Ένας από τους σημαντικότερους σκοπούς της ανάπτυξης συστημάτων υπολογιστών ήταν η εφαρμογή βάσεων δεδομένων που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε αυτά. Η επεξεργασία δεδομένων οδήγησε στην αύξηση της ταχύτητας του επεξεργαστή των υπολογιστών.

Στην πραγματικότητα, η επεξεργασία δεδομένων προηγείται των υπολογιστών. Οι διάτρητες κάρτες χρησιμοποιήθηκαν στις ΗΠΑ για τη συλλογή δεδομένων για την απογραφή στις αρχές του 20ού αιώνα. Η πρώτη επεξεργασία δεδομένων γινόταν με διάτρητες κάρτες σε μηχανικές συσκευές. Η πραγματική ανάπτυξη στην ταχύτητα επεξεργασίας δεδομένων, την αποθήκευση δεδομένων και την ανάπτυξη εφαρμογών βάσης δεδομένων ξεκίνησε πολύ αργότερα, δηλαδή από τη δεκαετία του 1950..

Οι μαγνητικές ταινίες χρησιμοποιούνταν για την αποθήκευση δεδομένων και την ανάγνωσή τους.Αυτές οι εφαρμογές βάσεων δεδομένων είχαν ιεραρχική δομή και χρησιμοποιούσαν συστήματα δικτύου. Ήταν εξαιρετικά αποτελεσματικές όταν χρησιμοποιούνταν με το αρχικό ερώτημα, το οποίο είχε αναπτυχθεί ακριβώς για αυτές, αλλά η βάση δεδομένων δεν είχε σχεδιαστεί για να χειρίζεται νέα ερωτήματα ή συναλλαγές. Επίσης, οι μαγνητικές ταινίες έπρεπε να είναι στην ίδια ταξινομημένη σειρά, ώστε να ανακτώνται τα αυθεντικά δεδομένα.

Αργότερα, στη δεκαετία του '60, εμφανίστηκαν οι σκληροί δίσκοι και η ανάκτηση δεδομένων ήταν ταχύτερη και δεν χρειαζόταν να αποθηκεύονται διαδοχικά. Αυτή η περίοδος ήταν επίσης αξιοσημείωτη όσον αφορά την πρόοδο στα συστήματα βάσης δεδομένων.

Αργότερα το 1970, ο Edgar Codd, πατέρας ή Σχεσιακό Μοντέλο Βάσεων Δεδομένων, διατύπωσε μια νέα δομή για την κατασκευή βάσεων δεδομένων και έγραψε μια πρωτοποριακή εργασία με τίτλο «Ένα σχεσιακό μοντέλο δεδομένων για μεγάλες κοινόχρηστες τράπεζες δεδομένων». Απελευθέρωσε τις βάσεις δεδομένων από διαδικαστικούς τρόπους υποβολής ερωτημάτων και σηματοδότησε την αρχή της Αφαίρεσης Δεδομένων, δηλαδή την απόκρυψη λεπτομερειών σχετικά με τον τρόπο υλοποίησης των βάσεων δεδομένων από προγραμματιστές εφαρμογών και τελικούς χρήστες.

Το System R, βασισμένο στην ιδέα του Codd, αναπτύχθηκε από την IBM. και ήταν η πρώτη που είχε μια γλώσσα για την υποβολή ερωτημάτων που ονομάζεται SQL ή Structured Query Language. Αργότερα, το System R αναπτύχθηκε περαιτέρω σε ένα mainstream εμπορικό προϊόν DBMS γνωστό ως DB2.

Ο αντικειμενοστρεφής προγραμματισμός αναπτύχθηκε ραγδαία τη δεκαετία του '80 και βοήθησε επίσης στην εισαγωγή σε αυτό που γνωρίζουμε ως Αντικειμενοστρεφείς Βάσεις Δεδομένων. Η ιδέα ήταν να αντιμετωπίζονται τα δεδομένα ως αντικείμενα και έγινε ευκολότερο να γίνει σύλληψη και προγραμματισμός χρησιμοποιώντας αυτήν την ιδέα.

Μια άλλη σημαντική εξέλιξη που συνέβη ήταν η ταχύτητα επεξεργασίας των επεξεργαστών, καθώς και η σύλληψη της ευρετηρίασης, η οποία αύξησε σημαντικά τους χρόνους πρόσβασης στα δεδομένα και τις επιδόσεις της βάσης δεδομένων.

Η δεκαετία του '90 ήταν η εποχή του Παγκόσμιου Ιστού, τόσο πρωτοφανές που ο κόσμος δεν είχε ξαναδεί. Τα δεδομένα ήταν εδώ στο διαδίκτυο.

Οι βάσεις δεδομένων στις οποίες προωθούνταν οι σύνδεσμοι ήταν ποικίλες και διαφορετικές και χρειαζόταν μια τεχνική για την αποτελεσματική ανταλλαγή δεδομένων. Επίσης, η βάση δεδομένων έπρεπε να είναι πολύ υψηλής διαθεσιμότητας και να λειτουργεί 24 ώρες το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα.

Η XML ή eXtended Markup Language είναι ένα πρότυπο για την παροχή ανταλλαγής δεδομένων μεταξύ διαφορετικών βάσεων δεδομένων και ιστοσελίδων.

Πιο πρόσφατα, υπάρχει μια αυξανόμενη τάση χρήσης βάσεων δεδομένων NoSQL.Αυτές διαφέρουν από τις λεγόμενες κλασικές βάσεις δεδομένων και δεν βασίζονται σε σχεσιακό μοντέλο για τη δομή τους. Δεν υποβάλλουν ερωτήματα σε δεδομένα χρησιμοποιώντας δομημένη γλώσσα ερωτημάτων, αλλά UnQL ή μη δομημένη γλώσσα ερωτημάτων, η οποία βρίσκεται ακόμη σε στάδιο ανάπτυξης (είναι παρόμοια με την XQuery). Αυτές οι βάσεις δεδομένων χρησιμοποιούνται γενικά κατά την εργασία με τεράστιες ποσότητες δεδομένων. Μερικά παραδείγματα είναι η Mongo DB, η CouchBase, η HBase που χρησιμοποιείται από το Facebook, η Big Table που χρησιμοποιείται από την Google και η Dynamo DB που χρησιμοποιείται από την Amazon.