هنر به معنای به کارگیری دانش، مهارت و تلاش برای رسیدن به نتایج مطلوب است. هنر را می‌توان به عنوان کاربرد شخصی اصول نظری کلی برای دستیابی به بهترین نتایج ممکن تعریف کرد. هنر دارای ویژگی‌های زیر است:

1. دانش و آگاهی عملی: هر هنری نیاز به دانش عملی دارد، بنابراین یادگیری تئوری کافی نیست. دانستن کاربرد عملی اصول نظری بسیار مهم است.

   برای مثال، برای تبدیل شدن به یک نقاش خوب، فرد نه تنها باید رنگ‌ها و قلم‌موهای مختلف را بشناسد، بلکه باید طرح‌ها، ابعاد، موقعیت‌ها و غیره را نیز بشناسد تا بتواند از آنها به طور مناسب استفاده کند.

   یک مدیر هرگز نمی‌تواند صرفاً با اخذ مدرک یا دیپلم در مدیریت موفق شود؛ او همچنین باید بداند که چگونه اصول مختلف را در موقعیت‌های واقعی با عملکرد در ظرفیت مدیریت به کار گیرد.

2. مهارت شخصی: اگرچه ممکن است مبانی نظری برای هر هنرمندی یکسان باشد، اما هر کس سبک و رویکرد خاص خود را نسبت به کارش دارد. به همین دلیل است که سطح موفقیت و کیفیت اجرا از فردی به فرد دیگر متفاوت است. به عنوان مثال، چندین نقاش واجد شرایط وجود دارد، اما م. ف. حسین به خاطر سبکش شناخته می‌شود. به طور مشابه، مدیریت به عنوان یک هنر نیز شخصی‌سازی شده است.

   هر مدیری بر اساس دانش، تجربه و شخصیت خود، روش مدیریت خاص خود را دارد، به همین دلیل است که برخی از مدیران به عنوان مدیران خوب (مانند آدیتیا بیرلا، راهول باجاج) و برخی دیگر به عنوان مدیران بد شناخته می‌شوند.

3. خلاقیت: هر هنرمندی عنصری از خلاقیت را در خود دارد. به همین دلیل است که او در پی خلق چیزی است که قبلاً هرگز وجود نداشته و این مستلزم ترکیبی از هوش، تخیل و خلاقیت است.

   مدیریت نیز مانند هر هنر دیگری ماهیتی خلاقانه دارد. مدیریت منابع انسانی و غیرانسانی را به شیوه‌ای مفید برای دستیابی به نتایج مطلوب ترکیب می‌کند. مدیریت می‌کوشد با ترکیب آکوردها به شیوه‌ای کارآمد، موسیقی دلنشینی تولید کند.

4. کمال از طریق تمرین: تمرین، انسان را کامل می‌کند. هر هنرمندی با تمرین مداوم، ماهرتر و ماهرتر می‌شود. به همین ترتیب، مدیران نیز در ابتدا از طریق هنر آزمون و خطا یاد می‌گیرند، اما به کارگیری اصول مدیریت در طول سال‌ها، آنها را در شغل مدیریت کامل می‌کند.

5. هدف گرا: هر هنری نتیجه‌گرا است زیرا به دنبال دستیابی به نتایج مشخص است. به همین ترتیب، مدیریت نیز به سمت دستیابی به اهداف از پیش تعیین شده هدایت می‌شود. مدیران از منابع مختلفی مانند نیروی انسانی، پول، مواد، ماشین‌آلات و روش‌های مختلف برای ارتقای رشد یک سازمان استفاده می‌کنند.

بنابراین، می‌توانیم بگوییم که مدیریت یک هنر است، بنابراین مستلزم به‌کارگیری اصول خاصی است، بلکه هنری در بالاترین سطح است، زیرا با شکل‌دهی نگرش و رفتار افراد در محل کار به سمت اهداف مطلوب سروکار دارد.

مدیریت به مثابه علم و هنر

مدیریت هم هنر است و هم علمنکات ذکر شده در بالا به وضوح نشان می‌دهد که مدیریت ترکیبی از ویژگی‌های علم و هنر است.

مدیریت به عنوان یک علم در نظر گرفته می‌شود زیرا دارای یک مجموعه دانش سازمان‌یافته است که شامل حقیقت جهانی خاصی است. مدیریت به عنوان یک هنر شناخته می‌شود زیرا نیازمند مهارت‌های خاصی است که دارایی‌های شخصی مدیران هستند.

علم، دانش را فراهم می‌کند و هنر با کاربرد دانش و مهارت‌ها سروکار دارد..

یک مدیر برای موفقیت در حرفه خود باید دانش علم و هنر به کارگیری آن را کسب کند. بنابراین، مدیریت ترکیبی هوشمندانه از علم و همچنین هنر است، زیرا اصول را اثبات می‌کند و نحوه به کارگیری این اصول، خود یک هنر است.

علم «دانستن» را می‌آموزد و هنر «انجام دادن» را. مثلاً یک فرد نمی‌تواند خواننده خوبی شود مگر اینکه در مورد راگاهای مختلف دانش داشته باشد. او همچنین مهارت شخصی خود را در هنر آواز به کار می‌گیرد. به همین ترتیب، برای مدیر کافی نیست که ابتدا اصول را بداند، بلکه باید آنها را در حل مسائل مختلف مدیریتی نیز به کار گیرد. به همین دلیل، علم و هنر مانعه‌الجمع نیستند، بلکه مکمل یکدیگرند (مانند چای و بیسکویت، نان و کره و غیره).

ضرب المثل قدیمی که «مدیران زاده می‌شوند» به نفع «مدیران ساخته می‌شوند» رد شد... به درستی گفته شده است که مدیریت قدیمی‌ترین هنر و جوان‌ترین علم است. در نتیجه، می‌توان گفت که علم ریشه و هنر میوه است.