Zeker 22 migranten die een week geleden met een bootje vertrokken uit de Libische havenstad Tobruk, zijn tijdens hun oversteek naar Griekenland overleden. Een Frontex-schip redde vandaag 26 andere opvarenden voor de kust van Kreta, ten zuiden van Ierapetra.
Tijdens de reis raakten de mensen op de boot gedesoriënteerd door slechte weersomstandigheden. Uiteindelijk dreven ze zes dagen zonder eten en drinken op zee, zegt de Griekse kustwacht. Volgens verklaringen van de overlevenden (24 mannen, 1 vrouw en 1 minderjarige) werden de lichamen van de slachtoffers op bevel van de mensensmokkelaars in het water gegooid.
Voor hun oversteek naar Griekenland betaalden de migranten respectievelijk 1.000.000 Bengaalse lakh, 10.000 Amerikaanse dollars en 12.000 Libische dinars. De overlevenden zijn overgebracht naar de haven van Kalos Limenas en vervolgens naar Heraklion. Twee personen moesten vanwege gezondheidsproblemen naar het ziekenhuis.
Volgens de kustwacht kwamen 21 van de overlevenden uit Bangladesh, vier uit Zuid-Soedan en een uit Tsjaad.
De Griekse autoriteiten hebben twee mannen van 19 en 22 jaar met de Zuid-Soedanese nationaliteit gearresteerd op verdenking van mensensmokkel.
Volgens de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) zijn in de eerste twee maanden van dit jaar zeker 606 migranten om het leven gekomen tijdens een poging de Middellandse Zee over te steken. Sinds 2014, toen het agentschap de cijfers hierover ging bijouden, zijn er niet eerder zoveel doden gevallen aan het begin van het jaar.
Een vaartuig van Frontex, het Europees Grens- en Kustwachtagentschap, is vanmiddag gezonken voor de kust van het eiland Kastellorizo in de zuidoostelijke Egeïsche Zee. Daarbij raakten vier opvarenden gewond.
Er waren vijf personen aan boord: vier Esten (onder wie de Estse ambassadeur) en een lid van de Griekse kustwacht dat fungeerde als een verbindingsofficier voor Frontex. Het is niet duidelijk wie van hen de verwondingen heeft opgelopen.
De gewonden zijn naar het Kastellorizo Health Center gebracht en later per helikopter overgebracht naar een ziekenhuis op Rhodos. Een van de gewonden zou hoofdletsel hebben opgelopen.
Er bestaat ook nog onduidelijkheid over de oorzaak van het incident. Aanvankelijk werd er gemeld dat het Frontex-schip een rif raakte in het zeegebied van Megisti, maar latere bronnen spreken over een mogelijke explosie aan boord.
Bij het eiland Gavdos, ten zuiden van Kreta, zijn drie migranten verdronken toen de boot waarop ze zaten kapseisde. De slachtoffers zijn een man, een vrouw en een kind. De Griekse kustwacht heeft 56 mensen gered.
Volgens de overlevenden waren er nog meer mensen aan boord toen de boot 28 kilometer voor de kust van Gavdos schipbreuk leed. Een van de opvarenden is met een ernstige longontsteking opgenomen in het ziekenhuis. Met vier schepen en een vliegtuig van Frontex wordt nog gezocht naar vermisten.
Vergeleken met tien jaar geleden arriveren er minder migranten over zee in Griekenland. Maar dodelijke ongelukken komen nog steeds geregeld voor. Dit jaar hebben zowel Kreta als Gavdos – de twee eilanden die het dichtst bij de Afrikaanse kust liggen – een sterke toename gezien van migrantenboten die hun kust bereikten. Deze boten komen voornamelijk uit Libië.
Op Kreta arriveerden vandaag 28 migranten over zee. Volgens de kustwacht waren er twee vrouwen en een minderjarig kind aan boord. Zij zullen worden overgebracht naar een tijdelijke opvanglocatie in Heraklion.
Gisteren werden op het eiland Chrissi na een zoektocht 35 Soedanese vluchtelingen aangetroffen, die daar met een opblaasboot waren aangekomen. Zij zijn overgebracht naar de haven van Ierapetra op Kreta.
In de afgelopen 24 uur heeft de Griekse kustwacht 145 migranten gered in het zeegebied ten zuiden van Gavdos, het meest zuidelijke eiland van Griekenland.
Vanmorgen lokaliseerde een patrouilleboot van de kustwacht, bijgestaan door een drone van Frontex, een boot met 36 mensen aan boord. Zij zijn overgebracht naar de haven van Sfakia.
In hetzelfde gebied redde een Frontex-schip gisteren 43 migranten in een rubberboot. Later werden nog eens 66 mensen aangetroffen een rubberboot ten zuiden van het eiland. Alle geredde migranten zijn naar de haven van Gavdos gebracht. Onder de opvarenden was ook een zwangere vrouw..
Vorige week arriveerden volgens omroep ERT op één dag negen boten met in totaal 578 migranten op Gavdos.
Sterke toename aankomsten
Ondanks een strenger migratiebeleid van de radicaal-rechtse minister Thanos Plevris is het aantal migranten dat vanuit Noord-Afrika aankomt op Gavdos en Kreta dit jaar met 310 procent gestegen. De lokale autoriteiten hebben moeite om hen op te vangen. In een geïmproviseerd opvangcentrum op Kreta worden meer dan 1100 mensen vastgehouden. De situatie in het centrum in Agya is gespannen.
Begin juli voerde Griekenland een tijdelijke asielstop van drie maanden in voor migranten die over zee vanuit Noord-Afrika komen. De Europese Unie was het daar niet mee eens.
Ten zuiden van Gavdos, het meest zuidelijke eiland van Griekenland, zijn vanmorgen 230 migranten gered. Zij zaten op twee overvolle boten die werden opgemerkt door een schip van Frontex, het grens- en kustwachtagentschap van de Europese Unie.
Alle geredde opvarenden zijn veilig overgebracht naar de havenplaats Palaiochora op Kreta. Het is onduidelijk of er nog mensen vermist zijn.
Onzekerheid in Libië, burgeroorlog in Soedan en het besluit van de Trump-regering om USAID af te schaffen, zorgen voor een explosieve cocktail in de Middellandse Zee.
De afgelopen maanden is het aantal aankomsten over zee uit het noordoosten van Libië sterk toegenomen. De meeste mensen komen uit het Midden-Oosten en Noord-Afrika, onder andere uit Soedan, Egypte en Bangladesh. Gisteren kwamen er volgens de havenautoriteiten 963 migranten aan op Gavdos en de kust van Zuid-Kreta.
Te weinig opvanglocaties
De autoriteiten op Kreta hebben het druk met het vinden van tijdelijke huisvesting voor het toenemende aantal migranten en vluchtelingen die aan de zuidelijke kusten van het eiland arriveren. De bestaande faciliteiten zijn overvol.
Volgens de voorzitter van de vakbond voor havenpersoneel van West-Kreta, Vasilis Katsikandarakis, zijn er dit jaar al meer dan 8500 migranten en vluchtelingen gearriveerd op het eiland.
“Dat is een stijging van 350 procent ten opzichte van vorig jaar”, zei hij tegen Ethnos. “En volgens de informatie die we hebben, zal dit nog lang aanhouden en staan er duizenden mensen te wachten om vanuit Noord-Afrika naar onze kusten te komen.”
Premier Kyriakos Mitsotakis zei vorige maand dat Libië moet samenwerken met Griekenland en Europa om de migratie uit het Noord-Afrikaanse land te stoppen. Morgen gaat de Griekse minister van Immigratie en Asiel, Thanos Plevris, naar Libië om over de kwestie te praten.
Update 08/07: De Kretenzische autoriteiten zijn overweldigd door de aankomst van 2000 migranten in twee dagen tijd en hebben moeite om hen op te vangen.
Had de ramp met de migrantenboot voorkomen kunnen worden? Waarom werd een ultramoderne reddingsboot die in de haven van Gythio lag niet ingezet? En wie is er verantwoordelijk?
Als antwoord op die laatste vraag wees Nea Dimokratia-leider Kyriakos Mitsotakis tijdens een campagnebijeenkomst in Gythio naar de mensensmokkelaars, die volgens hem de echte schuldigen zijn. Hij noemde hen ‘uitschot’ dat ‘handelt in menselijk leed en mensen in verrotte boten laadt met het grote risico dat ze midden op de Middellandse Zee zinken’.
Mitsotakis beloofde om het ‘eerlijke en strikte’ migratiebeleid van zijn regering, gericht op grensbewaking, door te zetten. “Dat beleid leidde ertoe dat illegale oversteken met 90 procent zijn afgenomen. Europa erkent dit beleid als het juiste”, zei hij. “Als we de grenzen verwaarlozen en iedereen toelaten, zal het aantal mensen dat de Middellandse Zee wil oversteken exponentieel stijgen en daarmee ook de kans op tragische schipbreuken.”
De Grieken gaan op 25 juni naar de stembus voor de tweede ronde van de parlementsverkiezingen. Mitsotakis hoopt dan een tweede termijn als premier veilig te stellen. Zijn partij Nea Demokratia ligt in de peilingen ruim voor op Syriza van oud-premier Alexis Tsipras.
Mitsotakis noemt Syriza ‘hypocriet’
104 opvarenden werden gered
Voor zijn politieke tegenstander had Mitsotakis geen goed woord over. Hij hekelde het linkse Syriza en zei dat ze hypocriet zijn: “Zij waren degenen die in 2015 de grenzen van Griekenland openden voor miljoenen mensen. Zij waren degenen die onlangs door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens werden veroordeeld voor de erbarmelijke omstandigheden die heersten in Moria. En zij komen ons nu vertellen dat zij de enigen zijn die het recht hebben om over humanitarisme te praten.”
“Het is oneerlijk van mensen die zogenaamd solidair zijn met vluchtelingen en migranten om te insinueren dat de kustwacht haar werk niet heeft gedaan. Die mensen trotseren de golven de klok rond om mensenlevens te redden en onze grenzen te bewaken”, zei Mitsotakis.
Syriza-leider Alexis Tsipras had een dag na de ramp een bezoek gebracht aan overlevenden in Kalamata, waar ze werden opgevangen. Hij verklaarde dat de mensen op de boot wel degelijk om hulp hadden geroepen. Ook bekritiseerde Tsipras het Europese migratiebeleid, dat de Middellandse Zee volgens hem ‘in een waterig graf heeft veranderd’.
Twijfel over lezing kustwacht
Een vissersboot met 500 tot 750 migranten aan boord kapseisde en zonk op zo’n 75 kilometer uit de kust van de Peloponnesos, bij Pylos. De kustwacht redde 104 mensen en er werden 78 lichamen geborgen. De boot was vertrokken vanuit Tobruk in het oosten van Libië en zou Italië als eindbestemming hebben gehad.
De locatie van de schipbreuk ligt dicht bij het diepste deel van de Middellandse Zee, waar het tot 5200 meter diep is. Dit maakt het lastig om de gezonken boot te lokaliseren.
De rampplek
Volgens onderzoek van de BBC wijst tackingdata van MarineTraffic, een maritiem analyseplatform, uit dat de boot met migranten 7 uur roerloos ronddobberde voor ze kapseisde. Dit verkregen bewijsmateriaal doet twijfel rijzen over de officiële lezing van de Griekse kustwacht.
De Duitse omroep WDR meldde eerder al dat de Griekse kustwacht zeker drie keer zou hebben geprobeerd de boot naar Italiaanse wateren te slepen, wat zou neerkomen op een pushback. Het schip zou zijn gekapseisd na gebruik van sleeptouwen door de kustwacht.
Pushbacks zijn in strijd met internationale afspraken, omdat migranten die de EU hebben bereikt, recht hebben op een asielprocedure. Als ze worden teruggestuurd, is dat een schending van hun grondrechten. Hoewel Griekenland het altijd heeft ontkend, zijn er bewijzen dat de Griekse kustwacht regelmatig pushbacks uitvoert.
Europol
De kustwacht zegt dat ze het schip al een dag voor de ramp in zicht hadden, maar dat er niet werd ingegrepen omdat de vissersboot door wilde varen naar Italië en herhaaldelijk alle aangeboden hulp afsloeg. Een woordvoerder van de kustwacht ontkende verhalen van overlevenden die zeiden dat een patrouilleboot had geprobeerd hun boot te slepen.
Europol gaat Griekenland helpen bij het onderzoek naar de scheepsramp. Dat onderzoek gaat over de vraag wie verantwoordelijk is voor de ramp en welke bendes mensensmokkelaars erachter zitten.
In Kalamata zijn negen Egyptenaren gearresteerd op verdenking van mensensmokkel. Zij waren allemaal opvarenden van het rampschip en behoorden tot de mensen die werden gered.
Griekse grenswachten en officieren van het EU-grensagentschap Frontex hebben gisteren 92 naakte migranten gered van de oevers van de rivier Evros, aan de noordoostelijke grens met Turkije. Het Griekse ministerie van Burgerbescherming maakte dat vandaag bekend.
De migranten vertelden agenten van de grenspolitie van Feres dat ze door de Turkse autoriteiten in drie voertuigen naar de grensrivier Evros waren vervoerd. Daar gingen ze aan boord van plastic sloepen om over te steken naar de Griekse kant van de rivier.
Het Griekse ministerie van Burgerbescherming beschuldigde Turkije van inhumane behandeling van migranten en het schenden van zowel de mensenrechten als het internationaal recht. De geredde migranten zijn voorzien van kleding en voedsel, liet het ministerie weten.
De Griekse minister van Migratie en Asiel, Notis Mitarakis, heeft Turkije opgeroepen om het incident te onderzoeken.
“Het gedrag van Turkije tegenover 92 migranten die we aan de grens hebben gered, is een schande voor de beschaving”, schreef Mitarakis op Twitter. “We verwachten dat Ankara het incident onderzoekt en eindelijk de grenzen met de EU beschermt.”
Frontex-directeur Fabrice Leggeri moet opstappen. Dat vindt de sociaaldemocratische fractie in het Europees Parlement na onthullingen over migrantenboten die op de Middellandse Zee met medewerking van de Europese grensbewakingsorganisatie zouden zijn teruggestuurd naar Turkse wateren.
In oktober onthulden verschillende media dat het EU-agentschap het afgelopen jaar zes keer betrokken was bij incidenten waarbij migranten werden teruggestuurd, zogenaamde ‘push-backs’. Dit is in strijd met internationale afspraken. Leggeri zou hierover bewust informatie hebben achtergehouden voor het Europees Parlement.
Op beelden die onderzoeksjournalisten van collectief Bellingcat, Der Spiegel en ARD analyseerden zou te zien zijn dat een schip van Frontex op de Egeïsche Zee met opzet golven veroorzaakt naast een opblaasboot met 47 migranten aan bood. De boot zou daardoor zijn teruggedreven naar Turkse wateren.
Ook zou de Europese grensbewakingsorganisatie in vijf gevallen niet hebben ingegrepen toen de Griekse kustwacht tegen alle regels in migranten op gewelddadige wijze terugstuurde richting Turkije. Volgens internationale afspraken moeten migranten die de Griekse wateren bereiken de kans krijgen om asiel aan te vragen.
Volgens Leggeri is er na een intern onderzoek geen bewijs gevonden van enige betrokkenheid van Frontex bij de push-backs en zijn de EU-lidstaten zelf verantwoordelijk voor operaties in hun wateren. Leggeri zei ook dat het personeel van Frontex onder extreme druk stond rond de tijd van de vermeende incidenten in maart en april.
Ten zuiden van het eiland Astypalea in de Egeïsche Zee heeft een privéboot 56 migranten en vluchtelingen van zee gehaald. Zij bevonden zich op een rubberboot en hadden contact gezocht met het Europese noodnummer 112.
De opvarenden van de rubberboot zijn onder begeleiding van Frontex, het EU-agentschap voor grensbewaking, overgebracht naar Kos. Daar zullen ze naar het vluchtelingen- en migrantenkamp worden gebracht.
Voor de kust van Samos lokaliseerde Frontex een rubberboot met 81 migranten en vluchtelingen. Zij zijn overgebracht naar de haven van Malagri op Samos. Een 22-jarige man, die wordt verdacht van mensensmokkel, en de bestuurder van de boot werden opgepakt.
Het aantal vluchtelingen en migranten dat Griekenland bereikt, is de afgelopen maanden weer gestegen. Dagelijks komen er honderden mensen aan, die vanuit buurland Turkije de oversteek maken. Begin deze week overleed een 3-jarig jongetje nadat een patrouilleboot van de Griekse kustwacht ten oosten van Kos in aanvaring kwam met een rubberboot met 34 migranten en vluchtelingen.
Op de Griekse eilanden zijn op dit moment meer dan 26.000 migranten. Dat is een record sinds in 2016 het akkoord tussen Turkije en de Europese Unie werd ondertekend over de vluchtelingenstromen. De Griekse regering heeft laten weten dat ze komst van migranten en vluchtelingen in de winter willen beperken en dat er meer mensen zullen worden uitgezet.
Minstens zeven migranten zijn omgekomen nadat de rubberboot waarop zij zaten was gezonken voor de kust van de kleine eilandengroep Oinousses in de oostelijke Egeïsche Zee. Onder de slachtoffers zijn vijf kinderen.
De Griekse kustwacht vond de lichamen van een baby en een kleuter in het water. Een duiker ontdekte de lichamen van nog eens vijf mensen – drie kinderen en twee vrouwen – in de omgeslagen sloep. De slachtoffers zijn overgebracht naar Chios.
Twaalf andere migranten (vijf mannen, drie vrouwen en drie kinderen tussen de 6 en 12 jaar oud) werden uit zee gered door een schip van Frontex, het EU-agentschap voor grensbewaking.
Volgens de Griekse kustwacht waren alle mensen op de boot van Turkse afkomst en wilden ze politiek asiel aanvragen in Griekenland. Het is niet duidelijk of er nog mensen worden vermist.
De laatste tijd is het aantal mensen dat vanuit Turkije de oversteek maakt naar de Griekse eilanden in de oostelijke Egeïsche Zee weer fors gestegen.