Mikado czy tennō – które słowo naprawdę pasuje do cesarza Japonii
W polszczyźnie słowo mikado brzmi elegancko i od razu przywołuje dawną Japonię z kart starych książek. Właśnie dlatego tak łatwo uznać je za nazwę właściwą, choć dziś mówi ono więcej…
Virtuti Militari – order, w którym odbijają się polskie wojny
Mało który polski order niesie w sobie tyle ciężaru co Virtuti Militari. Nie błyszczy tylko jako znak odwagi. Niesie pamięć bitew, klęsk, zrywów i chwil, gdy państwo znikało z mapy,…
Państwo Rozwi – jak spadkobiercy dawnych królestw zatrzymali Portugalczyków w głębi lądu?
Na mapach Europejczyków południowa Afryka długo wyglądała jak przestrzeń, którą wystarczy nazwać, opisać i włączyć do handlu. W rzeczywistości był to świat dawnych państw, dworów i szlaków, które istniały na…
Khama III i Beczuana – jak małe państwo ocaliło się przy stole negocjacyjnym?
Na mapie południowej Afryki Beczuana wyglądała jak przestrzeń skazana na wchłonięcie przez silniejszych. Od południa naciskały republiki burskie, z północy i zachodu przesuwały się nowe strefy wpływów, a nad całym…
Jak podróżowano w starożytności – drogi, statki i zagrożenia
W starożytności podróż nie zaczynała się od biletu ani od rozkładu jazdy. Zaczynała się od pytania, czy w ogóle warto ruszać w drogę, skoro po drodze czekały błoto, upał, sztorm,…
Ludobójstwo Herero i Nama – jak niemiecka kolonia stała się laboratorium zagłady
Na początku XX wieku południowo-zachodnia Afryka nie była dla Berlina odległą plamą na mapie. Była kolonią, w której ziemię, wodę i władzę coraz mocniej podporządkowywano europejskim osadnikom, a miejscową ludność…
Twyfelfontein – kamień, który zachował pamięć dawnej Afryki południowej
Na północnym zachodzie dzisiejszej Namibii skała nie wygląda jak martwe tło. W Twyfelfontein zbocza, głazy i ślady przy źródle tworzą krajobraz, w którym człowiek przez bardzo długi czas nie tylko…
Ruch zabijania bydła u Xhosa – gdy obietnica odrodzenia sprowadziła głód
Na wschodnim pograniczu południowej Afryki połowa XIX wieku nie pachniała spokojem, lecz dymem po wojnach, chorobą stad i coraz mocniejszym naciskiem kolonialnej władzy. Właśnie w taki świat weszła wieść, że…
Dynastia Dlamini – dlaczego Eswatini nie oddało tronu nowoczesności
Na mapie Afryki Eswatini wygląda niepozornie. Wciśnięte między Republikę Południowej Afryki i Mozambik, mogło z łatwością stać się jednym z tych państw, w których dawny tron przetrwał już tylko w…
Edo – jak 250 lat spokoju stworzyło nową Japonię
Na pierwszy rzut oka epoka Edo może wyglądać jak czas zamknięcia. Japonia odcięta od świata, sztywny porządek stanowy, samuraje pilnujący hierarchii i siatka reguł, która miała utrzymać kraj w ryzach.…