵੱਲ ਜਲਦੀ ਜਾਣ ਅਤੇ ਮਿਆਰੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਮਾਲਕ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ

ਮਹਿੰਗਾ - ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਇੱਕ ਮਹਿੰਗਾ ਸਿਸਟਮ ਹੈ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਮਾਨਕੀਕਰਨ, ਕੰਮ ਅਧਿਐਨ, ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਛੋਟੀਆਂ ਫਰਮਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਰੀ ਭੋਜਨ ਨਿਵੇਸ਼ ਓਵਰਹੈੱਡ ਲਾਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਮਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲੀ - ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਮਾਨਸਿਕ ਸੋਧ ਅਤੇ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਸੰਪੂਰਨ ਪੁਨਰਗਠਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੰਮ, ਅਧਿਐਨ, ਮਾਨਕੀਕਰਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਇਸ ਸੁਧਾਰ ਦੌਰਾਨ, ਕੰਮ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਗੁਣਵੱਤਾ ਦਾ ਵਿਗੜਨਾ

ਲੇਖ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ

ਹਿਮਾਂਸ਼ੂ ਜੁਨੇਜਾ

ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸਟੱਡੀ ਗਾਈਡ (MSG) ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ, ਹਿਮਾਂਸ਼ੂ ਜੁਨੇਜਾ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕਾਮਰਸ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹਨ ਅਤੇ ਮਾਣਯੋਗ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (IMT) ਤੋਂ MBA ਹੋਲਡਰ ਹਨ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਕਾਦਮਿਕ ਉੱਤਮਤਾ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਮੁੱਲ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਅਣਥੱਕ ਇੱਛਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "2025 ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਉੱਦਮੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕੋਚ (ਬਲਾਈਂਡਵਿੰਕ ਅਵਾਰਡਜ਼ 2025)" ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ MSG ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਮੁੱਲ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ।