WODC Repository

• National Risk Assessment Corruptie

  Heuts, L.F.; Veen, H.C.J. van der (WODC, 2026-03-12)

  Het ministerie van JenV heeft het WODC gevraagd om op terrein van corruptie een National Risk Assessment (NRA) uit te voeren en het kabinet is voornemens periodiek de NRA Corruptie te laten actualiseren. De voorliggende NRA vormt de eerste risk assessment op het terrein van corruptie in ons land. Het centrale doel van dit onderzoek is het bieden van inzicht in de grootste corruptierisico’s voor Nederland. De NRA beoogt aangrijpingspunten op te leveren die gebruikt kunnen worden bij de prioritering van nieuw of aangescherpt integriteits- en anti-corruptiebeleid. Hiertoe zijn in de NRA op basis van expertoordelen 1) de grootste dreigingen voor Nederland geïdentificeerd uit een longlist van corruptiedreigingen, 2) is de potentiële impact van die dreigingen ingeschat en 3) is de weerbaarheid van het anti-corruptieinstrumentarium tegen de grootste dreigingen bepaald. Het anti-corruptie instrumentarium betrof zowel preventieve instrumenten ter bevordering van de integriteit en ter voorkoming van corruptie binnen publieke en private partijen, als repressieve instrumenten ten behoeve van de opsporing, handhaving en het toezicht ten aanzien van corruptie. INHOUD Inleiding Onderzoeksmethodiek Contextfactoren en corruptie Grootste corruptiedreigingen voor Nederland Weerbaarheid van het anti-corruptie-instrumentarium Conclusies

• Eindevaluatie Wet handhaving kraakverbod

  Kruize, P.; Gruter, P. (Bureau Ateno, 2026-02-23)

  Op 1 juli 2022 is de Wet handhaving kraakverbod in werking getreden. Belangrijkste doel van de nieuwe wet is om de doorlooptijd te verkorten bij een strafrechtelijke ontruiming van een gekraakt object. Waar de krakers voorheen bij de voorzieningenrechter de mogelijkheid hadden een kort geding aan te spannen tegen de voorgenomen ontruiming, is het nu de rechter-commissaris die – na de vordering daartoe door de officier van justitie – binnen drie dagen beslist over de vordering tot ontruiming. Op deze wijze wil de wetgever het ‘woonmodel’-gedrag bij het kraken voorkomen. De evaluatie bestaat uit drie deelonderzoeken: de nul-meting (Kruize & Gruter, 2023), de één-meting (Kruize & Gruter, 2024) en de hier voorliggende eindevaluatie. Bij de eindevaluatie worden ook de gegevens gebruikt zoals die zijn verzameld ten bate van de nul- en één-meting. De tweeledige probleemstelling voor de eindevaluatie luidt: Wat zijn de (bedoelde en onbedoelde) effecten van de Wet handhaving kraakverbod? In hoeverre draagt de wet bij aan de doelmatige en effectieve handhaving van het kraakverbod, onder instandhouding van een effectief rechtsmiddel voor krakers waar het de toepassing van de ontruimingsmogelijkheid uit de wet betreft? INHOUD Woningnood, leegstand en kraken Wetgeving rond kraken Evaluatie: onderzoeksvragen en methoden Kraakincidenten onder de nieuwe wet Ontruimingen onder de nieuwe wet (On)bedoelde effecten van de nieuwe wet Conclusies en discussie

• Vervolgonderzoek naar risico’s op witwassen en terrorismefinanciering i.h.k.v. de mogelijke AMLR-vrijstelling voor kansspeldiensten

  Pakkert, P.; Hanswijk, M.; Boiten, M.; Ruwette, J.; Gooossens, P.; Incalza, T. (Dialogic, 2026-02-19)

  Op 10 juli 2027 wordt de nieuwe Verordening (EU) 2024/1624 van het Europees Parlement en de Raad inzake de voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor witwassen of terrorismefinanciering (hierna: de antiwitwasverordening of AMLR) rechtstreeks toepasselijk in alle lidstaten van de Europese Unie. De AMLR legt vast op welke meldingsplichtige entiteiten de AMLR van toepassing is. Op grond van artikel 4 AMLR kunnen lidstaten voor bepaalde deelsectoren van kansspeldiensten een vrijstelling verlenen van (een deel van) deze verplichtingen. Nederlandse vrijstellingen zijn neergelegd in artikel 2 van de Uitvoeringsregeling Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft). Dit o.a. op basis van Nederlandse risicobeoordelingen, uitgevoerd door Decision Support en Ferwerda Consulting. Sindsdien is de Nederlandse kansspelsector wezenlijk veranderd, met name door de inwerkingtreding van de Wet kansspelen op afstand (Wet Koa) in 2021. Tegelijkertijd is het Europese kader voor de bestrijding van witwassen en terrorisme-financiering ingrijpend aangepast. Na de invoering van de strafrechtelijke antiwitwasrichtlijn (Richtlijn (EU) 2018/1673) is het preventieve antiwitwaskader herzien door de vaststelling van de antiwitwasverordening (AMLR; Verordening (EU) 2024/1624) en de zesde antiwitwasrichtlijn (AMLD6; Richtlijn (EU) 2024/1640). Het onderzoek is gesplitst in twee delen, namelijk: (1) een herijking van de risicoanalyse voor de deelsectoren van de kansspeldiensten die op basis van de eerdere risicobe-oordelingen op dit moment zijn vrijgesteld van de verplichtingen en (2) van de deelsector kansspelen op afstand. Kansspelen op afstand komt niet in aanmerking voor een vrijstelling van de Wwft-verplichtingen, maar desondanks bestaat er een behoefte aan een gerichte analyse van de risico’s op witwassen en terrorismefinanciering voor deze deelsector. Omwille van de korte doorlooptijd van het onderzoek en gegeven het feit dat kansspelen op afstand niet vrijgesteld kunnen worden, is dit onderzoek opgedeeld in twee afzonderlijke delen die los van elkaar werden uitgevoerd. INHOUD Inleiding Juridisch en conceptueel kader Loterijen Landgebonden sportweddenschappen Speelautomaten Conclusie Bij deze rapportagen horen: Een Quicksan geschreven door J. van der Knoop van Decision Support en gepubliceerd in 2017. De link is te vinden bij 'Externe Link' in de linker zijbalk. En een vervolgstudie uit 2020 door Ferwerda Consulting.

• Effectiviteit van strafrechtelijke sancties bij ernstige milieudelicten

  Kluin, M.H.A.; Bron, A.; Ansems, L.F.M.; Lindeman, J.M.W.; Vorm, B. van der (Universiteit Leiden, 2026-02-11)

  Milieucriminaliteit is het overtreden van milieuwetten en regels en vormt een complex probleem waarbij de schade aan de natuur, dieren en de gezondheid van mensen zeer omvangrijk kan zijn. Wereldwijd wordt de jaaromzet geschat tussen de 110 en 281 miljard dollar. Ook in Nederland is sprake van overtreding van milieuwetgeving, variërend van bijvoorbeeld mestfraude, illegale lozingen, het dumpen van gevaarlijke stoffen en het onjuist verwerken van afval. De strafrechtelijke handhaving bevindt zich momenteel in een transitiefase: de herziene van de EU-richtlijn Milieucriminaliteit verplicht lidstaten tot uitbreiding van strafbaarstellingen en invoering van doeltreffende, evenredige en afschrikwekkende sancties. Nederland heeft twee jaar om deze richtlijn te implementeren, maar aangezien het wetsvoorstel ter implementatie van deze wet nog niet in de fase is dat het door de Tweede Kamer in behandeling kan worden genomen, is het de vraag of deze termijn nog gehaald kan worden. Tegen deze achtergrond onderzoekt deze studie de effectiviteit van de huidige Nederlandse strafrechtspraktijk bij ernstige milieudelicten, de knelpunten in sanctionering en mogelijkheden voor verbetering. Het onderzoek richt zich op de volgende vier onderzoeksvragen: Welke juridische mogelijkheden biedt het strafrecht om sancties op te leggen in reactie op ernstige milieudelicten? Welke strafrechtelijke sancties in reactie op ernstige milieudelicten zijn in welke gevallen het meest effectief? Welke strafrechtelijke sancties worden in de huidige praktijk geëist en opgelegd in reactie op ernstige milieudelicten en welke knelpunten doen zich in de beleving van de betrokken actoren voor bij de toepassing van deze sancties? Hoe kan de effectiviteit van strafrechtelijke sancties voor ernstige milieudelicten worden vergroot en welke rol kan een eventuele toevoeging aan de Wet op de economische delicten (WED) zoals voorgesteld in de motie-Hagen en Sneller daarbij spelen? INHOUD Inleiding Juridisch kader Theoretische achtergrond Focusgroepbevindingen Cijfermatige analyse Conclusie en discussie

• Planevaluatie: Wet vereenvoudiging en modernisering bewijsrecht

  Vliek, M.; Dooren, G. van; Klein Haarhuis, C.; Landman, K.; Knap, L. (Pels Rijcken) (Sira Consulting, 2026-02-02)

  Deze planevaluatie beantwoordt de vraag hoe de per 1 januari 2025 in werking getreden Wet vereenvoudiging en modernisering bewijsrecht doelgericht kan worden gemonitord en geëvalueerd. De wet bevat een pakket aan maatregelen dat tot doel heeft het civiele bewijsrecht eenvoudiger, toegankelijker en toekomstbestendiger te maken. Het wetsvoorstel bevatte eveneens de invoering van een pre-processuele bewijs- en informatieverzamelingsplicht, maar deze is uiteindelijk door een amendement geschrapt. De Wet dient vijf jaar na inwerkingtreding te worden geëvalueerd. Door een planevaluatie op te stellen, kan vroegtijdig worden bepaald welke informatie en data nodig is om inzicht te verkrijgen in de werking, effecten en doelbereiking van de Wet. Zo biedt de uitvoering van de planevaluatie een solide basis voor de uiteindelijke wetsevaluatie in 2030, waarin wordt beoordeeld hoe en in hoeverre de Wet daadwerkelijk heeft bijgedragen aan de beoogde beleidsdoelen. INHOUD Inleiding Wetgevingscontext Methoden Pre-processuele bewijs- en informatieverzamelingsplicht Inzagerecht Voorlopige bewijsverrichtingen Regierol van de rechter Monitoring en evaluatie

View more