Ciekawe Programy

Nazwa programu Opis Link
Automation/Launchers
AutoHotkey Automatyzacja klawiatury i makr w Windows. Pozwala pisać skrypty do skrótów, okien i powtarzalnych czynności. Dzięki niemu możesz zautomatyzować niemal każdą interakcję z systemem, od prostych skrótów po zaawansowane GUI, pobieranie danych z aplikacji i tworzenie własnych narzędzi produktywności.
CopyQ Zaawansowany menedżer schowka z tagami, skryptami i formatowaniem. Dla osób, które pracują na wielu fragmentach tekstu. Przechowuje nie tylko tekst, ale też obrazy, pliki i formatowanie, oferując potężne funkcje wyszukiwania i organizacji historii schowka.
Ditto Menedżer schowka z historią, wyszukiwaniem i synchronizacją. Bardzo ułatwia pracę z kopiuj-wklej. Działa jako rozszerzenie systemowego schowka, przechowując każdą skopiowaną rzecz i pozwalając na szybkie wklejenie wybranego elementu z przeszłości.
Espanso Rozszerzanie tekstu (snippet’y) w całym systemie. Idealne do szablonów, podpisów i szybkiego wpisywania powtarzalnych treści. Działa w każdym programie, zastępując skróty wcześniej zdefiniowanymi fragmentami tekstu, co przyspiesza pisanie e-maili, kodu czy dokumentacji.
Flow Launcher Launcher z ekosystemem wtyczek, kalkulatorem i wyszukiwaniem. Dobry do pracy „z klawiatury”. Oprócz uruchamiania aplikacji i plików, potrafi przeszukiwać internet, zarządzać systemem i wykonywać skomplikowane obliczenia, będąc centralnym punktem sterowania komputerem.
Keypirinha Błyskawiczny launcher klawiaturowy z wtyczkami. Sprawdza się jako alternatywa dla klasycznego menu Start. Jest niezwykle lekki, nie obciąża systemu, a dzięki modułowej budowie można go rozszerzać o wyszukiwanie w dokumentach, kontrolę systemu czy integracje z usługami chmurowymi.
Taskwarrior Zadania w terminalu z filtrami, projektami i priorytetami. Dla fanów CLI i workflow GTD. To potężne narzędzie do zarządzania listą zadań z poziomu wiersza poleceń, oferujące raporty, statystyki i możliwość skryptowania, idealne dla developerów i administratorów systemów.
Ueli Wieloplatformowy launcher i narzędzie produktywności. Zawiera moduły do wyszukiwania i prostych akcji. Jego siłą jest prostota i szybkość działania; pozwala na uruchamianie programów, obliczenia, wyszukiwanie plików i zarządzanie systemem za pomocą kilku klawiszy.
Backup/Sync
Bvckup2 (Trial) Bardzo szybki backup przyrostowy na Windows, ukierunkowany na prostotę i wydajność. Dobre do dużych katalogów. Jego silnik optymalizuje kopiowanie, minimalizując obciążenie dysku, a przejrzysty interfejs pokazuje postęp i szczegóły każdej operacji w czasie rzeczywistym.
Duplicati Backup przyrostowy z szyfrowaniem do chmury lub na serwer. Ma panel WWW i harmonogramy kopii. Wykorzystuje standardowe protokoły (SFTP, WebDAV, S3) do przechowywania zaszyfrowanych, skompresowanych i deduplikowanych kopii zapasowych z możliwością przywrócenia każdej wersji pliku.
FreeFileSync Porównywanie i synchronizacja folderów z profilami. Dobry do kopii na dysk zewnętrzny i pracy z projektami. Jego algorytm wykrywa różnice na poziomie plików, oferując precyzyjną kontrolę nad tym, które pliki są kopiowane i w którym kierunku, z wizualizacją zmian.
Kopia Snapshoty i backup z deduplikacją, szybkie odtwarzanie i repozytoria. Dobre do nowoczesnych kopii danych. Wykorzystuje technologię snapshotów do tworzenia punktów przywracania całego systemu lub pojedynczych plików, z efektywnym zarządzaniem miejscem przez deduplikację.
Rclone Synchronizacja z wieloma usługami chmurowymi i protokołami. Świetne narzędzie CLI do backupu i migracji danych. Oferuje szyfrowanie end-to-end, mountowanie zdalnych zasobów jako dysków lokalnych oraz zaawansowane skrypty do automatyzacji transferów między różnymi dostawcami chmury.
rsync Klasyczna synchronizacja plików (najczęściej przez SSH). Szybkie i niezawodne rozwiązanie w Linux/Unix. Jego algorytm delta-transfer przesyła tylko zmienione części plików, co oszczędza przepustowość i czas, czyniąc go standardem w synchronizacji serwerów.
SyncBackFree Bezpłatny backup i synchronizacja na Windows z profilami. Pozwala ustawić zadania kopii i porządek w danych. Oferuje różne tryby (mirror, backup, synchronizacja), kompresję, szyfrowanie i szczegółowe logowanie, będąc kompleksowym rozwiązaniem dla domowych i małofirmowych użytkowników.
Syncthing Synchronizacja folderów między urządzeniami bez chmury (P2P). Dobre do prywatnej synchronizacji w domu i małej firmie. Działa jako zdecentralizowana sieć, gdzie dane przesyłane są bezpośrednio między Twoimi komputerami i telefonami, z pełnym szyfrowaniem i kontrolą wersji.
Time Machine (macOS) Wbudowany system kopii zapasowych macOS. Robi wersjonowanie i łatwe przywracanie plików oraz systemu. Tworzy godzinowe, dzienne i tygodniowe snapshoty, pozwalając 'cofnąć się w czasie' do dowolnego momentu, aby odzyskać pojedynczy plik lub cały system operacyjny.
UrBackup System backupu klient/serwer dla wielu PC. Może robić kopie plików i obrazów, dobry w małych sieciach. Oferuje zarówno backup na poziomie plików z przyrostową deduplikacją, jak i obrazy całych dysków, z centralnym zarządzaniem przez webowy panel administracyjny.
Benchmarki
3DMark Zaawansowany zestaw testów wydajności GPU i CPU (Time Spy, Fire Strike, Port Royal). Benchmarki symulują renderowanie nowoczesnych gier i aplikacji profesjonalnych, dostarczając szczegółowych wyników i porównań z innymi konfiguracjami sprzętowymi na całym świecie.
AIDA64 Extreme Kompleksowy benchmark i diagnostyka systemu: testy pamięci, cache, dysków i stabilności. Pokazuje szczegółowe informacje o każdym komponencie, temperatury, napięcia, a zaawansowane testy obciążeniowe pomagają wykryć niestabilności spowodowane overclockingiem lub przegrzewaniem.
Basemark GPU Cross-platformowy benchmark graficzny (Vulkan, OpenGL, Metal). Testuje wydajność renderingu 3D na różnych systemach (Windows, Linux, Android, iOS), dostarczając obiektywnych wyników do porównania kart graficznych i optymalizacji ustawień gier.
Basemark Web Benchmark wydajności przeglądarek internetowych (WebGL, JavaScript). Testuje Chrome, Firefox, Edge i inne pod kątem renderowania grafiki, szybkości JavaScript i ogólnej responsywności, pokazując, jak dobrze przeglądarka radzi sobie z nowoczesnymi stronami i aplikacjami webowymi.
Blender (Open Data) Oficjalne benchmarki CPU i GPU wykorzystujące silnik renderujący Blender (Cycles). Świetne do porównań wydajności renderingu. Na stronie Open Data można przesłać wyniki swojego systemu i porównać je z tysiącami innych konfiguracji, tworząc globalny ranking.
Cinebench 2024 Najnowsza wersja benchmarku CPU wykorzystująca silnik Redshift. Mierzy wydajność wielordzeniową i jednordzeniową w renderingu. Testy są bardziej wymagające niż poprzednie wersje, lepiej odzwierciedlając rzeczywiste obciążenia współczesnych aplikacji kreatywnych.
CPU-Z Klasyczne narzędzie do identyfikacji procesora, płyty głównej i pamięci RAM. Zawiera proste testy benchmark CPU i pamięci. Szybko pokazuje taktowania, napięcia, timingi RAM i podstawowe informacje o chipsecie, będąc niezbędnym narzędziem przy overclockingu i diagnostyce.
Geekbench 6 Wieloplatformowy benchmark CPU i GPU (Windows, macOS, Linux, Android, iOS). Mierzy wydajność w zadaniach jedno- i wielordzeniowych oraz w obliczeniach związanych z renderingiem i uczenia maszynowego, dostarczając zunifikowanego wyniku do porównań międzyplatformowych.
GravityMark Nowoczesny benchmark GPU (Vulkan, DX12) z zaawansowanymi efektami cieniowania i tessellacji. Testuje wydajność w wysokich rozdzielczościach. Jego sceny są niezwykle szczegółowe, obciążając pamięć VRAM i jednostki cieniujące, co pomaga w ocenie stabilności i mocy karty.
Heaven Benchmark (Unigine) Klasyczny benchmark DX11. Wciąż świetny do testów stabilności i podstawowych porównań kart graficznych. Jego latająca scena z zabytkowym miasteczkiem testuje Tessellation, obliczenia fizyczne i renderowanie w wielu pętlach, wykrywając artefakty i spadki FPS.
Linpack Xtreme Intensywny test obciążeniowy CPU (BLAS) i pamięci. Wykrywa niestabilności spowodowane overclockingiem/undervoltingiem. Wykorzystuje zaawansowane instrukcje AVX do maksymalnego obciążenia procesora i kontroli przepływu danych przez pamięć, będąc testem 'próby ognia'.
Novabench Szybki, kompleksowy benchmark testujący CPU, GPU, RAM i dyski. W ciągu kilku minut daje ogólny wynik wydajności systemu, porównując go z innymi konfiguracjami. Idealny do szybkiej weryfikacji poprawy wydajności po upgrade'ach lub optymalizacji.
OCAT (Open Capture & Analytics Tool) Narzędzie do pomiaru i analizy czasu klatki (frametime) w grach. Tworzone przez AMD, kompatybilne z wszystkimi GPU. Rejestruje FPS, frametime, wykorzystanie GPU/CPU i tworzy szczegółowe wykresy, kluczowe do diagnozowania micro-stutterów i bottlenecków.
PassMark PerformanceTest Zestaw testów wydajności CPU, GPU 2D/3D, dysków i pamięci. Po wykonaniu benchmarku można porównać wyniki z ogromną bazą danych innych użytkowników, by określić, jak nasz komputer plasuje się na tle podobnych konfiguracji i gdzie są ewentualne wąskie gardła.
PCMark 10 Benchmark symulujący rzeczywiste obciążenia biurowe, kreatywne i eksploracji sieci. Mierzy wydajność codziennego użytkowania. Testy obejmują edycję dokumentów, wideokonferencje, obróbkę zdjęć, renderowanie wideo i przeglądanie stron, dając obraz ogólnej produktywności komputera.
Phoronix Test Suite Zaawansowana platforma benchmarków i testów wydajności dla systemów Linux (działa też na Windows przez WSL). Obsługuje automatyzację. Pozwala na uruchomienie setek różnych testów, od kompilacji przez serwery baz danych po renderowanie, z automatycznym generowaniem raportów.
Prime95 Klasyczny test obciążeniowy CPU (FFT) i pamięci. Niezastąpiony do wykrywania niestabilności po overclockingu. Jego testy wykorzystują obliczenia liczby pierwszej do maksymalnego obciążenia jednostek zmiennoprzecinkowych i kontrolerów pamięci, szybko znajdując błędy.
Superposition (Unigine) Nowoczesny benchmark GPU z zaawansowanym renderowaniem DirectX 12 i Vulkan. Testuje wydajność w ekstremalnych obciążeniach. Jego sceny pełne są szczegółów, dynamicznego oświetlenia i efektów cząsteczkowych, sprawdzając granice możliwości najnowszych kart graficznych.
UserBenchmark Szybki i prosty test porównawczy komponentów (CPU, GPU, RAM, dyski). Po krótkim skanowaniu pokazuje, jak każdy komponent wypada w porównaniu do średniej dla danego modelu, wskazując potencjalne problemy z konfiguracją, temperaturami lub sterownikami.
V-Ray Benchmark Oficjalny benchmark silnika renderującego V-Ray. Testuje wydajność CPU (V-Ray) i GPU (V-Ray GPU) w renderingu. Wykorzystuje realistyczne sceny do pomiaru czasu renderowania, pozwalając porównać wydajność procesorów i kart graficznych w profesjonalnym workflow.
Valley Benchmark (Unigine) Piękny benchmark GPU w otwartej dolinie. Testuje wydajność DirectX 11. Podobnie jak Heaven, służy do testów stabilności i ogólnej wydajności, ale sceneria jest bardziej otwarta i naszpikowana detalami przyrodniczymi, które obciążają system zarządzania pamięcią tekstur.
y-cruncher Zaawansowany benchmark obliczeniowy CPU do wyliczania stałych matematycznych (π, e). Testuje wydajność AVX oraz pamięć. Jest niezwykle wymagający dla jednostek zmiennoprzecinkowych i przepustowości pamięci, służąc do porównań najwydajniejszych procesorów serwerowych i desktopowych.
Bezpieczeństwo
1Password Menadżer haseł z intuicyjnym interfejsem, generatorem haseł i bezpiecznym przechowywaniem dokumentów. Dobre wsparcie zespołowe. Przechowuje nie tylko hasła, ale też dane kart, dokumenty tożsamości, sekrety aplikacji i notatki, z szyfrowaniem end-to-end i opcją dostępu awaryjnego.
AdwCleaner (Malwarebytes) Specjalistyczne narzędzie do usuwania adware, PUP (potencjalnie niechcianych programów), pasków narzędzi i sponsorowanych wtyczek przeglądarek. Skanuje rejestr, pliki i procesy, skutecznie oczyszczając system z irytujących, choć nie zawsze złośliwych, dodatków.
Bitdefender Antivirus Free Wydajny i lekki darmowy antywirus z ochroną w czasie rzeczywistym, skanerem on-demand i ochroną przed phishingiem. Jego silnik chmurowy minimalizuje wpływ na wydajność systemu, a mechanizmy behawioralne wykrywają nawet nieznane wcześniej zagrożenia.
Bitwarden Open-source'owy menadżer haseł z synchronizacją między urządzeniami. Bezpieczny, przejrzysty i z darmowym pakietem funkcji. Można hostować własny serwer, ma wbudowany generator haseł, autouzupełnianie w przeglądarkach i aplikacjach, oraz wsparcie dla uwierzytelniania dwuskładnikowego.
ClamAV Darmowy, open-source'owy antywirus dla Windows. Skuteczny w wykrywaniu malware, trojanów i wirusów, szczególnie w plikach poczty i serwerach plików. Działa głównie jako skaner on-demand, często integrowany z serwerami pocztowymi i bramami sieciowymi.
ESET Online Scanner Darmowy, jednorazowy skaner online bez konieczności instalacji. Dobry jako druga opinia przy podejrzeniu infekcji. Uruchamia się w przeglądarce, pobiera lekki moduł skanujący i przeszukuje system w poszukiwaniu znanych zagrożeń, po czym się samoczynnie usuwa.
GlassWire Monitor sieci z zaawansowaną wizualizacją ruchu i firewall'em. Pomaga wykryć podejrzaną aktywność aplikacji. Pokazuje, które programy łączą się z internetem, ile danych pobierają i wysyłają, a także ostrzega o nowych połączeniach i potencjalnych włamaniach.
Have I Been Pwned Serwis do sprawdzenia, czy dany adres e-mail lub hasło wyciekły w znanych naruszeniach danych. Kluczowy dla higieny bezpieczeństwa. Umożliwia subskrypcję powiadomień o przyszłych wyciekach, pomagając szybko zareagować i zmienić skompromitowane poświadczenia.
HitmanPro.Alert Zaawansowany pakiet bezpieczeństwa chroniący przed exploitami, ransomware, keyloggerami i atakami phishingowymi w przeglądarce. Jego techniki sandboxingu i ochrony pamięci wykrywają zaawansowane ataki zero-day, zanim systemowy antywirus zdąży zareagować.
Kaspersky Virus Removal Tool Darmowe narzędzie do skanowania i usuwania wirusów, trojanów i innych zagrożeń. Nie zastępuje pełnego antywirusa. Działa na żądanie, nie posiada ochrony w czasie rzeczywistym, ale wykorzystuje pełną bazę sygnatur Kaspersky do gruntownego oczyszczenia zainfekowanego systemu.
KeePass Legendarny, darmowy i open-source'owy menadżer haseł działający offline. Wysoki poziom bezpieczeństwa, można przechowywać bazę haseł w chmurze własnej. Jego baza zaszyfrowana jest algorytmem AES, a rozszerzenia pozwalają na synchronizację, autouzupełnianie i integrację z przeglądarkami.
Malwarebytes Skuteczny skaner specjalizujący się w usuwaniu złośliwego oprogramowania (malware) i potencjalnie niechcianych programów (PUP). Często używany jako drugie narzędzie obok tradycyjnego antywirusa, gdyż jego heurystyka i baza zagrożeń świetnie uzupełniają tradycyjne skanery sygnatur.
Microsoft Defender Offline Narzędzie uruchamiane z nośnika USB, które skanuje system przed startem Windows, omijając ukryte rootkity. Jest częścią narzędzi zabezpieczeń Windows i pozwala na głębokie skanowanie woluminów systemowych, gdy system operacyjny jest nieuruchomiony i zagrożenia nie mogą się ukryć.
OpenVPN Connect Oficjalny klient OpenVPN do łączenia się z sieciami VPN. Stabilny i wspierający zaawansowane konfiguracje. Umożliwia import plików konfiguracyjnych (.ovpn) z serwerów VPN, obsługuje różne metody uwierzytelniania i zapewnia bezpieczne, szyfrowane połączenie z siecią zdalną.
Proton VPN Darmowy VPN z silnym naciskiem na prywatność i brakiem limitów danych. Szyfrowanie, Kill Switch i polityka No-Logs. Serwery darmowe oferują umiarkowaną prędkość, ale pełne bezpieczeństwo, a płatne plany otwierają dostęp do serwerów w wielu krajach i specjalistycznych serwerów P2P.
SimpleWall Lekka aplikacja do zarządzania wbudowaną Zaporą systemu Windows (Windows Filtering Platform). Pozwala tworzyć proste reguły. Działa jako przejrzysty front-end, umożliwiając blokowanie lub zezwalanie na połączenia wychodzące i przychodzące per aplikacja bez zbędnych skomplikowanych opcji.
Spybot - Search & Destroy Klasyczne narzędzie do wykrywania i usuwania spyware, adware oraz innych śledzących komponentów. Jego unikalną funkcją jest 'Immunization', która blokuje znane strony śledzące i zagrożenia w przeglądarce i systemie, działając prewencyjnie.
uBlock Origin Najskuteczniejsza i najlżejsza rozszerzenie blokujące reklamy, trackery i złośliwe skrypty dla przeglądarek. Działa na zasadzie filtrów, które można dowolnie rozszerzać, nie obciążając pamięci RAM tak jak inne adblockery, jednocześnie zapewniając świetną ochronę prywatności.
VeraCrypt Następca TrueCrypt. Narzędzie do szyfrowania 'w locie' całych dysków, partycji lub tworzenia zaszyfrowanych kontenerów plików. Używa silnych algorytmów (AES, Serpent, Twofish) i oferuje plausible deniability poprzez ukryte wolumeny, będąc standardem w dyskowym szyfrowaniu.
Windows Firewall Control (Binisoft) Udoskonala interfejs wbudowanej Zapory Windows, dodając łatwą kontrolę reguł dla aplikacji i połączeń. Pozwala szybko tworzyć reguły blokujące/zezwalające na podstawie ścieżki aplikacji, portu czy adresu IP, oferując poziom kontroli niedostępny w podstawowych ustawieniach Windows.
WireGuard Nowoczesny, szybki i prosty w konfiguracji protokół VPN. Oficjalny klient dostępny dla Windows. Jego kod jest minimalistyczny, przez co jest łatwiejszy do audytu i szybszy od OpenVPN/IPsec, oferując przy tym nowoczesne szyfrowanie i niskie opóźnienia.
Developer (HTTP/API)
Bruno Klient API „git-friendly” działający offline. Zapytania trzymasz w plikach, łatwo wersjonować w repozytorium. Zamiast baz danych, używa folderów i plików (JSON/YAML), co integruje się idealnie z Git, pozwalając zespołom współpracować nad kolekcjami zapytań bez dodatkowej infrastruktury.
Hoppscotch Open-source’owy klient API (web/desktop). Dobry do szybkich testów i pracy bez ciężkiego środowiska. Działa jako lekka aplikacja PWA, oferując wysyłanie żądań HTTP, WebSocket, SSE, z obsługą środowisk, skryptów przed/po żądaniu i eksportem do różnych formatów.
Insomnia Klient REST/GraphQL z workspace’ami. Często lżejszy od Postmana i wygodny w pracy zespołowej. Posiada wtyczki do generowania kodów, testowania responsów, zarządzania środowiskami zmiennych i synchronizacji danych przez chmurę Insomnia lub własne repozytorium Git.
Postman Testowanie API, kolekcje zapytań, środowiska i automatyzacja. Popularne narzędzie dla devów i QA. Pozwala tworzyć złożone workflow testowe, monitorować API, generować dokumentację i współpracować w zespole, będąc kompleksową platformą do cyklu życia API.
DFIR/Forensics
Autopsy Graficzne narzędzie do informatyki śledczej: analiza obrazów dysków, wyszukiwanie artefaktów, timeline. Dobre dla początkujących i średniozaawansowanych. Automatycznie wykrywa i parsuje pliki, rejestr, historię przeglądania, e-maile, tworząc wizualną oś czasu zdarzeń dla śledztwa.
Detect It Easy (DIE) Rozpoznaje packery, kompilatory i cechy plików binarnych. Pomaga szybko ocenić z czym masz do czynienia. Pokazuje szczegółowe informacje o sekcjach pliku, użytych bibliotekach, stringach i możliwych technikach ochrony, przyspieszając wstępną analizę podejrzanego oprogramowania.
FTK Imager Tworzy obrazy forensics i pozwala przeglądać zawartość bez modyfikacji. Popularny przy zabezpieczaniu materiału dowodowego. Potrafi tworzyć obrazy całych dysków lub partycji w różnych formatach (E01, DD), oraz montować istniejące obrazy jako wirtualne dyski tylko do odczytu w systemie.
HxD Klasyczny edytor hex do podglądu i edycji plików binarnych. Przydatny w analizie struktur plików i danych. Oferuje również edycję dysków RAW i pamięci RAM, porównywanie plików, eksport danych i funkcje wyszukiwania, będąc prostym, ale niezbędnym narzędziem w zestawie analityka.
ImHex Nowoczesny edytor hex z „wzorami” (pattern language) do parsowania struktur. Świetny do zaawansowanej analizy binarnej. Jego interfejs jest w pełni konfigurowalny, a wbudowane narzędzia do disassemblingu, wizualizacji danych i tworzenia własnych parserów czynią go potężnym środowiskiem do reverse engineeringu.
KAPE Szybkie zbieranie artefaktów z systemu do analizy incydentów (logi, rejestr, pliki śledcze). Popularne w IR/DFIR. Działa według modułowych 'targets' i 'modules', pozwalając na precyzyjne zebranie tysięcy plików z systemu Windows w rekordowo krótkim czasie, co jest kluczowe w reakcji na incydent.
PE-bear Analiza plików wykonywalnych PE (Windows): sekcje, importy, zasoby, nagłówki. Przydatne w analizie malware i reverse engineeringu. Posiada przyjazny interfejs pokazujący wszystkie struktury pliku PE, pozwala na disassembly wybranych fragmentów i eksport zmodyfikowanego pliku.
Rekall Alternatywny framework do analizy pamięci (RAM). Użyteczny w specyficznych workflowach śledczych. Zawiera wiele pluginów do ekstrakcji procesów, połączeń sieciowych, uchwytów i artefaktów z zrzutów pamięci z różnych wersji Windows, Linux i macOS.
The Sleuth Kit Zestaw narzędzi forensics do analizy systemów plików i obrazów dysków. Silnik stojący m.in. za Autopsy. Narzędzia CLI jak 'fls', 'icat', 'ils' pozwalają na głęboką analizę systemów plików NTFS, Ext, FAT, odzyskiwanie usuniętych plików i badanie struktury meta-danych.
Volatility 3 Framework do analizy pamięci RAM (memory forensics). Pozwala wyciągać procesy, połączenia, moduły i inne artefakty z dumpów. Jego modułowa architektura i skrypty w Pythonie umożliwiają automatyzację analizy i tworzenie własnych pluginów do wykrywania zaawansowanych zagrożeń.
Diagnostyka
AIDA64 Extreme Kompleksowe narzędzie diagnostyczne, benchmarkowe i monitorujące. Pokazuje szczegółowe informacje o każdym komponencie i czujnikach. Generuje raporty o sprzęcie, wykonuje testy stabilności i wydajności, a w czasie rzeczywistym monitoruje temperatury, napięcia, prędkości wentylatorów i obciążenia.
Autoruns (Sysinternals) Pokazuje WSZYSTKIE programy uruchamiane przy starcie systemu (autostart, usługi, zaplanowane zadania, shell extensions). Kluczowe do oczyszczania systemu z niepotrzebnego i złośliwego oprogramowania, które ukrywa się w licznych lokalizacach autostartu Windows.
BatteryInfoView (NirSoft) Wyświetla szczegółowe informacje o baterii laptopa: pojemność projektowa/aktualna, cykle ładowania, stan zdrowia. Monitoruje również w czasie rzeczywistym stopień naładowania, napięcie i szybkość rozładowywania, pomagając ocenić, czy bateria wymaga wymiany.
BlueScreenView (NirSoft) Analizuje pliki minidump po BSOD (Blue Screen of Death), wskazując podejrzane sterowniki i moduły. Zamiast przeglądać skomplikowane dumpy, program pokazuje listę awarii z podświetlonymi na czerwono plikami, które najprawdopodobniej spowodowały crash systemu.
CapFrameX Zaawansowane narzędzie do pomiaru i analizy wydajności w grach (FPS, frametime). Tworzy szczegółowe wykresy i raporty. Pozwala porównywać wyniki przed i po zmianie ustawień, overclockingu czy aktualizacji sterowników, analizując percentyle i płynność renderowania.
Core Temp Lekki i dokładny monitor temperatury procesora. Pokazuje temperaturę każdego rdzenia, pobór mocy i obciążenie. Działa w zasobniku systemowym, może wyświetlać temperaturę w pasku zadań i ostrzegać o przegrzaniu, wspierając praktycznie wszystkie procesory Intel i AMD.
CPU-Z Klasyk do identyfikacji procesora (napięcia, taktowanie), płyty głównej, pamięci RAM i GPU. Zawiera proste benchmarki CPU i stres testy pamięci. Niezbędny narzędzie przy składaniu komputera, overclockingu i weryfikacji poprawności działania komponentów.
CrystalDiskInfo Monitoruje stan zdrowia dysków twardych (HDD/SSD/NVMe) poprzez odczyt parametrów S.M.A.R.T. Ostrzega przed awarią. Wyświetla temperaturę, liczbę godzin pracy, liczbę włączonych cykli i kluczowe atrybuty, oceniając ogólny stan dysku jako 'Dobry', 'Ostrożność' lub 'Zły'.
DriverView (NirSoft) Wyświetla listę wszystkich załadowanych sterowników w systemie wraz z informacjami o wersji i producencie. Pomocne przy diagnozie BSOD, gdy trzeba zidentyfikować przestarzały lub konfliktowy sterownik spośród setek ładowanych przez jądro systemu Windows.
Furmark Intensywny stres-test i benchmark GPU. Generuje ekstremalne obciążenie karty graficznej, idealny do testów stabilności i chłodzenia. Renderuje skomplikowany, wirujący 'furry donut', który maksymalnie obciąża jednostki shaderowe i system chłodzenia, wykrywając artefakty i throttling.
GPU-Z Narzędzie do identyfikacji karty graficznej: model, pamięć, taktowania, wspierane API. Pokazuje również w czasie rzeczywistym obciążenie, temperaturę, użycie pamięci i prędkość wentylatorów. Niezbędne do weryfikacji specyfikacji karty, szczególnie przy zakupie używanego sprzętu.
HWiNFO64 Najbardziej zaawansowane i szczegółowe narzędzie diagnostyczne i monitorujące. Pokazuje dane z każdego czujnika na płycie głównej i komponentach. Generuje szczegółowe raporty, loguje dane czujników do pliku i integruje się z innymi narzędziami (jak RTSS), by wyświetlać OSD w grach.
HWMonitor (CPUID) Prosty monitor temperatur, napięć, prędkości wentylatorów i wykorzystania komponentów. Pokazuje aktualne, minimalne i maksymalne odczyty. Jego przejrzysty interfejs grupuje dane według komponentów (CPU, GPU, dyski, płyta główna), co ułatwia szybką ocenę warunków pracy systemu.
LatencyMon Narzędzie analizujące opóźnienia jądra systemu (DPC/ISR). Kluczowe przy diagnozowaniu problemów z dźwiękiem (trzaski) lub opóźnieniami w czasie rzeczywistym. Wskazuje, które sterowniki powodują najdłuższe przerwy w przetwarzaniu, co może wpływać na płynność gier i streamów audio.
LibreHardwareMonitor Open-source'owy fork Open Hardware Monitor. Monitoruje temperatury, obciążenia, taktowania i napięcia. Jego kod jest otwarty, co pozwala na integrację z innymi aplikacjami, a odczyty mogą być wyświetlane na pulpicie w gadżecie lub przesyłane do zdalnego serwera.
MemTest86 Najpopularniejsze narzędzie do testowania pamięci RAM, uruchamiane z pendrive'a (poza systemem). Wykrywa błędy fizycznej pamięci i niestabilności. Przeprowadza szereg zaawansowanych testów wzorców zapisu/odczytu, które są niezbędne do zweryfikowania stabilności RAM po overclockingu.
MSI Afterburner Podstawowe narzędzie do overclockingu GPU, ale przede wszystkim potężny monitor wydajności z możliwością wyświetlania OSD w grach. Pozwala w czasie rzeczywistym śledzić FPS, temperatury, użycie GPU/CPU, RAM, a także nagrywać gameplay i tworzyć profile pod różne aplikacje.
OCCT Wszechstronne narzędzie do stres-testów (CPU, GPU, PSU) i monitorowania. Posiada osobne testy dla różnych komponentów, które mogą wywołać błędy znacznie szybciej niż syntetyczne benchmarki. Jego zaawansowane wykresy w czasie rzeczywistym pokazują dokładnie, kiedy i przy jakich parametrach pojawia się niestabilność.
OpenRGB Ujednolicona aplikacja do kontroli podświetlenia RGB komponentów i peryferiów od różnych producentów. Eliminuje potrzebę instalacji wielu programów. Obsługuje setki urządzeń (płyty główne, RAM, karty graficzne, wentylatory, podświetlane klawiatury i myszy), pozwalając synchronizować ich kolory w jednym interfejsie.
Process Explorer (Sysinternals) Zaawansowany 'Menedżer zadań'. Pokazuje procesy, ich drzewa, wątki, uchwyty, DLL'e. Niezastąpiony do analizy systemu. Pozwala zobaczyć, które pliki i klucze rejestru są blokowane przez proces, jakie połączenia sieciowe utrzymuje, oraz wyszukać proces po otwartym uchwycie.
Process Lasso Narzędzie do optymalizacji zarządzania procesami. Automatycznie dostosowuje priorytety i afinicję CPU, poprawiając responsywność systemu. Zapobiega 'wysypywaniu' się systemu przez pojedynczy zachłanny proces, przenosząc jego wątki na inne rdzenie lub tymczasowo obniżając ich priorytet.
Process Monitor (Sysinternals) Monitoruje w czasie rzeczywistym aktywność systemu plików, rejestru i procesów. Niezastąpiony przy debugowaniu problemów z aplikacjami. Rejestruje każde wywołanie API związane z plikami, rejestrem, procesami i siecią, z możliwością zaawansowanego filtrowania, co pozwala znaleźć źródło błędu.
RAMMap (Sysinternals) Zaawansowane narzędzie do analizy wykorzystania pamięci fizycznej w systemie Windows. Pokazuje, jak pamięć jest alokowana (aktywna, gotowa, modified, mapped file itp.). Pomaga zrozumieć, dlaczego system zgłasza wysokie użycie RAM i które procesy lub dane je powodują.
RTSS (RivaTuner Statistics Server) Część pakietu MSI Afterburner. Pozwala na wyświetlanie OSD (on-screen display) z metrykami w grach oraz limitowanie FPS. Jego framework overlay jest używany przez wiele narzędzi monitorujących, a precyzyjny limit FPS pomaga zmniejszyć zużycie GPU i poprawić płynność w grach z V-Sync.
Speccy Szybkie i przyjazne narzędzie do podglądu podstawowych informacji o wszystkich komponentach systemu i ich temperaturach. Generuje czytelny, jednostronicowy raport, który łatwo udostępnić, gdy potrzebujemy pomocy technicznej lub chcemy pochwalić się specyfikacją komputera.
ThrottleStop Narzędzie do monitorowania i zapobiegania throttlingowi (obniżaniu taktowań) procesorów Intel, szczególnie przydatne w laptopach. Pozwala na undervolting, odblokowywanie limitów mocy i kontrolę stanów C, co może znacząco poprawić wydajność i temperatury w notebookach gamingowych.
USBDeview (NirSoft) Wyświetla historię wszystkich podłączanych urządzeń USB. Pozwala odinstalować stare sterowniki i wyłączyć/włączyć urządzenia. Przydatne do oczyszczenia listy nieużywanych urządzeń, rozwiązywania konfliktów sterowników i sprawdzenia, jakie urządzenia były podłączane do komputera.
VMMap (Sysinternals) Analizuje przydział pamięci wirtualnej wybranego procesu. Pomocne przy debugowaniu wycieków pamięci. Pokazuje podział na prywatne bajty, mapowane pliki, sterty i stosy, umożliwiając zidentyfikowanie, który komponent procesu zużywa nieproporcjonalnie dużo pamięci i dlaczego.
WhoCrashed Analizuje zrzuty awaryjne systemu (dumpy) i w przystępny sposób podsumowuje możliwe przyczyny BSOD, wskazując winne sterowniki. Tłumaczy techniczne szczegóły dumpów na język zrozumiały dla użytkownika, sugerując dalsze kroki, jak aktualizacja lub odinstalowanie problematycznego oprogramowania.
WinDbg Preview Oficjalne, nowoczesne narzędzie Microsoft do debugowania jądra i aplikacji, analizy dumpów po BSOD. Posiada rozbudowane możliwości analizy pamięci, stosów wywołań i kodu assemblera, będąc głównym narzędziem dla developerów sterowników i specjalistów od diagnostyki systemów Windows.
Disk/Storage (Advanced)
BorgBackup Backup z deduplikacją (głównie Linux) z repozytoriami i snapshotami. Świetny do efektywnego trzymania wielu wersji danych. Jego kompresja i deduplikacja na poziomie chunków oszczędza ogromne ilości miejsca, a szyfrowanie zapewnia poufność kopii zapasowych przechowywanych lokalnie lub zdalnie.
Clonezilla Klonowanie dysków i tworzenie obrazów systemu. Sprawdza się przy migracji na nowy dysk i backupach offline. Działa na poziomie sektorów, klonując całe partycje lub dyski, obsługując wiele systemów plików i oferując opcje kompresji. Uruchamiany z live CD/USB.
GParted Live Środowisko Live do edycji partycji: zmiana rozmiaru, tworzenie, klonowanie, naprawa tablicy partycji. Bardzo przydatne w awariach. Jego graficzny interfejs ułatwia bezpieczne manipulowanie partycjami bez konieczności uruchamiania systemu głównego, co jest kluczowe przy odzyskiwaniu danych.
OpenZFS Narzędzia dla systemu plików ZFS (zależne od platformy). ZFS daje snapshoty, kontrolę integralności i zaawansowane wolumeny. Na Linuxie i FreeBSD zapewnia samonaprawialność danych przez checksumy, deduplikację, kompresję i łatwe zarządzanie pulami dyskowymi w postaci RAID-Z.
PhotoRec Odzyskiwanie plików metodą „po sygnaturach” z dysków i kart pamięci. Działa nawet gdy system plików jest uszkodzony. Analizuje sektory dysku w poszukiwaniu nagłówków charakterystycznych dla setek formatów plików (jpg, doc, pdf, zip), odzyskując dane pomimo usunięcia lub sformatowania partycji.
Rescuezilla Graficzna wersja narzędzi do obrazowania dysków (oparta o Clonezilla). Łatwiejsza w użyciu dla początkujących. Posiada przyjazny interfejs podobny do Acronis, pozwalający na tworzenie i przywracanie obrazów dysków, klonowanie oraz podstawowe operacje na partycjach, wszystko z bootowalnego pendrive'a.
Restic Szybkie backupy z szyfrowaniem, deduplikacją i weryfikacją. Dobre do kopii na dyski i chmurę. Jest programem CLI, który traktuje dane jako 'snapshoty' w repozytorium. Obsługuje wiele backendów (local, SFTP, S3, Backblaze B2, REST) i zapewnia integralność wszystkich zapisanych danych.
Rufus Szybkie tworzenie bootowalnych pendrive’ów z systemami i narzędziami. Jeden z najpewniejszych programów w tej roli. Obsługuje ISO Windows, Linux, instalatory macOS, a także pozwala na tworzenie dysków z BIOS/UEFI, z dodatkowymi opcjami jak dodanie sterowników lub bypass TPM dla Windows 11.
TestDisk Odzyskiwanie partycji i naprawa boot sectorów. Często ratuje dane po uszkodzeniu tablicy partycji. Potrafi analizować dysk w poszukiwaniu zaginionych partycji i odtworzyć MBR/GPT. Działa w trybie tekstowym i jest jednym z pierwszych narzędzi, po które sięga się przy poważnych awariach dysku.
Ventoy Tworzy multiboot USB: wrzucasz wiele ISO na pendrive i wybierasz przy starcie. Oszczędza czas przy narzędziach serwisowych. Działa jak mały boot manager, który dynamicznie ładuje wybrany obraz ISO/IMG/VHD bez potrzeby jego wypakowywania, pozwalając mieć całą kolekcję systemów na jednym nośniku.
Dla Programistów
Android Studio Oficjalne zintegrowane środowisko programistyczne (IDE) dla systemu Android. Zawiera emulator, debugger i narzędzia do projektowania. Oferuje edytor kodu z podpowiedziami, narzędzia do UI, profilery wydajności i wsparcie dla Kotlin, Java i C++, będąc kompletnym zestawem do tworzenia aplikacji na platformę Android.
CLion Potężne IDE od JetBrains dla języków C i C++. Zawiera zaawansowany analizator kodu, debugger i integrację z CMake. Jego inteligentne podpowiedzi, refaktoring, analiza przepływu danych i zintegrowany debuger czynią go jednym z najlepszych środowisk do natywnego rozwoju oprogramowania na wielu platformach.
DBeaver Uniwersalny klient bazy danych z interfejsem graficznym. Obsługuje dziesiątki baz danych (MySQL, PostgreSQL, SQLite, Oracle, SQL Server, MongoDB itd.). Pozwala na przeglądanie struktur, edycję danych, wykonywanie zapytań SQL, zarządzanie uprawnieniami i eksport/import danych w wielu formatach.
Docker Desktop Aplikacja ułatwiająca tworzenie, uruchamianie i zarządzanie kontenerami Docker na Windows i macOS. Niezbędne dla nowoczesnego DevOps. Udostępnia demona Dockera, interfejs CLI i przejrzysty GUI do zarządzania obrazami, kontenerami, wolumenami i sieciami, bez konieczności konfiguracji maszyny wirtualnej Linux.
Fiddler Classic Narzędzie do debugowania ruchu sieciowego HTTP/HTTPS. Pozwala przechwytywać, analizować i manipulować żądaniami. Działa jako proxy, więc widzi cały ruch z aplikacji desktopowych i przeglądarek. Przydatne do testowania API, analizowania problemów z wydajnością ładowania stron i badania zabezpieczeń.
Git Rozproszony system kontroli wersji. Podstawa współczesnego rozwoju oprogramowania. Pozwala śledzić zmiany w kodzie, współpracować w zespołach poprzez branchowanie i mergowanie, oraz tworzyć kopie zapasowe historii projektu. Jego model rozproszony oznacza, że każdy developer ma pełną historię projektu lokalnie.
GitHub Desktop Oficjalny klient GUI dla Git i GitHub/GitLab. Upraszcza pracę z repozytoriami dla osób preferujących interfejs graficzny. Pozwala na klonowanie, commit, push, pull, tworzenie branchy i rozwiązywanie merge conflicts za pomocą kliknięć, bez potrzeby pamiętania komend CLI, choć bardziej zaawansowane operacje też są dostępne.
GitKraken Zaawansowany klient Git z przejrzystym interfejsem graficznym, integracjami i narzędziami do rozwiązywania konfliktów. Jego wizualizacja grafu commitów jest najlepsza w klasie, a wbudowane narzędzia do code review, zarządzania pull requestami i integracji z Jira, Trello itp. przyspieszają workflow zespołowy.
HTTPie Nowoczesny
Insomnia Potężny klient API do testowania i debugowania REST, GraphQL i innych protokołów. Posiada środowiska, zmienne, skrypty i możliwość organizowania zapytań w projekty. Jego wtyczki pozwalają na generowanie kodów w różnych językach, testowanie responsów za pomocą JavaScript i synchronizację projektu przez Git.
IntelliJ IDEA Community Darmowe IDE dla Javy, Kotlina i innych JVM języków. Oferuje inteligentne podpowiedzi, refaktoring, debugger i wsparcie dla frameworków jak Spring i Android. Jego analiza kodu na bieżąco znajduje błędy i sugeruje optymalizacje, a ekosystem pluginów rozszerza funkcjonalność o wsparcie dla innych języków i technologii.
JetBrains Toolbox Aplikacja do zarządzania wszystkimi narzędziami JetBrains (IDE). Ułatwia instalację, aktualizację i uruchamianie projektów. Pozwala na jednoczesne posiadanie wielu wersji tego samego IDE, łatwe przełączanie się między nimi i automatyzuje pobieranie aktualizacji, zarządzając licencjami dla całego zestawu narzędzi JetBrains.
MySQL Workbench Oficjalne narzędzie wizualne do projektowania, modelowania, administracji i rozwoju baz danych MySQL. Zawiera edytor SQL, narzędzie do projektowania schematów ERD, moduł migracji danych oraz panel do konfiguracji serwera i monitorowania wydajności, będąc kompleksowym środowiskiem dla administratorów i developerów MySQL.
Node.js Środowisko uruchomieniowe JavaScript poza przeglądarką. Niezbędne do rozwoju backendu, narzędzi CLI i aplikacji desktopowych. Umożliwia uruchamianie kodu JavaScript po stronie serwera, oferując bogaty ekosystem pakietów przez menedżera npm. Jest podstawą dla wielu nowoczesnych frameworków webowych jak Express, NestJS czy Electron.
Notepad++ Lekki, szybki edytor kodu źródłowego dla Windows. Obsługuje wiele języków, składnię, wtyczki i pracę na wielu zakładkach. Jego mocne strony to niskie zużycie zasobów, potężne funkcje wyszukiwania i zastępowania (w tym wyrażenia regularne), porównywanie plików oraz makra do automatyzacji powtarzalnych zadań edycyjnych.
OpenJDK Otwarta implementacja platformy Java SE. Oficjalne źródło Javy dla programistów. Dostarcza kompilator javac, środowisko uruchomieniowe JRE i pełny zestaw narzędzi do rozwoju aplikacji Java. Jest rozwijany przez Oracle i społeczność open-source, stanowiąc podstawę dla wielu dystrybucji Javy od innych dostawców.
Postman Najpopularniejsze narzędzie do testowania i dokumentowania API. Umożliwia tworzenie kolekcji żądań, automatyczne testy i współpracę. Pozwala definiować zmienne środowiskowe, pisać skrypty testowe w JavaScript, mockować serwery API, monitorować wydajność endpointów i generować dokumentację z opisów dodanych do kolekcji.
PuTTY Darmowy klient SSH i Telnet dla Windows. Klasyk do zdalnego łączenia się z serwerami. Oferuje również klienta dla protokołów SCP, SFTP (poprzez psftp) i połączeń szeregowych. Jego prostota i stabilność sprawiły, że przez lata stał się standardowym narzędziem administracji serwerami Linux i urządzeniami sieciowymi.
PyCharm Community Darmowe IDE specjalnie zaprojektowane dla Pythona. Zawiera debugger, wsparcie dla frameworków (Django, Flask), narzędzia do data science i integrację z Jupyter Notebook. Jego inteligentne podpowiedzi, refaktoring i analiza kodu znacznie przyspieszają rozwój aplikacji, testów i skryptów w Pythonie.
Python Instalator języka programowania Python. Podstawa dla skryptów, data science, automatyzacji i rozwoju webowego. Pakiet zawiera interpreter CPython, menedżer pakietów pip i podstawową bibliotekę standardową. Python jest językiem wszechstronnym, o czytelnej składni, używanym w dziedzinach od AI po administrację systemami.
RubyInstaller for Windows Łatwy w użyciu instalator języka Ruby i środowiska wykonawczego dla systemu Windows. Zawiera Ruby, MSYS2 (dla kompilacji native extensions), menedżer pakietów gem i gotowe środowisko do rozwoju aplikacji Ruby on Rails. Uwalnia użytkownika od konieczności konfigurowania podsystemu Linux.
Rustup Instalator i menedżer wersji języka Rust. Pozwala łatwo instalować Rust i zarządzać jego komponentami. Umożliwia przełączanie się między kanałami stabilnym, beta i nightly, zarządzanie targetami dla cross-compilation oraz aktualizację całego toolchaina jednym poleceniem. To oficjalny sposób instalacji Rusta.
Sublime Text Szybki i wysoce konfigurowalny edytor tekstowy dla kodu. Znany z 'Goto Anything' i potężnego systemu pakietów. Jego responsywność przy pracy z ogromnymi plikami, multiple selections i możliwość niemal nieograniczonej personalizacji przez pliki konfiguracyjny i społecznościowe pakiety czynią go ulubionym narzędziem wielu developerów.
TortoiseGit Rozszerzenie powłoki Windows dla Git. Dodaje ikony i menu kontekstowe w Eksploratorze plików do operacji Git. Pozwala na commit, push, pull, przeglądanie historii, rozwiązywanie konfliktów i porównywanie zmian bez otwierania konsoli, integrując kontrolę wersji bezpośrednio z pracą z plikami i folderami.
Visual Studio Code Lekki, ale potężny edytor kodu od Microsoft. Ogromny ekosystem rozszerzeń, debugger zintegrowany i wsparcie dla Git. Jego IntelliSense, wbudowany terminal, możliwość zdalnego rozwoju przez SSH, kontenery i WSL, oraz tysiące darmowych rozszerzeń czynią go jednym z najpopularniejszych środowisk developerskich na świecie.
WebStorm Zaawansowane IDE od JetBrains dla nowoczesnego rozwoju JavaScript i TypeScript. Wsparcie dla React, Vue, Angular, Node.js. Oferuje inteligentne podpowiedzi, refaktoring, debugger po stronie klienta i serwera, integrację z narzędziami testowymi i stylowymi, będąc kompleksowym środowiskiem dla front-end i full-stack developerów.
Dla Twórców
Affinity Designer Profesjonalne narzędzie do grafiki wektorowej i projektowania UI/UX. Popularna, jednorazowo płatna alternatywa dla Adobe Illustrator. Oferuje zaawansowane narzędzia do rysowania krzywych, typografii, efekty warstw i nieskończone canvasy, świetnie sprawdzając się w projektach od ikon i logo do interfejsów aplikacji i ilustracji.
Affinity Photo Zaawansowany edytor zdjęć i grafiki rastrowej. Konkurent Adobe Photoshop z płatnością jednorazową. Posiada pełne wsparcie dla warstw, zaawansowane maskowanie, nieskończoną liczbę undo, edycję HDR i RAW, oraz specjalistyczne persona do rozwoju, kompozycji i retuszu, będąc kompletnym narzędziem dla fotografów i grafików.
Affinity Publisher Aplikacja do profesjonalnego składu publikacji (DTP). Alternatywa dla Adobe InDesign. Pozwala łączyć grafikę wektorową, rastrową i tekst w złożonych layoutach do druku lub publikacji cyfrowych, oferując precyzyjne kontrolki typografii, zarządzanie kolorami i płynną integrację z innymi aplikacjami z rodziny Affinity.
Arduino IDE Proste środowisko programistyczne do pisania i wgrywania kodu na płytki Arduino i kompatybilne. Zawiera edytor kodu, kompilator i uploader. Wspiera wiele bibliotek i przykładów, umożliwia monitorowanie portu szeregowego, choć jego interfejs jest podstawowy, to jest głównym narzędziem dla milionów hobbystów elektroniki i prototypowania.
Audacity Darmowy, open-source'owy edytor audio do nagrywania, edycji i miksowania dźwięku. Obsługuje wiele formatów, oferuje efekty (EQ, kompresja, usuwanie szumów) i narzędzia do analizy. Jest standardem wśród podcastów, muzyków i osób obrabiających dźwięk domowymi metodami, mimo prostoty interfejsu.
Blender Potężny, darmowy pakiet do modelowania 3D, animacji, renderingu, compositingu i tworzenia gier. Posiada zaawansowany silnik renderujący Cycles (path tracing) i Eevee (real-time), narzędzia do rzeźbienia, symulacji fizyki (płyny, cząsteczki, tkaniny) i pełnoprawnego montażu wideo, będąc kompletnym studiem 3D.
Darktable Open-source'owa 'ciemnia cyfrowa' i edytor plików RAW dla fotografów. Alternatywa dla Adobe Lightroom. Oferuje niezniszczalny workflow oparty na modułach, zaawansowaną korekcję kolorów, zarządzanie kolekcjami, mapowanie tonów i szerokie wsparcie dla profili kamer, pozwalając na profesjonalną obróbkę cyfrowych negatywów.
DaVinci Resolve Profesjonalne narzędzie do montażu wideo, korekcji kolorów, audio post-production i efektów wizualnych. Darmowa wersja jest niezwykle bogata w funkcje, oferując wielościeżkową linię czasu, zaawansowany color grading z panelem Fusion do VFX i Fairlight do miksowania dźwięku, konkurując z rozwiązaniami za dziesiątki tysięcy dolarów.
FreeCAD Parametryczny, open-source'owy modeler CAD 3D do projektowania obiektów rzeczywistych. Idealny do inżynierii i druku 3D. Jego modularna architektura pozwala na pracę nad różnymi aspektami projektu (szkice, części, złożenia, rysunki techniczne) z pełną historią operacji, którą można edytować w dowolnym momencie.
GIMP (GNU Image Manipulation Program) Zaawansowany, darmowy edytor grafiki rastrowej. Funkcjonalna alternatywa dla Adobe Photoshop. Posiada pełne wsparcie dla warstw, masek, ścieżek, zaawansowane narzędzia do retuszu, korekcji kolorów, a także skrypty i plugin. Może być używany do projektowania graficznego, retuszu zdjęć i przygotowania grafik na stronę.
HandBrake Open-source'owy konwerter wideo. Optymalizuje filmy z niemal dowolnego formatu do nowoczesnych kodeków. Używa bibliotek x264, x265 i VP9 do wydajnej kompresji, oferując predefiniowane ustawienia dla urządzeń (telefony, konsole, Apple TV) oraz zaawansowane opcje jak filtrowanie, kodowanie dwuprzebiegowe i napisy.
Inkscape Profesjonalny, darmowy edytor grafiki wektorowej. Doskonała alternatywa dla Adobe Illustrator lub CorelDRAW. Wykorzystuje standard SVG, oferując narzędzia do rysowania krzywych Beziera, kaligrafii, operacji na ścieżkach, zaawansowane zarządzanie kolorami i obsługę warstw. Idealny do tworzenia ikon, logo, diagramów i ilustracji.
Kdenlive Potężny, wielościeżkowy edytor wideo open-source dla Linux i Windows. Intuicyjny i pełen funkcji. Oferuje nieliniowy montaż, szeroką gamę efektów wideo i audio, przejścia, narzędzia do renderowania proxy dla płynnej pracy z materiałem 4K, oraz wsparcie dla wielu formatów dzięki backendowi MLT, będąc stabilnym narzędziem dla filmowców.
KiCad Open-source'owe środowisko do projektowania elektroniki (EDA). Tworzy schematy i płytki drukowane (PCB). Zawiera edytor schematów, edytor płytek z automatycznym i interaktywnym trasowaniem, weryfikatorem reguł projektowych (DRC) oraz narzędzia do generowania dokumentacji produkcyjnej (Gerber, listy materiałowej).
Krita Profesjonalny, darmowy program do malowania cyfrowego i ilustracji. Ulubiony przez artystów koncepcyjnych i twórców komiksów. Oferuje zaawansowane pędzle z możliwością tworzenia własnych, stabilizację pociągnięć, zarządzanie kolorami HDR, warstwy wektorowe dla tekstu i kształtów, oraz wiele trybów mieszania i masek.
LMMS (Linux MultiMedia Studio) Darmowa stacja robocza audio do tworzenia muzyki na komputerze. Zawiera syntezatory, sampler i sekwencer. Pozwala na tworzenie muzyki przy użyciu wbudowanych instrumentów, sample'ów, automatyzacji, efektów i edytora nut, oferując kompletny digital audio workstation (DAW) dla producentów muzyki elektronicznej.
OBS Studio Zaawansowane oprogramowanie do nagrywania ekranu i streamingu na żywo. Darmowe i open-source. Pozwala na mieszanie wielu źródeł (okna, gry, kamery, mikrofony, tekst, obrazy), stosowanie filtrów (green screen, korekcja kolorów), oraz streamowanie do platform jak Twitch, YouTube czy nagrywanie w wysokiej jakości na lokalny dysk.
OpenSCAD Program do tworzenia solidnych modeli CAD 3D za pomocą skryptów. Idealny do precyzyjnych modeli technicznych i parametrycznych. Zamiast interfejsu graficznego, używa języka opisowego, gdzie obiekty są definiowane przez operacje logiczne na prymitywach, co jest świetne do projektowania części do druku 3D i generowania wzorców.
Paint.NET Darmowy edytor obrazów dla Windows z interfejsem warstw, efektami i wsparciem wtyczek. Lżejszy od GIMP-a. Oferuje intuicyjny interfejs podobny do Photoshopa, z narzędziami do zaznaczania, retuszu, korekcji kolorów i obsługą wielu formatów graficznych, będąc doskonałym narzędziem dla użytkowników domowych i półprofesjonalistów.
PrusaSlicer Zaawansowany slicer do druku 3D, rozwijany przez Prusa Research. Obsługuje wiele drukarek, oferuje zaawansowane mody ustawień, generowanie podpór, modyfikatory dla różnych regionów modelu i symulację druku. Jego algorytmy są stale ulepszane, aby zapewniać wysoką jakość wydruku i niezawodność.
Reaper W pełni funkcjonalna, niedroga stacja robocza audio do nagrywania, edycji, miksowania i masteringu. Posiada niestandardowy interfejs, ogromną liczbę wtyczek i efekty VST. Jej lekkość, stabilność i głębia możliwości personalizacji sprawiły, że zdobyła ogromną popularność wśród podcasterów, muzyków i inżynierów dźwięku.
Shotcut Open-source'owy, wieloplatformowy edytor wideo z szerokim wsparciem formatów i efektów. Posiada nieliniową linię czasu, filtry wideo/audio, obsługę 4K, oraz nie wymaga importu – pracuje bezpośrednio na oryginalnych plikach. Jego prostota i brak ukrytych kosztów czynią go atrakcyjnym dla hobbystów i twórców edukacyjnych.
Ultimaker Cura Popularny, zaawansowany slicer do druku 3D z ogromną bazą profili drukarek i materiałów. Posiada tryb podstawowy i zaawansowany, narzędzia do organizowania modeli na stole, automatyczne generowanie podpór, oraz pozwala na szczegółową kontrolę nad każdym parametrem druku, od wypełnienia po prędkości ruchów.
DNS/Web (Diagnostics)
cURL Klient HTTP/HTTPS do testów i diagnostyki (nagłówki, kody, TLS). Niezastąpiony w sprawdzaniu API i stron. Obsługuje dziesiątki protokołów (FTP, SMTP, SCP), pozwala na wysyłanie dowolnych nagłówków, uwierzytelnianie, przekazywanie plików i jest używany jako biblioteka w tysiącach aplikacji.
dig Zaawansowane zapytania DNS z linii poleceń (rekordy, serwery, TTL). Podstawowe narzędzie administratora sieci. Pozwala na bezpośrednie odpytanie określonych serwerów DNS o rekordy A, AAAA, MX, TXT, SOA itd., wyświetlając szczegółowe informacje o odpowiedzi, co jest kluczowe przy rozwiązywaniu problemów z domenami.
DNSQuerySniffer Podsłuchuje i zapisuje zapytania DNS w Windows, pokazując które procesy odpytują DNS. Pomaga wykryć nietypowy ruch. Wyświetla w czasie rzeczywistym źródłowy proces, zapytany host, typ rekordu i odpowiedź serwera DNS, ułatwiając identyfikację aplikacji wyciekających dane lub potencjalnego malware.
GRC DNS Benchmark Porównuje serwery DNS pod kątem czasu odpowiedzi i stabilności. Przydatne, gdy chcesz dobrać najszybszy resolver. Testuje wstępnie zdefiniowane i dodane przez użytkownika serwery DNS, mierząc czas odpowiedzi, niezawodność i sprawdzając filtrowanie, pomagając wybrać optymalny DNS dla Twojej lokalizacji.
HTTPie Wygodny klient HTTP z czytelną składnią. Ułatwia testowanie API bez 'długich' komend cURL. Automatycznie koloruje odpowiedzi JSON, obsługuje intuicyjne flagi dla różnych metod HTTP, upload plików, sesje i proxy. Jego output jest zwięzły i czytelny, co przyspiesza debugowanie.
mkcert Tworzy lokalne certyfikaty zaufane przez system/przeglądarkę do środowiska deweloperskiego. Idealne do HTTPS na localhost. Automatycznie tworzy lokalny urząd certyfikacji (CA) i instaluje go jako zaufany w systemie, po czym generuje certyfikaty dla dowolnych nazw domen (np. mysite.local), co eliminuje ostrzeżenia przeglądarki.
Namebench Testuje wydajność serwerów DNS i podpowiada najszybsze ustawienia. Projekt jest stary, ale nadal bywa użyteczny. Analizuje Twoją historię DNS, następnie benchmarkuje setki publicznych serwerów DNS (Google, Cloudflare, OpenDNS) i rekomenduje te, które mają najniższe opóźnienia dla Twojego konkretnego połączenia sieciowego.
nslookup Proste narzędzie do sprawdzania DNS (dostępne w Windows). Przydatne do szybkiego testu rozwiązywania nazw. Pozwala na odpytanie domyślnego lub wskazanego serwera DNS o podstawowe rekordy. Choć mniej zaawansowane niż dig, jest wbudowane w Windows i wystarcza do szybkiej weryfikacji, czy domena rozwiąże się poprawnie.
OpenSSL Zestaw narzędzi do TLS/SSL: test certyfikatów, połączeń i kluczy. Dla diagnostyki szyfrowania i certyfikatów. Umożliwia generowanie kluczy i CSR, konwersję formatów certyfikatów, sprawdzanie ważności i łańcucha zaufania certyfikatu serwera, oraz testowanie połączeń SSL/TLS z wyświetleniem szczegółów negocjacji.
WebPageTest Serwis do mierzenia wydajności stron: czasy ładowania, waterfall, metryki Core Web Vitals. Pomaga optymalizować web. Pozwala na testy z różnych lokalizacji geograficznych, na różnych przeglądarkach i typach połączeń (3G, LTE), generując szczegółowe raporty z filmami i wskazówkami, co poprawić.
Hardware (Sensors/Info)
CPU-Z Identyfikacja CPU, płyty głównej i pamięci RAM. Przydatne do sprawdzenia parametrów i wersji sprzętu. Pokazuje dokładne taktowanie procesora w czasie rzeczywistym, napięcia, timingi pamięci, wersję BIOS/UEFI oraz informacje o chipsecie, będąc pierwszym narzędziem przy diagnozie i overclockingu.
CrystalDiskInfo Sprawdza stan dysków przez SMART (HDD/SSD/NVMe). Pokazuje temperatury, liczniki zużycia i ostrzeżenia. Ocenia zdrowie dysku na podstawie kluczowych atrybutów (np. realokowane sektory, liczba godzin pracy), monitoruje temperaturę na bieżąco i może wysyłać powiadomienia w przypadku wykrycia problemu.
DisplayCAL Kalibracja monitorów i tworzenie profili ICC. Dla osób, którym zależy na poprawnych kolorach (foto/wideo/druk). Współpracuje ze sprzętowym kalibratorem, przeprowadzając użytkownika przez proces kalibracji i profilowania, aby kolory na monitorze wiernie oddawały standardy sRGB, AdobeRGB lub DCI-P3.
FanControl (Rem0o) Zaawansowane krzywe wentylatorów oparte o różne czujniki. Pozwala cicho i skutecznie ustawić chłodzenie. Jego interfejs umożliwia tworzenie złożonych zależności (np. prędkość wentylatorów CPU zależna od temperatury GPU), mieszanie odczytów z wielu czujników i zapisywanie profili dla różnych zastosowań (cicha praca, gaming).
GPU-Z Identyfikacja karty graficznej oraz odczyt czujników (taktowania, temperatury, VRAM). Szybko pokazuje szczegóły GPU. Weryfikuje model GPU, typ i wielkość pamięci, szerokość szyny, wspierane API (DirectX, OpenGL), a w zakładce Sensors pokazuje w czasie rzeczywistym obciążenie, taktowania, temperaturę i prędkość wentylatorów.
HWiNFO Bardzo szczegółowa inwentaryzacja sprzętu i monitoring czujników z logowaniem. Standard w diagnostyce temperatur i napięć. Wyświetla informacje o każdym komponencie, od procesora po baterię w laptopie, a jego czujniki monitorują setki parametrów z możliwością zapisu do pliku, co jest nieocenione przy testach stabilności.
LibreHardwareMonitor Open-source monitoring czujników (fork z nowszym wsparciem). Dobry do odczytu temperatur, napięć i wentylatorów. Jako projekt open-source, jest stale rozwijany przez społeczność, oferując podobne funkcje jak komercyjne narzędzia, z możliwością integracji z innymi aplikacjami przez API.
Monitorian Sterowanie jasnością monitorów z poziomu Windows (ikona w zasobniku). Przydatne przy wielu monitorach. Pozwala osobno regulować jasność każdego podłączonego monitora (zewnętrznego lub w laptopie) poprzez suwaki, bez potrzeby grzebania w menu OSD monitora czy ustawieniach systemowych.
OpenRGB Sterowanie podświetleniem RGB bez ciężkich aplikacji producentów. Obsługuje wiele urządzeń i profili. Dąży do ujednolicenia kontroli nad oświetleniem RGB w komputerze, pozwalając synchronizować kolory między płytą główną, pamięcią RAM, kartą graficzną, chłodzeniem i peryferiami różnych marek.
PCI-Z Skanuje urządzenia PCI/PCIe i pomaga zidentyfikować sprzęt oraz sterowniki. Ułatwia rozpoznanie nieznanych kontrolerów. Pokazuje listę wszystkich urządzeń na szynach PCI i PCI Express wraz z identyfikatorem Vendor/Device, nazwą, przydzielonymi zasobami (IRQ, adresy pamięci), i sugeruje link do pobrania sterowników.
Multimedia
foobar2000 Wysoko konfigurowalny odtwarzacz audio dla Windows. Lekki, wspiera wiele formatów i zaawansowane zarządzanie biblioteką. Jego interfejs można dowolnie układać z komponentów, ma zaawansowane tagowanie, konwersję formatów, wsparcie dla DSP i pluginów. Ulubiony przez audiofilów ze względu na czyste brzmienie i niskie zużycie zasobów.
Infuse Potężny odtwarzacz multimedialny dla Apple ekosystemu (iOS, iPadOS, tvOS, macOS). Odtwarza niemal każdy format wideo i audio bez konwersji, ładnie organizuje bibliotekę z metadanymi i okładkami, oraz streamuje z sieciowych udziałów (SMB, NFS, FTP), Plexa, Jellyfin i cloud storage.
IrfanView Niesamowicie szybka, kompaktowa przeglądarka i konwerter graficzny dla Windows. Otwiera setki formatów obrazów, ma podstawowe funkcje edycyjne, batch conversion, tworzenie slide show i wsparcie pluginów. Jej prędkość i mały rozmiar czynią ją idealną do szybkiego przeglądania i prostych operacji na zdjęciach.
Jellyfin Open-source'owy system mediów do organizowania, streamowania i udostępniania filmów, seriali, muzyki i zdjęć. Hostujesz go na własnym serwerze, a następnie dostęp do swojej kolekcji masz z każdego urządzenia przez aplikacje klienckie lub przeglądarkę. Alternatywa dla Plexa, bez opłat i ograniczeń.
Kodi Darmowe, open-source'owe centrum multimedialne do organizowania i odtwarzania mediów. Ogromne możliwości dzięki wtyczkom. Może odtwarzać pliki lokalne, streamować z sieci, a przez dodatkowe skórki i addony stać się centrum rozrywki z dostępem do serwisów streamingowych, podcastów, radia internetowego i gier.
MediaMonkey Zaawansowany menedżer i odtwarzacz biblioteki muzycznej. Idealny do dużych kolekcji, wspiera tagowanie i synchronizację z urządzeniami. Automatycznie znajduje i porządkuje metadane, konwertuje formaty podczas sync z odtwarzaczami przenośnymi, tworzy inteligne playlisty i ma potężne narzędzia do masowego edytowania tagów.
MPC-BE (Media Player Classic - Black Edition) Lekki, ale potężny odtwarzacz wideo i audio dla Windows. Rozwija forka MPC-HC. Wykorzystuje DirectShow i LAV Filters do odtwarzania praktycznie wszystkiego, oferuje wsparcie dla HDR, zaawansowane ustawienia renderera i filtry, będąc stabilną i bezobsługową alternatywą dla VLC w środowisku Windows.
MPC-HC (Media Player Classic - Home Cinema) Klasyczny, lekki odtwarzacz multimedialny dla Windows. Rozwój oficjalnie zakończony, ale wciąż stabilny i funkcjonalny. Bazuje na oryginalnym Media Player Classic, z dodatkiem wsparcia dla nowych kodeków i formatów. Jego minimalizm i niskie zużycie zasobów sprawiają, że wciąż ma grono wiernych użytkowników.
MusicBee Bardzo dobry menedżer muzyki i odtwarzacz dla Windows. Ładny interfejs, wspiera podcasty, synchronizację z telefonami, DSP i skiny. Jego system organizacji oparty na tagach, automatyczne pobieranie okładek i tekstów piosenek, oraz zaawansowane opcje crossfade i replaygain czynią go ulubionym narzędziem melomanów.
Plex Popularna platforma do organizowania i streamowania osobistej kolekcji mediów (filmów, seriali, muzyki, zdjęć). Serwer transkoduje media na żywo do formatu kompatybilnego z urządzeniem klienckim (telewizor, telefon, konsola), pozwalając oglądać kolekcję z dowolnego miejsca. Darmowa wersja ma wszystko, co potrzebne do użytku domowego.
PotPlayer Bardzo funkcjonalny odtwarzacz multimediów dla Windows. Obsługuje mnóstwo kodeków, ma zaawansowane opcje i filtry. Pozwala na kontrolę niemal każdego aspektu odtwarzania: korekcja kolorów HDR na SDR, subtitles shift, audio normalization, acceleration sprzętowe, oraz ma ogromną liczbę ustawień dla zaawansowanych użytkowników.
SMPlayer Odtwarzacz wideo oparty na MPlayer. Pamięta ustawienia (np. napisy, ścieżki dźwiękowe) dla każdego oglądanego pliku. Oferuje prosty interfejs front-end dla potężnego silnika MPlayer, automatycznie wczytując napisy z folderu filmu i przywracając pozycję odtwarzania przy ponownym otwarciu pliku. Ma wbudowane wyszukiwanie napisów.
Stremio Nowoczesna platforma do odkrywania i oglądania treści wideo (filmy, seriale, kanały TV) z dodatkami. Łączy informacje z różnych źródeł (IMDb, Trakt) i przez addony agreguje linki do strumieni z legalnych i nieoficjalnych źródeł, oferując wygodny, zunifikowany interfejs podobny do Netflixa.
VLC media player Najsłynniejszy, wieloplatformowy odtwarzacz multimedialny. Odtwarza wszystko, co rzucić, ma wbudowane kodeki. Poza odtwarzaniem lokalnych plików i płyt DVD/Blu-ray, potrafi streamować, nagrywać ekran, konwertować formaty, odtwarzać sieciowe strumienie i naprawiać uszkodzone pliki. Jego niezawodność jest legendarna.
Narzędzia Biurowe
Adobe Acrobat Reader DC Darmowy standard do przeglądania, drukowania i dodawania adnotacji w plikach PDF. Oferuje wypełnianie formularzy, podpisywanie dokumentów, porównywanie wersji i podstawowe narzędzia do komentarzy (notatki, zaznaczenia). Niezbędny w każdej firmie i dla każdego, kto regularnie otrzymuje dokumenty w formacie PDF.
Calibre Kompletne, open-source'owe narzędzie do zarządzania biblioteką e-booków. Konwertuje formaty, pobiera metadane, synchronizuje z czytnikami i ma wbudowany czytnik. Jego potężny edytor metadanych, możliwość edycji plików EPUB, oraz serwer sieciowy udostępniający bibliotekę w LAN, czynią go 'szwajcarskim scyzorykiem' dla miłośników e-booków.
LibreOffice Potężny, darmowy pakiet biurowy open-source. Zawiera Writer (edytor tekstu), Calc (arkusz kalkulacyjny), Impress (prezentacje), Draw (grafika wektorowa), Base (bazy danych) i Math (formuły). Ma doskonałą kompatybilność z formatami Microsoft Office i eksport do PDF, będąc pełnoprawną alternatywą dla płatnych rozwiązań.
Notion Wszechstronna aplikacja do robienia notatek, zarządzania projektami i bazami danych. Łączy w sobie cechy edytora tekstu, arkusza kalkulacyjnego, kanban board i wiki. Pozwala tworzyć relacyjne bazy danych, szablony, współpracować w czasie rzeczywistym i integrować się z wieloma usługami, będąc platformą 'all-in-one' dla zespołów i osób prywatnych.
Obsidian Potężna aplikacja do robienia notatek oparta na lokalnych plikach Markdown. Koncentruje się na linkowaniu myśli ('second brain'). Tworzy interaktywny graf wiedzy, gdzie notatki łączą się ze sobą, oferując wgląd w relacje między pomysłami. Działa offline, ma setki pluginów i jest ulubionym narzędziem studentów, badaczy i pisarzy.
OnlyOffice Alternatywny pakiet biurowy z doskonałą kompatybilnością z formatami MS Office. Dostępny jako aplikacja desktopowa i serwer współpracy. Jego edytory (Document, Spreadsheet, Presentation) są bardzo podobne do MS Office 2016+ wizualnie i funkcjonalnie, oferując zaawansowaną współpracę w czasie rzeczywistym z komentarzami i track changes.
PDF-XChange Editor Bardzo szybki i funkcjonalny edytor PDF. Darmowa wersja ma wiele opcji adnotacji i podstawowej edycji. Pozwala na dodawanie komentarzy, zaznaczeń, stempli, wypełnianie formularzy, a także na prostą edycję tekstu i obrazów oraz OCR (w wersji płatnej). Jego szybkość i lekkość są często chwalone.
PDF24 Creator Narzędzie do tworzenia, edycji i konwersji plików PDF. Zawiera wirtualną drukarkę PDF i wiele przydatnych funkcji. Pozwala na łączenie, dzielenie, kompresowanie, zabezpieczanie hasłem i podpisywanie PDF-ów, a także konwertowanie z/do innych formatów (Word, Excel, JPG). Całość dostępna za darmo, bez ukrytych limitów.
Sumatra PDF Niezwykle lekki, szybki i minimalny czytnik PDF, EPUB, MOBI, XPS i innych formatów. Otwiera pliki niemal natychmiast, nie obciążając systemu. Skupia się wyłącznie na czytaniu, bez edycji czy adnotacji, co czyni go idealnym dla osób, które potrzebują tylko przeglądać dokumenty, zwłaszcza na starszym sprzęcie.
Thunderbird Darmowy klient poczty e-mail, news i RSS od Mozilla. Obsługuje wiele kont, ma potężny filtr spamu, wyszukiwanie i kalendarz. Jego system addonów pozwala rozszerzyć funkcjonalność o szyfrowanie PGP, integrację z chatami, zarządzanie zadaniami i customizację interfejsu, będąc stabilną, open-source'ową alternatywą dla Outlooka.
WPS Office Darmowy pakiet biurowy z interfejsem bardzo podobnym do Microsoft Office. Dobra kompatybilność z formatami .docx, .xlsx, .pptx. Zawiera Writer, Spreadsheets i Presentation, oferując wersję darmową z reklamami i wstawionymi watermarkami w eksporcie do PDF, ale będącą zaskakująco dobrą i szybką imitacją MS Office, szczególnie na słabszym sprzęcie.
Zotero Darmowe, open-source'owe narzędzie do zarządzania bibliografiami i źródłami naukowymi. Integruje się z przeglądarkami i edytorami tekstu. Przechwytuje metadane artykułów, książek, stron www z przeglądarki, organizuje je w kolekcjach, generuje bibliografie w wielu stylach (APA, MLA, Chicago) i synchronizuje dane między urządzeniami.
Narzędzia Dyskowe
7-Zip Archiwizer o wysokim współczynniku kompresji. Obsługuje formaty 7z, ZIP, RAR, TAR, GZIP i wiele innych. Jego własny format 7z oferuje bardzo silną kompresję i szyfrowanie AES-256. Jest lekki, bezpłatny i open-source, będąc standardowym narzędziem do kompresji i dekompresji plików dla milionów użytkowników Windows.
AS SSD Benchmark Benchmark specjalizujący się w testowaniu wydajności dysków SSD (w tym operacje 4K i access time). Mierzy sekwencyjne i losowe prędkości odczytu/zapisu, a także czas dostępu, dostarczając wyników w jednostkach MB/s i IOPS, co pozwala na porównanie rzeczywistej wydajności różnych modeli SSD i konfiguracji RAID.
BleachBit Narzędzie do czyszczenia systemu (pliki tymczasowe, cache, cookies, dzienniki) i zwiększania prywatności. Działa na poziomie aplikacji (Firefox, Chrome, systemowych cache'ów) pozwalając na usunięcie śladów aktywności i odzyskanie miejsca na dysku. Ma też opcje zaawansowane, jak czyszczenie wolnej przestrzeni dysku.
CCleaner Narzędzie do czyszczenia systemu z niepotrzebnych plików i porządkowania rejestru Windows. Należy używać ostrożnie. Jego czyszczenie cache'ów przeglądarek, plików tymczasowych i błędnych wpisów w rejestrze może przyspieszyć system, ale agresywne czyszczenie rejestru czasami powoduje problemy, więc warto robić backup.
Clonezilla Potężne, open-source'owe narzędzie do klonowania dysków i tworzenia obrazów partycji. Działa z bootowalnego nośnika. Umożliwia klonowanie dysku na dysk, tworzenie obrazu partycji na serwerze sieciowym lub dysku zewnętrznym, oraz przywracanie. Obsługuje wiele systemów plików i tryb wielocast do klonowania wielu komputerów jednocześnie.
CrystalDiskMark Popularny benchmark dysków (HDD, SSD, NVMe). Mierzy sekwencyjne i losowe prędkości odczytu/zapisu w różnych rozmiarach bloków i głębokościach kolejki. Jego prosty interfejs i szybki test dają dobry pogląd na wydajność dysku, szczególnie przy porównywaniu różnych modeli przed zakupem lub po upgrade'ie.
Discord Popularna platforma komunikacji dla społeczności i graczy. Oferuje czaty tekstowe, głosowe, wideo, serwery z kanałami i integracje z grami. Stał się centralnym hubem dla wielu społeczności, oferując stabilną komunikację w czasie rzeczywistym, streamowanie ekranu i bogaty system uprawnień dla administratorów serwerów.
Everything (voidtools) Niesamowicie szybka wyszukiwarka plików dla Windows, która indeksuje nazwy plików. Znajduje pliki natychmiast. Działa w tle, indeksując NTFS MFT, co pozwala na uzyskanie wyników wyszukiwania po wpisaniu zaledwie kilku liter w czasie rzeczywistym. Niezastąpiona przy pracy z tysiącami plików i folderów.
GParted Live CD/USB z zaawansowanym edytorem partycji dla systemów Linux. Niezastąpiony przy zarządzaniu dyskami. Pozwala na zmianę rozmiaru, przenoszenie, tworzenie, usuwanie partycji, kopiowanie partycji między dyskami oraz naprawę tablicy partycji. Działa z wieloma systemami plików (ext4, NTFS, FAT32) i jest ratunkiem w sytuacjach awaryjnych.
HD Tune Benchmark i narzędzie diagnostyczne dla dysków twardych. Sprawdza zdrowie (S.M.A.R.T.), wykonuje testy prędkości i skanuje błędy. Jego wykres prędkości transferu pokazuje, czy dysk działa równomiernie na całej powierzchni, a skaner błędów pomaga wykryć uszkodzone sektory, które mogą zwiastować awarię.
Macrium Reflect (Free) Potężne narzędzie do tworzenia obrazów dysków, klonowania i backupu. Darmowa wersja oferuje podstawowe funkcje. Pozwala na stworzenie pełnego obrazu partycji systemowej lub całego dysku, a następnie przywrócenie go w razie awarii. Ma też opcję tworzenia ratunkowego nośnika, z którego można bootować i przywracać system.
MiniTool Partition Wizard Zaawansowany menedżer partycji dla Windows. Umożliwia zmianę rozmiaru, konwersję, łączenie, kopiowanie partycji i odzyskiwanie utraconych danych. Jego interfejs jest bardziej przyjazny niż wbudowane narzędzia Windows, a operacje są wykonywane w trybie 'pending', co pozwala zaplanować wiele zmian na raz przed ich zatwierdzeniem.
PhotoRec Narzędzie do odzyskiwania utraconych plików (zdjęć, dokumentów, archiwów) z dysków i kart pamięci. Działa nawet po sformatowaniu. Analizuje sektory dysku, szukając sygnatur charakterystycznych dla ponad 480 typów plików, i zapisuje odnalezione pliki w wybranym katalogu. Działa w trybie tylko do odczytu, więc nie pogarsza sytuacji.
Recuva Narzędzie do odzyskiwania skasowanych plików z dysków twardych, kart pamięci i pendrive'ów. Ma prosty interfejs. Przeszukuje wolumin w poszukiwaniu śladów usuniętych plików, ocenia szanse na ich odzyskanie (od doskonałych do bardzo słabych) i pozwala je przywrócić. Posiada tryb głębokiego skanowania dla trudniejszych przypadków.
Rufus Narzędzie do tworzenia bootowalnych napędów USB (np. z instalatorami Windows, Linux). Szybkie i niezawodne. Obsługuje tryby BIOS i UEFI, pozwala na formatowanie dysku w różnych systemach plików, a także ma zaawansowane opcje, jak dodanie sterowników do instalatora Windows czy ominięcie wymagań TPM/Secure Boot dla Windows 11.
Samsung Magician Oficjalne narzędzie do zarządzania dyskami SSD Samsung. Umożliwia aktualizację firmware, optymalizację i sprawdzenie stanu zdrowia. Pokazuje temperaturę, zużycie TBW (Total Bytes Written), oraz oferuje benchmarki. Ma też funkcje Over-Provisioning i Rapid Mode (korzysta z pamięci RAM jako cache), ale te często są dostępne tylko dla dysków Samsung.
SpaceSniffer Narzędzie do wizualizacji zajętości dysku za pomocą mapy drzewa (treemap). Szybko pokazuje, które foldery zajmują najwięcej miejsca. Interaktywny interfejs pozwala 'wejść' w dowolny prostokąt (folder) i zobaczyć jego zawartość. Przydatne do szybkiego znalezienia niepotrzebnych dużych plików lub folderów zapychających dysk.
TestDisk Narzędzie do odzyskiwania utraconych partycji i naprawy uszkodzonych tablic partycji (MBR/GPT). Działa z poziomu wiersza poleceń. Potrafi analizować dysk w poszukiwaniu zaginionych partycji i odtworzyć je, naprawić boot sector, a także odzyskać usunięte pliki z systemów FAT, NTFS i ext. Często używany w parze z PhotoRec.
TreeSize Free Narzędzie do analizy zajętości miejsca na dysku. Pokazuje rozmiary folderów w czytelnej strukturze drzewa. Możesz sortować foldery według rozmiaru, liczby plików, a także wyszukiwać konkretne typy plików. Szybko wskazuje największych 'konsumentów' przestrzeni dyskowej, pomagając w porządkowaniu danych.
VeraCrypt Narzędzie do szyfrowania 'w locie' całych dysków, partycji lub tworzenia zaszyfrowanych kontenerów plików. Następca TrueCrypt. Używa silnych algorytmów szyfrowania (AES, Serpent, Twofish) i oferuje plausible deniability poprzez ukryte wolumeny. Standard w dyskowym szyfrowaniu dla osób dbających o poufność danych.
WinDirStat Kolejne narzędzie do wizualizacji zajętości dysku. Tworzy mapę kolorowych prostokątów, gdzie rozmiar odpowiada rozmiarowi pliku/folderu. Kliknięcie w prostokąt pokazuje pełną ścieżkę pliku i jego właściwości. Wizualizacja treemap pozwala intuicyjnie zobaczyć rozkład danych na dysku i szybko zidentyfikować największe pliki.
Narzędzia Sieciowe
Angry IP Scanner Szybki i przyjazny skaner adresów IP i portów w sieci LAN. Identyfikuje aktywne hosty i usługi. Skanuje zakres adresów IP, wykrywając które z nich odpowiadają, oraz opcjonalnie skanuje otwarte porty na tych hostach. Może też pobrać nazwy NetBIOS, komputera i inne informacje, przydatne przy inwentaryzacji sieci.
AnyDesk Program do zdalnego dostępu do pulpitu komputera. Lekki, szybki i oferuje dobre szyfrowanie. Wykorzystuje własny kodek wideo DeskRT do płynnego przekazu obrazu nawet przy niskiej przepustowości. Posiada funkcje jak transfer plików, zdalny druk, sesje niekontrolowane (dostęp bez potwierdzenia) i nagrywanie sesji.
FileZilla Darmowy klient FTP, SFTP i FTPS. Popularny i funkcjonalny do transferu plików z serwerami. Jego interfejs podzielony jest na lokalny i zdalny serwer, z przejrzystą kolejką transferów. Obsługuje zakładki serwerów, limity prędkości, porównywanie katalogów i filtrów nazw plików, będąc standardem wśród web developerów.
Fing Desktop Narzędzie do analizy sieci. Skanuje urządzenia w sieci LAN, identyfikuje je i pokazuje otwarte porty. Ma wersję desktopową. Dzięki bazie sygnatur, rozpoznaje typ urządzenia (router, telewizor, telefon) i system operacyjny. Przydatne do znajdowania intruzów w sieci Wi-Fi, sprawdzania konfiguracji i rozwiązywania problemów z połączeniem.
iPerf3 Narzędzie wiersza poleceń do precyzyjnego pomiaru maksymalnej przepustowości sieci TCP, UDP i SCTP. Działa w modelu klient-serwer, gdzie jedna strona wysyła strumień danych, a druga go odbiera i mierzy. Kluczowe do testowania realnej wydajności łącza sieciowego, wykrywania wąskich gardeł i problemów z jakością połączenia (jitter, straty pakietów).
MobaXterm Wszechstronne narzędzie dla administratorów. Łączy w sobie terminal SSH, klient X11, narzędzia sieciowe i menedżer plików. Zawiera wbudowane narzędzia Unix (grep, awk, sed) dla Windows, sesje SFTP zintegrowane z SSH, tunelowanie portów i możliwość uruchamiania lokalnych skryptów. To wszystko w jednym, przenośnym pakiecie.
NetLimiter Aplikacja do monitorowania i kontroli ruchu sieciowego na komputerze. Pozwala ustawiać limity prędkości dla poszczególnych aplikacji. W czasie rzeczywistym pokazuje, które programy łączą się z internetem i ile danych pobierają/wysyłają. Można ustawić reguły blokujące, priorytety i limity dzienne, co pomaga zarządzać ograniczonym łączem.
Nmap Potężny skaner sieci i bezpieczeństwa w wierszu poleceń. Służy do odkrywania hostów, usług i badania zabezpieczeń. Może skanować pojedyncze hosty lub całe sieci, identyfikując otwarte porty, wersje usług (OS fingerprinting), a nawet korzystając ze skryptów NSE do wykrywania konkretnych luk. Podstawa audytu bezpieczeństwa sieci.
OpenSpeedTest-Server Narzędzie do hostowania własnego, lokalnego testu prędkości sieci (przepustowości) w przeglądarce. Pozwala na uruchomienie serwera na jednym komputerze w sieci LAN i testowanie prędkości między innymi urządzeniami a tym serwerem, omijając limitacje internetowych testów prędkości i mierząc realną przepustowość sieci lokalnej.
PuttyGen Generator kluczy SSH dla formatu używanego przez PuTTY. Tworzy pary kluczy (publiczny/prywatny) do uwierzytelniania. Pozwala wybrać algorytm (RSA, ECDSA, Ed25519), długość klucza i zapisać klucz prywatny w chronionym hasłem formacie .ppk, który może być później użyty w PuTTY, WinSCP czy innych klientach kompatybilnych z PuTTY.
Rclone Narzędzie wiersza poleceń do synchronizacji i zarządzania plikami w chmurze (Google Drive, Dropbox, OneDrive, S3 i wiele innych). Oferuje szyfrowanie, deduplikację i może mountować zdalny storage jako lokalny dysk. Jego potężne polecenia pozwalają na zaawansowane kopie, mirroring i migracje danych między różnymi usługami.
Speedtest by Ookla Oficjalna aplikacja desktopowa do popularnego testu prędkości łącza internetowego. Mierzy ping, download i upload. Dzięki dedykowanej aplikacji zamiast przeglądarki, wynik jest często bardziej stabilny i powtarzalny. Pozwala wybrać konkretny serwer testowy i zapisuje historię pomiarów, by śledzić zmiany w jakości łącza.
TCPView (Sysinternals) Narzędzie pokazujące szczegółową listę wszystkich aktywnych połączeń TCP i UDP w systemie, wraz z przypisanym procesem. W czasie rzeczywistym wyświetla lokalne i zdalne adresy IP oraz porty, stan połączenia i proces, który je zainicjował. Kluczowe do identyfikacji podejrzanych połączeń sieciowych.
TeamViewer Jedno z najpopularniejszych rozwiązań do zdalnego dostępu, wsparcia i współpracy online. Działa przez NAT i firewalle bez konieczności konfiguracji portów. Oferuje transfer plików, chat głosowy i tekstowy, zdalny druk, wake-on-LAN i sesje wieloosobowe. Darmowy dla użytku niekomercyjnego.
WinSCP Darmowy klient SFTP, SCP i FTP dla Windows. Łączy funkcje transferu plików z podstawowym edytorem tekstu. Jego interfejs może wyglądać jak Eksplorator Windows lub klasyczny Norton Commander, oferując synchronizację katalogów, integrację z Pageant (klucze SSH) i możliwość wykonywania podstawowych operacji na plikach zdalnych.
Wireshark Najbardziej zaawansowany analizator protokołów sieciowych (sniffer). Przechwytuje i szczegółowo analizuje ruch sieciowy. Dzięki dekoderom setek protokołów, pozwala zagłębić się w każdy pakiet, analizując jego nagłówki i dane. Niezastąpiony do diagnozowania problemów sieciowych, debugowania aplikacji sieciowych i nauki o protokołach.
Zenmap Oficjalny graficzny interfejs użytkownika (GUI) dla Nmap. Ułatwia tworzenie i wykonywanie skanów, szczególnie początkującym. Pozwala wybierać predefiniowane profile skanowania (Intense, Quick), edytować polecenia Nmap w formie graficznej, a wyniki skanów wyświetla w formie listy hostów, topologii sieci i szczegółów portów/usług.
Networking (Analysis)
Charles Proxy Wieloplatformowy proxy HTTP(S) z wygodnym interfejsem. Świetny do analizy ruchu aplikacji i stron. Pozwala przechwytywać, przeglądać i modyfikować żądania i odpowiedzi HTTP/HTTPS (po zainstalowaniu certyfikatu Charlesa). Ma funkcje throttling (symulacja wolnych łączy), breakpoints i mapowanie/local rewriting, kluczowe dla web devów i testerów.
Fiddler Classic Proxy i analizator HTTP dla Windows. Ułatwia debugowanie aplikacji webowych i API. Przechwytuje ruch z większości aplikacji, pozwalając na inspekcję nagłówków, ciał żądań/odpowiedzi, ustawianie breakpoints, tworzenie reguł automatycznej modyfikacji ruchu (AutoResponder) i testowanie wydajności. Klasyk wśród narzędzi web developerskich.
iperf3 Testuje przepustowość i stabilność połączenia sieciowego między dwoma hostami. Idealne do mierzenia realnej prędkości. Jako narzędzie klient-serwer, eliminuje ograniczenia przeglądarkowych testów prędkości, dając precyzyjne wyniki dla TCP i UDP, w tym metryki jak jitter i straty pakietów, kluczowe dla VoIP i streaming wideo.
mitmproxy Interaktywny proxy do podglądu i modyfikacji ruchu HTTP(S) w celach debugowania. Dla devów i testów. Działa z interfejsem konsolowym (mitmproxy) lub webowym (mitmweb). Pozwala na przechwytywanie, filtrowanie, edytowanie i powtarzanie zapytań. Szczególnie przydatny do analizy bezpieczeństwa aplikacji mobilnych i testowania API.
mtr Połączenie pinga i traceroute z podglądem strat/opóźnień na trasie. Świetne do diagnozowania problemów po drodze. Wysyła ciągłe pakiety do każdego hopa na ścieżce do hosta docelowego, pokazując statystyki utraty pakietów i opóźnień na każdym przeskoku w czasie rzeczywistym, co pomaga zlokalizować wąskie gardło w sieci.
Npcap Nowoczesny sterownik do przechwytywania pakietów w Windows (następca WinPcap). Wymagany do wielu narzędzi analizy sieci. Zapewnia lepszą wydajność i wsparcie dla Windows 10/11, w tym tryb monitorowania Wi-Fi. Jest używany przez Wireshark, Nmap i inne narzędzia jako niskopoziomowa biblioteka do przechwytywania i wysyłania pakietów sieciowych.
Smokeping Monitoring opóźnień sieci z wykresami i historią. Przydatne do stałego nadzoru łączy i jakości połączeń. Regularnie pinguje wybrane hosty (serwery, bramy) i zapisuje opóźnienia oraz straty pakietów, prezentując je na czytelnych, interaktywnych wykresach RRD. Dobre do długoterminowego śledzenia stabilności łącza internetowego.
tcpdump Klasyczne narzędzie CLI do przechwytywania pakietów w systemach Unix/Linux. Szybkie i niezawodne w serwerach. Pozwala na przechwytywanie ruchu z określonych interfejsów, filtrowanie według hostów, portów, protokołów i zapisywanie danych do pliku pcap do późniejszej analizy w Wiresharku. Podstawowe narzędzie każdego administratora sieci.
tshark Wersja konsolowa Wiresharka do analizy pakietów i eksportów. Przydatna w automatyzacji i na serwerach. Wykonuje te same funkcje co Wireshark, ale z wiersza poleceń, pozwalając na przechwytywanie, dekodowanie i wyświetlanie pakietów z użyciem potężnych filtrów i opcji formatowania wyjścia. Idealne do skryptowania i analizy na headless serwerach.
Wireshark Przechwytywanie pakietów i analiza protokołów sieciowych. Standard w diagnozie problemów sieci i aplikacji. Jego graficzny interfejs pozwala na głęboką inspekcję każdego pakietu, stosowanie zaawansowanych filtrów wyświetlania, śledzenie strumieni TCP, eksport obiektów i statystyki. Niezbędny dla sieciowców, adminów i specjalistów bezpieczeństwa.
Networking (Utilities)
Angry IP Scanner Szybki skaner hostów w LAN. Pozwala szybko znaleźć urządzenia i podstawowe informacje o nich. Skanuje zakres adresów IP, sprawdzając, które odpowiadają na ping i opcjonalnie skanuje wybrane porty, pobierając nazwy NetBIOS i hostname. Wyniki można eksportować do CSV, XML lub listy adresów IP.
Fing Odkrywa urządzenia w sieci i daje proste narzędzia monitoringu. Dobre do szybkiej identyfikacji 'co jest w Wi-Fi'. Aplikacja na smartfony i desktop skanuje sieć Wi-Fi lub Ethernet, pokazując listę podłączonych urządzeń z ich adresami MAC, producentami, a często i nazwami. Ma też narzędzia do pingowania, traceroute i testowania portów.
Little Snitch Zapora wychodząca dla macOS: kontrolujesz, które aplikacje mogą łączyć się z siecią. Bardzo dobre narzędzie prywatności. Działa w trybie learning, pytając o zezwolenie dla każdej nowej próby połączenia, i pozwala tworzyć złożone reguły oparte na hoście, porcie i protokole. Blokuje śledzenie i niechcianą komunikację w tle.
NetBird Open-source'owa sieć overlay oparta o WireGuard, z panelem i zarządzaniem. Alternatywa dla komercyjnych rozwiązań mesh VPN. Łączy urządzenia w bezpieczną sieć prywatną, niezależnie od tego, gdzie się znajdują (za NAT/firewallem). Centralny panel ułatwia zarządzanie użytkownikami i urządzeniami, bez konieczności ręcznej konfiguracji każdego klienta.
NetLimiter Kontrola i limitowanie transferu per aplikacja w Windows. Pomaga zarządzać łączem i priorytetami. Oprócz monitorowania w czasie rzeczywistym, pozwala ustawić stałe limity prędkości pobierania/wysyłania dla konkretnych programów, co jest użyteczne przy ograniczonym transferze lub gdy chcemy zapewnić płynność gier przy aktywnym torrentcie.
Nmap Skaner sieci i wykrywanie usług/portów. Przydatny do inwentaryzacji, audytów i diagnozy dostępności usług. Jego skrypty NSE (Nmap Scripting Engine) pozwalają na automatyczne wykrywanie luk, enumerację usług (np. listowanie udziałów SMB), brute-force logowań i wiele innych zaawansowanych technik badania bezpieczeństwa.
OpenVPN Connect Oficjalny klient OpenVPN do łączenia z serwerami VPN. Stabilny i kompatybilny z konfiguracjami OpenVPN. Obsługuje wszystkie standardowe metody uwierzytelniania (certyfikaty, login/hasło, token), profile z wieloma serwerami i przełączanie failover. Jego interfejs jest prosty, skupiający się na połączeniu, a nie zaawansowanej konfiguracji.
Tailscale Łatwy mesh VPN oparty o WireGuard. Minimalna konfiguracja, dobre do łączenia urządzeń między sobą. Wykorzystuje konta Google, Microsoft, GitHub itp. do uwierzytelniania i automatycznie tworzy tunel VPN między Twoimi urządzeniami, dając im prywatne adresy IP. Idealne do zdalnego dostępu do domowego NAS, serwera czy współpracy w małym zespole.
WireGuard Nowoczesny VPN: szybki, prosty i bezpieczny. Często działa wydajniej niż klasyczne rozwiązania. Jego kod ma zaledwie kilka tysięcy linii, co ułatwia audyt bezpieczeństwa. Konfiguracja polega na wymianie prostych kluczy publicznych. Oficjalne klienty są dostępne na wszystkie platformy, a wiele usług VPN oferuje go jako opcję.
Zenmap Graficzna nakładka na Nmap z profilami skanowania i wizualizacją wyników. Ułatwia pracę osobom mniej 'terminalowym'. Pozwala zapisać i załadować profile skanów, edytować polecenie Nmap w formie graficznej, a wyniki prezentuje w formie listy hostów, szczegółowego port view i topologii sieciowej (jeśli wsparcie dla --traceroute).
Optymalizacja
AMD Cleanup Utility Oficjalne narzędzie AMD do całkowitego usunięcia starych sterowników grafiki Radeon przed instalacją nowych. Działa w trybie awaryjnym, aby wyczyścić wszystkie pozostałości poprzednich instalacji sterowników, co pomaga uniknąć konfliktów i problemów z wydajnością przy aktualizacji do nowej wersji oprogramowania.
AMD Software: Adrenalin Edition Oficjalny pakiet sterowników i panel sterowania dla kart graficznych AMD. Zawiera ustawienia gry, nagrywanie i overclocking. Jego interfejs oferuje dostosowanie parametrów dla każdej gry osobno, streamowanie przez integrację z OBS, metryki wydajności w grze (Radeon Overlay), oraz zaawansowane ustawienia jak Radeon Image Sharpening i Anti-Lag.
DDU (Display Driver Uninstaller) Narzędzie do CAŁKOWITEGO usuwania sterowników graficznych NVIDIA/AMD/Intel w trybie awaryjnym. Rozwiązuje problemy po aktualizacji. Zalecane jest uruchomienie go przed instalacją nowych sterowników, gdy pojawiają się artefakty, spadki wydajności lub błędy instalacji. DDU czyści rejestr i foldery systemowe z pozostałości starych sterowników.
EVGA Precision X1 Narzędzie do overclockingu, monitorowania i kontroli oświetlenia kart graficznych EVGA. Obsługuje też karty innych marek. Oferuje automatyczne skanowanie w poszukiwaniu stabilnego overclocku, zaawansowane krzywe wentylatorów, monitorowanie czujników w czasie rzeczywistym i synchronizację RGB z innymi komponentami EVGA.
Fan Control Bardzo dobre, nowoczesne narzędzie do zarządzania prędkością wentylatorów w PC. Łączy dane z wielu czujników i pozwala tworzyć zaawansowane krzywe. Jego interfejs umożliwia mieszanie odczytów temperatury z różnych czujników (CPU, GPU, SSD), tworzenie złożonych krzywych z punktami kontrolnymi i zapisywanie profili dla różnych scenariuszy (cicho, wydajnie, gaming).
GeForce Experience Oprogramowanie od NVIDIA do optymalizacji ustawień gier, nagrywania gameplayu (ShadowPlay) i streamowania. Automatycznie dostosowuje ustawienia graficzne w grach do możliwości Twojego sprzętu, oferuje funkcję Instant Replay (zapisuje ostatnie X minut rozgrywki), transmisję na Twitch/YouTube i dostęp do beta sterowników.
Intel Driver & Support Assistant (DSA) Automatycznie wykrywa i aktualizuje sterowniki dla produktów Intel (karty sieciowe, grafika, chipset, storage). Działa jako usługa w tle, która skanuje system i informuje o dostępnych aktualizacjach, prowadząc użytkownika przez proces pobrania i instalacji najnowszych, zalecanych sterowników od Intel.
MSI Afterburner Podstawowe narzędzie do overclockingu GPU (działa z kartami wszystkich producentów). Zawiera potężny monitor wydajności i OSD dla gier. Pozwala na podkręcanie częstotliwości rdzenia i pamięci, regulację napięcia (jeśli odblokowane), ustawienie krzywej wentylatorów i limitu mocy. Jego OSD (RivaTuner Statistics Server) wyświetla w grze FPS, temperatury, użycie itp.
NVCleanstall Narzędzie pozwalające na stworzenie własnej, odchudzonej instalacji sterowników NVIDIA, pomijając niepotrzebne komponenty. Dzięki niemu można zainstalować tylko sterownik graficzny i PhysX, pomijając GeForce Experience, audio HD, USB-C i inne opcjonalne pakiety, co zmniejsza rozmiar instalacji i potencjalne konflikty.
NVIDIA App Najnowsza aplikacja od NVIDIA łącząca funkcje sterowników, optymalizacji gier i nagrywania. Ma odświeżony interfejs i zastępować ma starsze GeForce Experience i Panel Sterowania NVIDIA. Pozwala na aktualizację sterowników, optymalizację ustawień gier, nagrywanie i streamowanie gameplayu, oraz dostęp do NVIDIA Rewards.
NVIDIA Profile Inspector Zaawansowane narzędzie do modyfikacji ukrytych ustawień i profilów sterownika NVIDIA. Dla doświadczonych użytkowników. Pozwala na zmianę setek parametrów niedostępnych w standardowym panelu sterowania, takich jak limity FPS dla konkretnych gier, ustawienia antialiasing, VSync, czy opcje związane z Virtual Reality. Używaj ostrożnie.
O&O ShutUp10++ Narzędzie do łatwego zarządzania ustawieniami prywatności i telemetrii w Windows 10/11. Pozwala wyłączyć niechciane funkcje. Daje kontrolę nad dziesiątkami ustawień: wyłącza Cortanę, blokuje śledzenie przez Microsoft, ogranicza aktualizacje automatyczne, usuwa preinstalowane aplikacje Microsoft Store i wyłącza wbudowane reklamy w Menu Start.
ParkControl Narzędzie do zarządzania parkowaniem rdzeni CPU (Core Parking) i planami zasilania. Może poprawić responsywność systemu. Wyłącza energooszczędne parkowanie rdzeni, które czasami powoduje opóźnienia przy nagłym zapotrzebowaniu na moc CPU, szczególnie w laptopach i na komputerach z Windows, gdzie plan zasilania 'Zrównoważony' jest domyślny.
Ryzen Master Oficjalne narzędzie AMD do monitorowania, overclockingu i undervoltingu procesorów Ryzen. Dla zaawansowanych użytkowników. Pozwala na regulację częstotliwości i napięć dla każdego rdzenia osobno (Precision Boost Overdrive), ustawianie limitów termicznych i mocy, oraz testowanie stabilności. Wymaga wiedzy, bo nieodpowiednie ustawienia mogą uszkodzić CPU.
ThrottleStop Narzędzie do monitorowania i zapobiegania throttlingowi (obniżaniu taktowań) procesorów Intel, szczególnie przydatne w laptopach. Pozwala na undervolting, odblokowywanie limitów TDP i kontrolę stanów turbo. Dzięki niemu można zwiększyć wydajność trwałą laptopa gamingowego lub biznesowego, który przegrzewa się i throttle'uje pod obciążeniem.
WPD (Windows Privacy Dashboard) Przenośne narzędzie do wyłączania telemetrii, usług śledzących i blokowania dostępu do różnych funkcji Windows dla ochrony prywatności. Posiada gotowe 'presety' (np. Default, Privacy, Developer) oraz pozwala na ręczne przełączanie setek ustawień związanych z danymi diagnostycznymi, Cortaną, Windows Update i aplikacjami wbudowanymi.
Privacy
Bitwarden Menedżer haseł z synchronizacją i aplikacjami na wiele platform. Ułatwia silne hasła i porządek w logowaniach. Oferuje generator haseł, autouzupełnianie w przeglądarkach i aplikacjach, bezpieczne przechowywanie notatek i kart płatniczych, oraz uwierzytelnianie dwuskładnikowe (2FA). Darmowa wersja ma wszystkie podstawowe funkcje dla jednego użytkownika.
BleachBit Czyści cache, historię i ślady prywatności w systemie i aplikacjach. Pomaga odzyskać miejsce i ograniczyć zbieranie danych. Może usuwać pliki tymczasowe, listy ostatnich dokumentów, ciasteczka, historię przeglądania, dzienniki systemowe i ślady po ponad 100 aplikacjach, oferując zaawansowaną kontrolę nad tym, co zostanie usunięte.
Cryptomator Szyfruje foldery przed wysłaniem do chmury (np. Google Drive). Masz kontrolę nad kluczami po swojej stronie. Tworzy wirtualne, zaszyfrowane dyski (kontenery), które po zamontowaniu wyglądają jak zwykłe foldery. Pliki są szyfrowane indywidualnie, a ich nazwy i struktura folderów także są zaszyfrowane, zapewniając pełną prywatność w nieswojej chmurze.
KeePassXC Menedżer haseł offline (bez chmury) z obsługą dodatków i baz KeePass. Dobry, gdy chcesz pełną kontrolę nad plikiem bazy. Przechowuje hasła w lokalnej, zaszyfrowanej bazie danych. Ma generator haseł, autouzupełnianie w przeglądarkach przez plugin, eksport do różnych formatów i wsparcie dla TOTP (kodów 2FA). Plik bazy możesz synchronizować przez Dropbox/Nextcloud.
Little Snitch (macOS) Kontroluje połączenia wychodzące aplikacji w macOS. Pozwala blokować śledzenie i podejrzane komunikacje. Działa jako zapora aplikacyjna, pokazując każde połączenie wychodzące i prosząc o decyzję (zezwól/blokuj). Można tworzyć reguły na podstawie hosta, portu i protokołu, oraz korzystać z gotowych subskrypcji list adresów śledzących.
Proton Mail Bridge Mostek do używania Proton Mail w klientach pocztowych (np. Thunderbird). Ułatwia pracę z pocztą w klasycznych programach. Działa jako lokalny serwer IMAP/SMTP, który szyfruje i deszyfruje wiadomości między Twoim klientem pocztowym a serwerami Proton Mail, pozwalając korzystać ze wszystkich zalets Proton Mail (end-to-end encryption) w ulubionym programie pocztowym.
Proton VPN VPN nastawiony na prywatność, z aplikacjami na wiele platform. Dobre rozwiązanie do bezpiecznego łączenia w podróży. Oferuje silne szyfrowanie, politykę No-Logs, Kill Switch i serwery w krajach przyjaznych prywatności. Darmowa wersja ma nieograniczony transfer, ale dostęp tylko do serwerów w trzech krajach. Płatne plany dają dostęp do sieci serwerów w 60+ krajach.
Signal Desktop Komunikator z szyfrowaniem end-to-end w wersji na komputer. Dobry do prywatnych rozmów i pracy w parach/małych zespołach. Po sparowaniu z telefonem, pozwala na prowadzenie zaszyfrowanych rozmów tekstowych, głosowych i wideo z pulpitu. Nie zbiera metadanych rozmów, jest open-source i finansowany przez darowizny, co gwarantuje brak ukrytych motywacji.
Tor Browser Przeglądarka zwiększająca anonimowość i prywatność poprzez sieć Tor. Przydatna do bezpiecznego przeglądania w trudnych warunkach. Kieruje ruch przez trzy losowe serwery (węzły) sieci Tor, ukrywając Twoją lokalizację i aktywność przed dostawcą internetu i odwiedzanymi stronami. Ma wbudowane blokowanie trackera i zmodyfikowaną wersję Firefoksa.
VeraCrypt Szyfrowanie dysków, partycji i kontenerów plikowych. Dobre do ochrony wrażliwych danych na laptopie i nośnikach. Tworzy zaszyfrowane wolumeny, które można montować jako wirtualne dyski. Oferuje plausible deniability poprzez ukryte wolumeny, gdzie posiadacz może podać hasło do 'zwykłego' kontenera, ukrywając istnienie drugiego, bardziej tajnego.
Przeglądarki
Brave Przeglądarka oparta na Chromium z wbudowaną ochroną przed śledzeniem, reklamami i wtyczkami. Oferuje własny system nagród (BAT). Domyślnie blokuje trackery i reklamy, co przyspiesza ładowanie stron i chroni prywatność. Użytkownicy mogą zarabiać Basic Attention Tokens (BAT) za oglądanie reklam, które później mogą przekazać twórcom stron.
Google Chrome Najpopularniejsza przeglądarka na świecie, oparta na silniku Chromium. Szybka, z ogromną liczbą rozszerzeń. Zsynchronizuje zakładki, historię, hasła i otwarte karty między urządzeniami. Ma wbudowany tłumacz, menedżer hasło i silny silnik JavaScript V8. Jej dominacja sprawia, że większość stron i aplikacji webowych jest optymalizowana pod jej działanie.
Microsoft Edge Przeglądarka Microsoftu oparta na Chromium. Zintegrowana z Windows, oferuje funkcje jak kolekcje, wertykalne zakładki i tryb czytnika. Ma wbudowane narzędzia do zrzutów ekranu i notatek na stronach, tryb Super Duper Secure Mode (dodatkowa ochrona) oraz integrację z kontem Microsoft i usługami Office 365. Jej wydajność jest porównywalna z Chrome.
Mozilla Firefox Przeglądarka z silnikiem Gecko, stawiająca na prywatność i otwartość internetu. Obsługuje rozszerzenia i ma dobrą synchronizację. Jego Enhanced Tracking Protection domyślnie blokuje trackery społecznościowe, cross-site cookies i cryptominery. Firefox Containers pozwalają izolować sesje logowania do różnych kont na tej samej stronie (np. pracy i prywatnego Gmaila).
Opera Przeglądarka z wbudowanymi funkcjami: VPN, bloker reklam, messengery i podręczny czytnik RSS. Oferuje także tryb oszczędzania baterii i Flow do przesyłania linków między urządzeniami. Jej boczny panel integruje WhatsApp, Telegram, Twitter i inne aplikacje bez potrzeby otwierania osobnych okien, co jest wygodne dla osób spędzających dużo czasu na komunikatorach.
Tor Browser Przeglądarka skoncentrowana na prywatności i anonimowości. Automatycznie kieruje ruch przez sieć Tor i blokuje trackery. Każda sesja jest w miarę możliwości 'odprywatyzowana' – przeglądarka nie zapisuje historii, ciasteczek, a rozszerzenia jak NoScript są prekonfigurowane. Idealna do przeglądania bez pozostawiania cyfrowego śladu w lokalnej sieci i u dostawcy.
Vivaldi Wysoko konfigurowalna przeglądarka dla zaawansowanych użytkowników. Oferuje wbudowane notatki, zszywanie kart, gesty myszy i panel boczny z narzędziami. Pozwala na niemal nieograniczoną personalizację interfejsu, ma wbudowany bloker reklam i trackerów, czytnik RSS, klient e-mail i kalendarz. Tworzona przez byłych twórców Opery.
Różne
7+ Taskbar Tweaker Narzędzie do precyzyjnego dostosowywania zachowania paska zadań Windows (grupowanie, kliknięcia, położenie ikon). Pozwala na zmianę działania środkowego i prawego przycisku myszy na przyciskach paska zadań, wyłączenie grupowania, zmiana zachowania przy podwójnym kliknięciu na pusty obszar paska i wiele innych 'tweaków' niedostępnych w standardowych ustawieniach.
Advanced Renamer Bardzo zaawansowane narzędzie do masowej zmiany nazw plików i folderów przy użyciu wielu różnych metod i reguł. Pozwala na dodawanie/usuwa/cie tekstu, zmianę wielkości liter, numerowanie, używanie metadanych (ID3 z mp3, EXIF z JPEG), i stosowanie wyrażeń regularnych. Wszystkie zmiany są podglądane przed zatwierdzeniem.
AutoHotkey Potężny język skryptowy do automatyzacji zadań w Windows. Pozwala tworzyć skróty klawiszowe, makra i niestandardowe narzędzia. Za pomocą prostego skryptu można zautomatyzować powtarzalne czynności, przekształcić sekwencję klawiszy w skomplikowaną akcję, tworzyć własne GUI do kontroli aplikacji, a nawet napisać małą grę. Ogranicza go tylko wyobraźnia użytkownika.
Chocolatey Menedżer pakietów dla Windows (podobny do apt w Linuxie). Pozwala instalować, aktualizować i odinstalowywać aplikacje z wiersza poleceń. Działa z ogromnym repozytorium społecznościowym, gdzie jedna komenda 'choco install firefox' pobiera i instaluje aplikację, a 'choco upgrade all' aktualizuje wszystkie zainstalowane pakiety.
DisplayCAL Zaawansowane narzędzie do kalibracji i profilowania monitorów oraz tworzenia profili kolorów ICC. Wymaga sprzętowego kalibratora. Prowadzi użytkownika przez proces pomiaru i charakteryzacji monitora, tworząc precyzyjny profil kolorów, który zapewnia wierne odwzorowanie barw na potrzeby fotografii, grafiki i filmu.
Ditto Zaawansowany menedżer schowka (clipboard). Przechowuje historię skopiowanych elementów, pozwala na wyszukiwanie i organizację. Działa jako rozszerzenie systemowego schowka, zapamiętując tekst, obrazy, pliki. Można przypisać skróty do wklejenia konkretnej pozycji z historii, synchronizować schowek między komputerami i eksportować jego zawartość.
Everything (voidtools) Niesamowicie szybka wyszukiwarka plików dla Windows, która indeksuje nazwy plików. Znajduje pliki natychmiast. Po instalacji i indeksacji (która trwa sekundy), wpisanie kilku liter w wyszukiwarce pokazuje wyniki w czasie rzeczywistym. Wspiera zaawansowane operatory wyszukiwania i może być używana z wiersza poleceń lub zintegrowana z innymi aplikacjami.
Greenshot Lekkie i funkcjonalne narzędzie do tworzenia zrzutów ekranu. Pozwala na szybką adnotację, przesłanie do sieci lub skopiowanie do schowka. Po naciśnięciu PrintScreen można wybrać region, a następnie dodać strzałki, tekst, rozmycie poufnych danych i zapisać, skopiować lub przesłać obraz do wybranego miejsca (imgur, JIRA, OneDrive).
Lightshot Proste i szybkie narzędzie do robienia zrzutów ekranu. Po naciśnięciu klawisza PrintScreen pozwala wybrać obszar i od razu go edytować lub udostępnić. Edycja obejmuje dodanie strzałek, prostokątów, tekstu i markerów. Zrzut można przesłać na serwer prntscr.com i uzyskać link do udostępnienia, lub zapisać lokalnie.
Ninite Usługa online, która tworzy jeden instalator zawierający wiele popularnych, darmowych programów (Firefox, Chrome, VLC, 7-Zip itp.) bez dodatków i toolbarów. Wystarczy zaznaczyć potrzebne aplikacje na stronie Ninite, pobrać generowany plik .exe i uruchomić – zainstaluje on wszystkie programy naraz, bez potrzeby klikania przez każdy instalator.
Notepad++ Lekki, szybki edytor kodu źródłowego dla Windows. Obsługuje wiele języków, składnię, wtyczki i pracę na wielu zakładkach. Posiada zaawansowane funkcje jak podświetlanie składni, automatyczne uzupełnianie, porównywanie plików, nagrywanie makr i obsługę wyrażeń regularnych. Jest standardowym narzędziem do szybkiej edycji konfigów, skryptów i notatek dla programistów i adminów.
PeaZip Darmowy archiwizer z szerokim wsparciem formatów (7z, ZIP, RAR, TAR, GZIP) i silnym szyfrowaniem. Jego interfejs jest podobny do innych menedżerów archiwów, oferuje tworzenie wielotomowych archiwów, konwersję między formatami, integrację z menu kontekstowym Eksploratora Windows i narzędzia do testowania naprawy archiwów.
PowerToys Zestaw zaawansowanych narzędzi systemowych od Microsoft dla power userów Windows. Zawiera m.in. FancyZones (zarządzanie oknami), PowerRename (masowa zmiana nazw), PowerToys Run (launcher), Image Resizer, Color Picker i Keyboard Manager. Te narzędzia dodają do Windows funkcje znane z macOS lub Linux, znacznie poprawiając produktywność.
Rainmeter Platforma do tworzenia i używania niestandardowych widżetów (widgets) na pulpicie Windows. Ogromna społeczność tworząca skórki. Można wyświetlać informacje systemowe (CPU, RAM, pogoda), odtwarzać muzykę, pokazywać notatki, kalendarz i tworzyć całkowicie niestandardowe, animowane pulpity. Wymaga odrobiny cierpliwości przy konfiguracji, ale efekty bywają oszałamiające.
ShareX Niezwykle potężne narzędzie do przechwytywania ekranu (zrzuty, nagrania), uploadu plików i automatyzacji zadań. Po wykonaniu zrzutu można go automatycznie poddać OCR, dodać adnotacje, przesłać na wybrany serwer (imgur, Dropbox, FTP) i skopiować link do schowka. Można też nagrywać ekran w formie GIF lub wideo, oraz tworzyć własne workflow zadań.
Snipping Tool / Snip & Sketch Narzędzia wbudowane w Windows 10/11 do robienia i podstawowej edycji zrzutów ekranu. Wystarczające dla większości użytkowników. Snipping Tool pozwala na zrobienie zrzutu prostokątnego, dowolnego kształtu, okna lub pełnoekranowego, a następnie dodanie podstawowych adnotacji. Snip & Sketch oferuje więcej narzędzi do pisania i rysowania po zrzucie.
SpaceSniffer Narzędzie do wizualizacji zajętości dysku za pomocą mapy drzewa (treemap). Szybko pokazuje, które foldery zajmują najwięcej miejsca. Interfejs pozwala na 'nawigowanie' po strukturze katalogów, a kliknięcie w dowolny prostokąt (folder) filtruje widok, pokazując jego zawartość. Przydatne do szybkiego zwolnienia miejsca na dysku.
Windows Terminal Nowoczesna, szybka i funkcjonalna aplikacja terminala od Microsoft. Obsługuje wiele kart, panele, niestandardowe schematy kolorów i profile (PowerShell, Cmd, WSL, Azure Cloud Shell). Jego akceleracja GPU sprawia, że jest bardzo responsywny, a możliwości personalizacji (własne tła, animacje, czcionki) czynią go przyjemnym w codziennej pracy z wierszem poleceń.
Security (Defensive)
AdwCleaner Usuwa adware, paski narzędzi i niechciane programy (PUP). Szybkie narzędzie porządkowe. Należy do Malwarebytes i specjalizuje się w czyszczeniu systemu z programów, które choć nie zawsze są złośliwe, to są niechciane i często instalują się 'przy okazji' innych instalacji. Skanuje i pozwala na usunięcie znalezionych obiektów.
ESET Online Scanner Skaner na żądanie bez pełnej instalacji. Dobry do jednorazowej kontroli komputera. Pobiera się jako mały plik, który uruchamia skanowanie w poszukiwaniu wirusów, trojanów, robaków i spyware. Po skończonej pracy można go całkowicie usunąć. Często znajduje zagrożenia, które umknęły podstawowemu antywirusowi.
Kaspersky Virus Removal Tool Narzędzie do usuwania malware na żądanie. Przydatne, gdy system jest mocno zainfekowany i potrzebujesz 'ratunku'. Działa bez instalacji, wykorzystując bazę sygnatur Kaspersky do dogłębnego przeskanowania systemu i usunięcia wykrytych zagrożeń. Nie zastępuje pełnej ochrony w czasie rzeczywistym, ale jest świetnym narzędziem ratunkowym.
Malwarebytes Skaner 'drugiej opinii' do wykrywania malware i PUP. Często znajduje rzeczy, które umykają innym narzędziom. Jego darmowa wersja działa jako skaner na żądanie, nie oferując ochrony w czasie rzeczywistym. Jego heurystyka i specjalizacja w 'zapchanym' adware systemie czyni go niezbędnym elementem zestawu narzędzi do czyszczenia komputera.
Microsoft Defender Wbudowana ochrona Windows (antywirus i zabezpieczenia). Dobre minimum bezpieczeństwa, szczególnie z aktualizacjami. W Windows 10/11 stał się pełnoprawnym, bardzo skutecznym antywirusem, który nie obciąża nadmiernie systemu. Razem z regularnymi aktualizacjami systemu, SmartScreen i wbudowaną zaporą stanowi solidną podstawę ochrony.
OSQuery Pozwala odpytywać stan systemu 'jak bazę danych' (SQL). Przydatne do audytów i monitorowania konfiguracji. Umożliwia administratorom i analitykom bezpieczeństwa wykonywanie zapytań SQL do pobierania informacji o uruchomionych procesach, otwartych portach, załadowanych sterownikach, zainstalowanym oprogramowaniu i innych aspektach systemu na wielu hostach jednocześnie.
SimpleWall Lekka kontrola Zapory Windows z prostym interfejsem. Ułatwia blokowanie ruchu wychodzącego i tworzenie reguł. Działa jako front-end do Windows Filtering Platform (WFP), pozwalając na łatwe zezwalanie lub blokowanie aplikacji i usług bez zagłębiania się w zaawansowane okna dialogowe Zapory systemu Windows. Jest przenośna i nie instaluje sterowników.
uBlock Origin Bardzo skuteczny bloker reklam i trackerów. Zwiększa prywatność i często przyspiesza przeglądanie stron. Działa jako rozszerzenie do przeglądarek, filtrując niechciane elementy na podstawie list subskrybowanych przez użytkownika. Jest lekki, nie spowalnia przeglądarki i oferuje zaawansowane tryby, jak dynamiczne filtrowanie czy blokowanie dużych elementów.
Velociraptor Platforma DFIR do zbierania artefaktów z endpointów i analizy incydentów. Bardzo mocne narzędzie dla zespołów bezpieczeństwa. Pozwala na zdalne zbieranie danych z wielu systemów (Windows, Linux, macOS), analizowanie ich za pomocą zapytań VQL (Velociraptor Query Language) i automatyzację odpowiedzi na incydenty, będąc otwartym odpowiednikiem komercyjnych platform EDR.
WFC (Binisoft) Wygodny panel do zapory Windows z profilami i powiadomieniami. Daje kontrolę nad tym, co wychodzi do sieci. Rozszerza możliwości wbudowanej zapory, dodając łatwe zarządzanie regułami dla aplikacji, tworzenie profili dla różnych sieci (domowa, publiczna) i logowanie prób połączeń. To uproszczony, ale skuteczny firewall dla Windows.
Windows (Cleanup/Repair)
Autorun Organizer Mierzy wpływ programów startowych na boot i pozwala je wyłączać/opóźniać. Poprawia czas uruchamiania systemu. Analizuje każdy wpis autostartu, pokazując jego opóźnienie w sekundach, co ułatwia decyzję, co wyłączyć. Może również opóźniać start niektórych programów, by system szybciej był gotowy do pracy, a aplikacje uruchamiały się w tle później.
DISM Narzędzie systemowe do naprawy i obsługi obrazu Windows (np. komponentów). Przydatne, gdy system ma uszkodzenia. Polecenia 'DISM /Online /Cleanup-Image /RestoreHealth' skanują i naprawiają obrazy systemowe Windows, korzystając z Windows Update jako źródła plików. Często stosuje się je przed użyciem SFC, gdy SFC nie może naprawić uszkodzonych plików.
Geek Uninstaller Przenośny odinstalator z wykrywaniem pozostałości. Dobry, gdy standardowe usuwanie nie domyka tematu. Po standardowym odinstalowaniu program skanuje rejestr i foldery w poszukiwaniu pozostałych kluczy i plików, które można bezpiecznie usunąć. Ma też opcję 'Force Removal' dla programów, które nie chcą się odinstalować w normalny sposób.
Ninite Instaluje wiele popularnych programów naraz bez dodatków i toolbarów. Szybki sposób na postawienie świeżego systemu. Po reinstalacji Windows wystarczy wejść na stronę Ninite, zaznaczyć potrzebne programy (np. Firefox, 7-Zip, VLC, Sumatra PDF), pobrać wygenerowany installer i uruchomić go. Zainstaluje wszystko bez pytania o cokolwiek, w tle.
O&O ShutUp10++ Wygodne przełączniki ustawień prywatności w Windows (telemetria, reklamy, sugestie). Pomaga szybko uporządkować ustawienia. Zamiast grzebać w rejestrze, aplikacja oferuje listę funkcji z opisem i przełącznikiem On/Off. Można zastosować zalecane ustawienia lub dostosować je ręcznie, a także eksportować i importować konfiguracje między komputerami.
PatchCleaner Wyszukuje osierocone pliki Windows Installer (MSI/patch) i pomaga je bezpiecznie usunąć, odzyskując miejsce na dysku. Po instalacji i deinstalacji programów pozostają często duże pliki w folderze C:WindowsInstaller. PatchCleaner analizuje je i przenosi niepotrzebne do osobnego folderu, skąd można je usunąć po sprawdzeniu stabilności systemu.
Revo Uninstaller Zaawansowany odinstalator z czyszczeniem pozostałości w rejestrze i plikach. Przydatny przy upartych programach. Po uruchomieniu standardowej deinstalacji, Revo skanuje system w poszukiwaniu pozostałości i pozwala usunąć znalezione wpisy i foldery. Ma też tryb 'Hunter Mode', gdzie można 'strzelić' w ikonę programu na pulpicie lub w zasobniku, aby go odinstalować.
SFC System File Checker: sprawdza i naprawia pliki systemowe Windows. Dobry pierwszy krok przy dziwnych błędach systemu. Polecenie 'sfc /scannow' w konsoli administratora skanuje chronione pliki systemowe i zastępuje uszkodzone wersje ich pamięciowymi kopiami. Często naprawia problemy z DLL, EXE i innymi krytycznymi plikami Windows.
WingetUI Graficzny interfejs do menedżerów pakietów (winget/scoop/choco). Ułatwia instalacje, aktualizacje i porządek w aplikacjach. Pozwala na przeglądanie tysięcy aplikacji, ich instalację, aktualizację i usuwanie za pomocą kilku kliknięć, bez konieczności używania wiersza poleceń. Zarządza pakietami z Winget (Microsoft Store), Scoop i Chocolatey w jednym miejscu.
WSCC Wygodny 'launcher' do pobierania i uruchamiania narzędzi Sysinternals oraz NirSoft. Wszystko w jednym miejscu. Windows System Control Center pozwala na przeglądanie, pobieranie i uruchamianie dziesiątek przenośnych narzędzi z tych dwóch słynnych zestawów. Może też automatycznie sprawdzać aktualizacje narzędzi i zarządzać ich ustawieniami.
Windows (Debug/Crash)
AppCrashView Analizuje raporty awarii aplikacji Windows (Windows Error Reporting). Pomaga ustalić moduł powodujący crash. Zbiera informacje o awariach z dziennika Windows, pokazując nazwę aplikacji, wersję, moduł, który spowodował błąd, adres pamięci i czas. Ułatwia to zgłaszanie błędów deweloperom lub szukanie rozwiązania w internecie.
DebugView Przechwytuje komunikaty debugowania (OutputDebugString) w czasie rzeczywistym. Przydatne dla programistów i diagnostyki. Aplikacje i sterowniki często wysyłają komunikaty debugowania, które są niewidoczne dla użytkownika. DebugView pozwala je przechwycić i wyświetlić, co jest nieocenione przy analizie problemów z oprogramowaniem lub szukaniu przyczyn niestabilności.
GFlags Edytor globalnych flag debugowania (np. heap checks). Pomaga w wykrywaniu błędów pamięci i niestabilności aplikacji. Część Debugging Tools for Windows. Pozwala włączyć zaawansowane opcje śledzenia dla procesów, takie jak włączanie debugowania sterty, łamanie przy ładowaniu określonej DLL, czy wymuszanie ładowania debugowych wersji bibliotek systemowych.
HDDGuardian Monitor SMART z alertami i statusem dysków. Pomaga wcześnie wykryć problemy z HDD/SSD. Zbiera dane SMART z dysków, ocenia ich stan zdrowia, pokazuje temperatury i może wysyłać powiadomienia e-mail lub wyświetlać alerty w przypadku pogorszenia się kluczowych parametrów, co daje czas na backup danych przed całkowitą awarią dysku.
LatencyMon Wykrywa przyczyny wysokich opóźnień DPC/ISR (np. trzaski w audio). Wskazuje sterowniki psujące responsywność. Mierzy czas, przez jaki procesor jest zajęty obsługą przerwań i odroczonych wywołań procedur (DPC), co może powodować 'lagi' w systemie, trzaski w dźwięku lub spadki FPS w grach. Pokazuje, które sterowniki mają największy udział w tych opóźnieniach.
PoolMon Śledzi przydziały pamięci puli jądra (kernel pool). Przydatne przy wyciekach pamięci w sterownikach. Pokazuje w czasie rzeczywistym alokacje i zwolnienia pamięci w puli niepaginowanej i stronicowanej jądra Windows, sortując tagi alokacji. Pozwala zidentyfikować sterownik lub komponent systemowy, który nie zwalnia pamięci, co prowadzi do wycieku.
ProcDump Tworzy zrzuty pamięci procesu na żądanie lub po spełnieniu warunku (np. wyjątek, zużycie CPU). Świetne do łapania trudnych błędów. Narzędzie z zestawu Sysinternals pozwala na automatyczne generowanie dumpów (.dmp) procesu, gdy ten przekroczy określony próg użycia CPU, wystąpi nieobsłużony wyjątek lub po prostu na polecenie użytkownika. Dumpy można analizować w debuggerze.
RAMMon Monitoruje parametry pamięci RAM (timingi) i podstawowe informacje o modułach. Przydatne do weryfikacji konfiguracji. Pokazuje szczegółowe dane SPD z modułów pamięci: producenta, numer partii, datę, taktowania, timingi i napięcie. Pomaga sprawdzić, czy pamięć działa z zadeklarowanymi parametrami, czy może została podkręcona lub underclockowana przez BIOS.
WhoCrashed Przyjazna analiza crash dumpów i BSOD. Podpowiada możliwe sterowniki i przyczyny bez głębokiej wiedzy o debugowaniu. Automatycznie znajduje pliki minidump w systemie, analizuje je i w czytelnym języku podsumowuje, który sterownik najprawdopodobniej spowodował awarię, wraz z linkami do wyszukiwania rozwiązania problemu.
WinDbg Preview Nowoczesny debugger do analizy zrzutów pamięci (dumpów), sterowników i awarii systemu. Narzędzie dla zaawansowanych. To oficjalne narzędzie Microsoft do debugowania na poziomie jądra i użytkownika. Pozwala na ładowanie dumpów po BSOD, analizę stosów wywołań, inspekcję pamięci i rejestrów procesora, co jest niezbędne do diagnozowania złożonych awarii systemowych i programowych.
Windows (NirSoft)
BatteryInfoView Pokazuje kondycję baterii w laptopie: pojemność projektową, aktualną, cykle ładowań i zużycie. Pomaga ocenić stan akumulatora. Wyświetla również w czasie rzeczywistym stan naładowania, napięcie, szybkość rozładowania i temperaturę (jeśli czujnik dostępny). Dzięki niemu można stwierdzić, czy bateria wymaga wymiany, zanim zacznie powodować problemy.
BlueScreenView Odczytuje pliki minidump po BSOD i wskazuje prawdopodobne sterowniki powodujące awarię. Szybka diagnostyka 'niebieskich ekranów'. Zamiast analizować surowe dumpy, program wyświetla listę awarii z podświetlonymi na czerw/cło plikami sterowników (.sys), które były aktywne w momencie crashu. To pierwszy krok w poszukiwaniu rozwiązania – aktualizacja lub odinstalowanie wskazanego sterownika.
CurrPorts Szybki podgląd otwartych portów TCP/UDP i połączeń sieciowych wraz z procesami. Ułatwia kontrolę, co łączy się z internetem. Pokazuje lokalne i zdalne adresy IP, porty, stan połączenia, PID i nazwę procesu. Można zamykać podejrzane połączenia, kopiować informacje lub zapisywać listę do pliku HTML. Przydatne do wykrywania malware'u lub niechcianych aplikacji łączących się w tle.
DriverView Lista załadowanych sterowników wraz z wersjami, ścieżkami i informacjami o producencie. Pomocne przy diagnozie konfliktów sterowników. Sortowalna tabela pokazuje wszystkie sterowniki jądra i trybu użytkownika. Można zobaczyć datę modyfikacji pliku, rozmiar i czy jest podpisany cyfrowo. Pomaga zidentyfikować przestarzałe lub niepodpisane sterowniki, które mogą powodować niestabilność.
FullEventLogView Wygodniejsza przeglądarka dzienników zdarzeń Windows z filtrami i eksportem. Szybciej znajdziesz błędy niż w standardowym Podglądzie zdarzeń. Ładuje wszystkie dzienniki (System, Application, Security itd.) w jednej tabeli, którą można sortować i filtrować po dacie, źródle, ID zdarzenia lub tekście. Pozwala również eksportować wybane zdarzenia do HTML/CSV.
LastActivityView Oś czasu aktywności systemu: uruchamiane programy, instalacje, logowania, awarie itd. Dobre do szybkiego 'co się działo na komputerze'. Analizuje różne źródła (logi zdarzeń, prefetch, rejestr) i tworzy chronologiczną listę działań. Przydatne, gdy chcemy wiedzieć, czy i kiedy ktoś używał komputera, co było instalowane lub co spowodowało problem.
SearchMyFiles Bardzo szybkie wyszukiwanie plików z zaawansowanymi filtrami (rozmiar, data, atrybuty, regex). Alternatywa dla wolnego wyszukiwania w Explorerze. Pozwala wyszukiwać pliki po nazwie, zawartości, dacie modyfikacji/tworzenia, atrybutach (ukryty, tylko do odczytu) i rozmiarze. Wyniki można przeglądać, eksportować i otwierać w Eksploratorze.
USBDeview Wyświetla historię urządzeń USB podłączanych do komputera i pozwala usuwać wpisy/sterowniki. Przydatne, gdy USB sprawia problemy. Pokazuje wszystkie urządzenia USB, które kiedykolwiek były podłączone, wraz z datą pierwszego i ostatniego podłączenia. Można odinstalować wybrane urządzenie, wyłączyć je lub włączyć, co pomaga przy problemach z rozpoznawaniem pendrive'ów lub zewnętrznych dysków.
WebBrowserPassView Odzyskuje hasła zapisane w przeglądarce (lokalnie). Używaj wyłącznie na własnym profilu/komputerze. Wyświetla hasła zapisane w menedżerach haseł przeglądarek Internet Explorer, Mozilla Firefox, Chrome, Safari i Opera. Działa tylko wtedy, gdy jesteś zalogowany do profilu użytkownika, ponieważ odszyfrowuje lokalnie przechowywane dane. Narzędzie do odzyskiwania własnych haseł, które zapomnieliśmy.
WirelessKeyView Odzyskuje zapisane w systemie hasła Wi-Fi (lokalnie). Przydatne, gdy zapomniałeś hasła do własnej sieci. Pokazuje listę wszystkich sieci Wi-Fi (SSID), do których komputer się kiedykolwiek łączył, wraz z kluczami zabezpieczeń (w postaci tekstowej, jeśli system może je odszyfrować). Działa dla sieci zabezpieczonych WEP, WPA-PSK i WPA2-PSK. Hasła administratora nie są potrzebne.
Windows (Portable Power Tools)
Bulk Rename Utility Potężne narzędzie do masowej zmiany nazw plików według reguł (numery, daty, zamiany tekstu). Bardzo elastyczne. Oferuje ponad dziesięć różnych metod modyfikacji nazw: (1) Zamiana tekstu, (2) Dodawanie/Usuwanie na początku/końcu, (3) Numerowanie, (4) Zmiana wielkości liter, (5) Użycie daty/czasu, (6) Własne atrybuty i EXIF, (7) Wyrażenia regularne. Podgląd zmian na żywo.
Directory Opus (Trial) Zaawansowany menedżer plików z panelami, skryptami i automatyzacją. Dla osób, które chcą więcej niż Explorer. Oferuje podwójny panel, zakładki, zaawansowane wyszukiwanie, podgląd plików, FTP/SFTP klienta, potężne narzędzia do zmiany nazw i konwersji obrazów, oraz język skryptowy. Jest to komercyjne narzędzie, które całkowicie może zastąpić Eksplorator Windows.
Everything Błyskawiczna wyszukiwarka nazw plików i folderów dzięki indeksowi NTFS. Wyniki pojawiają się praktycznie natychmiast. Po instalacji, która indeksuje nazwy plików w kilka sekund, wpisanie czegokolwiek w pasek wyszukiwania daje wyniki w czasie rzeczywistym. Wspiera zaawansowane operatory, wyszukiwanie z wyrażeniami regularnymi i może być uruchamiana z wiersza poleceń.
FastCopy Bardzo szybkie kopiowanie/przenoszenie z weryfikacją i trybami optymalizacji. Świetne do dużych transferów danych. Zamiast używać wolnych funkcji Windows API, operuje bezpośrednio na plikach, wykorzystując buforowanie i wielowątkowość. Oferuje tryby: Diff (kopiuje tylko nowsze), Sync (synchronizuje katalogi), Move, oraz weryfikację przez porównanie hash po kopiowaniu.
Listary Szybkie wyszukiwanie i uruchamianie w Eksploratorze oraz w oknach 'Otwórz/Zapisz'. Mocno przyspiesza pracę z plikami. Po naciśnięciu kombinacji klawiszy (np. Ctrl+G) w dowolnym oknie pojawia się pasek wyszukiwania, przez który można znaleźć i otworzyć plik z dowolnego miejsca na dysku. Integruje się też z oknami dialogowymi, pozwalając szybko przejść do żądanego folderu.
LockHunter Odblokowuje pliki używane przez procesy i pozwala je bezpiecznie usunąć lub przenieść. Rozwiązuje 'nie można usunąć, bo jest używany'. Po kliknięciu prawym przyciskiem na zablokowany plik w Eksploratorze, LockHunter pokazuje, który proces go blokuje, i oferuje opcje: odblokuj, odblokuj i usuń, odblokuj i przenieś do Kosza, lub zabij proces blokujący.
Sandboxie Plus Uruchamia programy w izolowanej piaskownicy, aby ograniczyć ich wpływ na system. Przydatne do testów i bezpieczeństwa. Tworzy wirtualne środowisko, w którym uruchomiony program nie może modyfikować rzeczywistego systemu ani dostępu do osobistych danych. Po zamknięciu piaskownicy wszystkie zmiany (pliki, rejestr) są usuwane. Idealne do testowania nieznanego oprogramowania lub otwierania podejrzanych załączników.
SpaceSniffer Wizualizacja zajętości dysku w formie mapy bloków (treemap). Pomaga szybko namierzyć duże foldery i pliki. Każdy prostokąt reprezentuje folder lub plik, a jego rozmiar jest proporcjonalny do zajmowanego miejsca. Kliknięcie w prostokąt 'powiększa' widok na ten folder. Szybko znajduje niepotrzebne gigabajty, które można bezpiecznie usunąć.
SystemInformer Nowoczesny fork Process Hacker: wgląd w procesy, usługi, uprawnienia, sieć i zachowanie systemu. Świetny do analizy obciążenia. Oferuje bardziej szczegółowe informacje niż Menedżer zadań: drzewa procesów, wątki, moduły, uchwyty, mapy pamięci, wykresy użycia zasobów i historię CPU/dysku dla każdego procesu. Ma też narzędzia do zarządzania usługami, sterownikami i połączeniami sieciowymi.
WizTree Ekstremalnie szybka analiza zajętości dysku (treemap) na bazie MFT. Idealne do znalezienia 'co zajmuje miejsce'. Czyta bezpośrednio Master File Table (MFT) dysków NTFS, dzięki czemu skanowanie nawet dużych dysków trwa sekundy. Wyniki prezentuje jako listę folderów i plików sortowaną według rozmiaru oraz jako wizualizację treemap. Pokazuje również największe pliki bezpośrednio.
Windows (Sysinternals)
Autoruns Przeglądarka autostartu: programy, usługi, zadania harmonogramu i inne miejsca uruchamiania. Pozwala szybko wyłączyć podejrzane lub zbędne wpisy. Pokazuje absolutnie wszystko, co uruchamia się przy starcie systemu lub logowaniu, w tym rozszerzenia powłoki, toolbar przeglądarki, usługi, scheduled tasks i wpisy Winlogon. Kluczowe do oczyszczania systemu z malware i optymalizacji czasu startu.
Handle Wyszukuje uchwyty (handles) blokujące pliki i pozwala je zamknąć. Rozwiązuje problem 'plik jest używany przez inny proces'. Po uruchomieniu z wiersza poleceń (np. 'handle nazwapliku') pokazuje PID i nazwę procesu, który ma otwarty uchwyt do danego pliku lub katalogu. Z opcją '-c' może zamknąć ten uchwyt, co jest często ostatnią deską ratunku, gdy nie można usunąć pliku.
Process Explorer Zaawansowany menedżer procesów (lepszy niż Menedżer zadań). Pokazuje drzewo procesów, biblioteki DLL, uchwyty (handles) i szczegóły zużycia zasobów. Kolorami oznacza typy procesów (niebieski – własne, różowy – usługi), pozwala wyszukać, który proces ma otwarty określony plik lub klucz rejestru, oraz zawiera zintegrowany okienkowy monitor użycia CPU, GPU, dysku i sieci.
Process Monitor Monitor w czasie rzeczywistym: śledzi operacje plików, rejestru i procesów. Niezastąpiony do diagnozowania problemów i analizowania co dokładnie robi program. Rejestruje każde wywołanie ReadFile, RegSetValue, Process Create itd. z czasem, stosem wywołań i wynikiem. Potężne filtry pozwalają wyłowić tylko interesujące zdarzenia, np. związane z konkretnym plikiem lub błędami 'ACCESS DENIED'.
PsExec Uruchamianie procesów lokalnie lub zdalnie z uprawnieniami administratora. Często używane przez adminów do szybkich akcji na komputerach w sieci. Pozwala na uruchomienie dowolnego polecenia na zdalnym komputerze (np. 'psexek \\komputer cmd'), jakby było wykonane lokalnie, z pełną interakcją. Używany także do uruchamiania procesów w kontenerze SYSTEM (najwyższe uprawnienia).
RAMMap Szczegółowa analiza użycia pamięci fizycznej RAM: cache, standby list, paged/nonpaged i inne kategorie. Pomaga zrozumieć 'gdzie znika RAM'. Pokazuje, jak pamięć jest alokowana między procesy, sterowniki jądra, pliki mapowane w pamięci i cache systemowy. Przydatne, gdy Task Manager pokazuje wysokie użycie RAM, ale suma procesów nie odpowiada – RAMMap pokaże 'winnego' (np. driver locked).
Sigcheck Sprawdza podpisy cyfrowe plików, wersje i hashe (może też porównywać z VirusTotal). Przydatne do weryfikacji legalności i pochodzenia plików. Z wiersza poleceń można sprawdzić, czy plik .exe lub .dll jest prawidłowo podpisany przez zaufanego wydawcę, jaka jest jego wersja i data kompilacji, oraz porównać jego hash z bazą VirusTotal, aby sprawdzić, czy nie jest znanym malwarem.
Sysmon Rozszerzona telemetria bezpieczeństwa dla Windows (logowanie zdarzeń). Daje bardzo szczegółowe dane o procesach, połączeniach, plikach i podejrzanych aktywnościach. Po zainstalowaniu jako usługa, Sysmon rejestruje w dzienniku Windows zdarzenia takie jak tworzenie procesu, zmiana czasu pliku, połączenia sieciowe, ładowanie DLL i wiele innych. Jego reguły można konfigurować, by skupić się na istotnych z punktu widzenia bezpieczeństwa działaniach.
TCPView Podgląd aktywnych połączeń TCP/UDP w systemie wraz z procesami, które je otworzyły. Ułatwia wykrywanie podejrzanej komunikacji sieciowej. W czasie rzeczywistym pokazuje listę połączeń z adresami lokalnymi i zdalnymi, portami i stanem (LISTENING, ESTABLISHED, CLOSE_WAIT). Można zamknąć połączenie, zakończyć proces lub wyszukać informacje o zdalnym adresie IP.
VMMap Rozbicie pamięci wirtualnej wybranego procesu na segmenty (heap, stack, mapped files itd.). Pomocne przy analizie wycieków i zachowania aplikacji. Pokazuje szczegółowy rozkład pamięci przydzielonej procesowi, pozwalając zobaczyć, która biblioteka DLL, sterta (heap) czy plik mapowany zajmuje najwięcej pamięci. Kluczowe dla developerów debugujących wycieki pamięci i dla analityków malware.
Wirtualizacja
Docker Desktop Aplikacja ułatwiająca tworzenie, uruchamianie i zarządzanie kontenerami Docker na Windows i macOS. Niezbędne dla nowoczesnego DevOps. Udostępnia demona Dockera, interfejs CLI (docker, docker-compose) i graficzny panel do zarządzania obrazami, kontenerami, wolumenami i sieciami. Pozwala na uruchamianie kontenerów Linux na Windows dzięki wbudowanej maszynie WSL2 lub Hyper-V.
Hyper-V Technologia wirtualizacji od Microsoftu, wbudowana w Windows Pro/Enterprise. Pozwala tworzyć i zarządzać maszynami wirtualnymi bezpośrednio w systemie. Po włączeniu funkcji w Panelu sterowania, uzyskujemy pełnoprawny hypervisor typu 1. Umożliwia tworzenie maszyn z różnymi systemami operacyjnymi (Windows, Linux), sieciami wirtualnymi, snapshotami i dynamiczną pamięcią.
Oracle VM VirtualBox Darmowy, open-source'owy hypervisor do tworzenia i uruchamiania maszyn wirtualnych. Wspiera wiele systemów gości. Oferuje przyjazny interfejs, snapshoty, udostępnianie folderów między hostem a gościem, sieci NAT/host-only/bridged i rozszerzenia dla lepszej integracji (shared clipboard, drag&drop). Idealny do testowania oprogramowania, uruchamiania starych systemów i nauki.
Proxmox VE Kompletna platforma wirtualizacji serwerów typu open-source. Łączy w sobie wirtualizację KVM i kontenery LXC. Idealna do homelabu. Dostarcza webowy panel zarządzania, w którym można tworzyć i zarządzać maszynami wirtualnymi, kontenerami, sieciami, storage (ZFS, Ceph) oraz klasterami. To potężne, przedsiębiorcze rozwiązanie, które można postawić na własnym serwerze.
QEMU Zaawansowany emulator i wirtualizator typu open-source. Często używany w połączeniu z KVM na Linux do uzyskania pełnej wydajności. Emuluje różne architektury procesorów (x86, ARM, PowerPC), więc można uruchamiać systemy przeznaczone dla innych platform. Sam w sobie jest narzędziem CLI, ale często stanowi backend dla graficznych menedżerów wirtualizacji (jak Virt-Manager).
UTM Aplikacja do wirtualizacji i emulacji na macOS (Apple Silicon i Intel). Pozwala uruchamiać Windows, Linux i inne systemy. Wykorzystuje QEMU jako backend, oferując przyjazny, macosowy interfejs. Obsługuje zarówno pełną wirtualizację (z Hypervisor.framework) na Apple Silicon, jak i emulację, dzięki czemu można uruchomić nawet systemy ARM na Intel i odwrotnie.
VMware Workstation Player Darmowa wersja Workstation do niekomercyjnego użytku. Pozwala uruchamiać jedną maszynę wirtualną na raz. Jest stabilny, oferuje dobry performance, wsparcie dla DirectX 11 i OpenGL 4.1 w gościu, snapshoty i łatwą integrację z hostem. Dobry wybór dla osób, które potrzebują uruchomić jedną VM (np. starszy Windows do programu lub Linux do testów) bez zbędnych komplikacji.
Windows Sandbox Lekka, tymczasowa maszyna wirtualna wbudowana w Windows 10/11 Pro/Enterprise. Idealna do bezpiecznego uruchamiania podejrzanych plików. Po uruchomieniu tworzy czystą kopię systemu Windows, która jest izolowana od gospodarza. Wszystkie zmiany w sandboxie są odrzucane po jego zamknięciu. Nie wymaga pobierania obrazu systemu – korzysta z już zainstalowanego Windows.
Windows Subsystem for Linux (WSL) Funkcja Windows umożliwiająca uruchamianie środowiska Linux (np. Ubuntu) bezpośrednio w Windows, bez maszyny wirtualnej. WSL2 wykorzystuje lekką maszynę wirtualną z jądrem Linux, oferując niemal natywną wydajność i pełną kompatybilność systemową. Pozwala na uruchamianie narzędzi Linux, skryptów bash, a nawet aplikacji GUI (z odpowiednią konfiguracją). Niezbędne dla developerów pracujących w ekosystemie open-source.