Ik begin vandaag eens met een kaartje. De Weerribben liggen ruwweg binnen de gele lijnen. Ten zuiden van dit kaartje gaan de Weerribben over in de Wieden. Samen vormen ze Nationaal Park Weerribben-Wieden. Vanaf mijn plekje bij de pijl had ik met de drone vooral direct zicht op het gebied binnen de rode cirkel ….
Over de buurtschap Nederland ten zuiden van onze locatie hadden we het al gehad. In noordwestelijke is Kalenberg te zien, een dorp aan weerszijden van de Kalenbergergracht. Dit dorpje ligt midden in de Weerribben, het is dan ook het rietdorp bij uitstek. Kijkend naar het oosten zien we het lintdorp Wetering liggen, met daarachter Steenwijk, waarvan de kerktoren nog net zichtbaar is op de vijfde foto hieronder…
Tot slot – niet op de kaart – maar aan de horizon nog net zichtbaar, hoogbouw van het ongeveer 17 km naar het zuidoosten liggende Meppel …
Bijna aan het eind van de Hoogeweg staat de tjasker Kalenberg Zuid. Dit molentje is hier al veelvuldig voorbij gekomen in de loop der jaren. Deze tjasker wordt gebruikt om water naar het nabijgelegen trilveen te pompen. Het was één van de eerste tjaskers in Nederland die geheel nieuw werden gebouwd. Roelof Dijksma uit Giethoorn was de maker …
Tijdens mijn tocht door de krochten van mijn archief, kwam ik onlangs ook ruwe video-opnamen tegen van deze tjasker, die ik september 2014 heb gemaakt. Ik maakte die dag een ritje door de Weerribben met vriend Johan van Aken. Toen we langs de tjasker reden, zagen we dat die volop draaide. Omdat dat naar mijn idee niet zo vaak gebeurt, besloot ik meteen te stoppen. Daar kon Johan zich wel in vinden. Ik kan me herinneren dat we ons daar geruime tijd hebben vermaakt.
Omdat we vorige week vrijdag weer langs de tjasker kwamen, leek dit me een goed moment om de video die ik onlangs van die ruwe opnamen heb gemaakt, te publiceren …
We lieten de ooievaar mooi op zijn nest staan en vervolgden onze weg aan de andere kant van het kanaal. Een paar minuten later sloegen we linksaf naar de Hoogeweg (kaart OpenStreetMap). Bij het eerste vervenershuisje zette Jetske de auto even aan de kant. Er kringelde rook op van een nog smeulend brandbultje op het rietperceel naast het huisje. Hier waren duidelijk pas nog rietsnijders aan het werk geweest …
Aan de andere kant van de weg lag een stapel grote bossen gemaaid en gekamd riet op een stuk land naast een wat groter huis dan het vervenershuisje …
Een stukje verder naar het zuidoosten staat nog een klein vervenershuisje. We besloten die kant even op te lopen vanwege de boom, die naast het huisje prachtig stond te bloeien. Jetske bleef er een tijdlang staan om wat macrofoto’s te maken van de bloesem en de bijen …
De meeste rietlanden in De Weerribben lagen er vrijdag stil en verlaten bij in de mist. Veel rietsnijders hopen en wachten waarschijnlijk ook op beter weer …
Aan de overkant van deze sloot stond een oude trekker bij een kleine windmotor. Het is geen uniek beeld, in de rietlanden staan op meerdere plaatsten oude trekkers die bij gebrek aan wind af en toe worden gebruikt voor de bemaling van het rietland. Ook een rietmaaier stond een stukje verderop te wachten op betere tijden …
Jetske en ik stapten in de auto en reden verder over het bruggetje in de Hoogeweg in de richting van Kalenberg. Het lintdorp Kalenberg is zo ongeveer het hart van de rietteelt in De Weerribben. Kalenberger riet is al sinds mensenheugenis een gewild bouwmateriaal voor het dekken van daken en windmolens …
Weer of geen weer, vandaag staat er weer een dag met mijn fotomaatje op het programma. Een doel hebben we net als de vorige keer maar niet afgesproken, want het weer is nog steeds onvoorspelbaar. Ook twee weken geleden was het grijze en wat miezerige dag. We hebben er toen maar een ritje door de Weerribben van gemaakt …
We kwamen o.a. langs de tjasker aan de Hoogeweg bij Kalenberg. Deze paaltjasker is ons allebei wel bekend, maar we hadden hem geen van beiden al eens met gesloten roeden gezien. Tot nu toe zag hij er altijd uit zoals op de linker foto hieronder uit december 2013 …
Door die gesloten roeden werd de blik van achter de tjasker nu naar de spinnenkopmolen verderop getrokken. Ik vond het wel een mooi doorkijkje …
Toen ik weer aan de voorkant van het molentje stond, kreeg ik een paar doorkijkjes naar Jetske voorgeschoteld. Meestal ben ik tijdens onze gezamenlijke fotokuiers in het rood gekleed. Het kwam nu mooi uit dat het die dag andersom was …
Nu we de gesloten roeden van de tjasker hebben gezien, is het een mooie gelegenheid om ook de nieuwe zeilen van de spinnenkopmolen ‘De Wicher’ te bekijken, die 300 meter verderop staat …
Afgelopen vrijdag heb ik hier de spinnenkopmolen ‘de Wicher’ aan de Hoogeweg bij Kalenberg geïntroduceerd. Vandaag kijken we daar nog even verder rond …
De molenaar, die net als 99,9% van de molenaars in ons land dit werk op vrijwillige basis doet, was blij om weer een paar geïnteresseerde gasten te kunnen ontvangen. De man vertelde dan ook honderduit over de molen. Ik dacht dat hij het nooit zou vragen, maar na enige tijd werden we dan toch uitgenodigd om een kijkje in de machinekamer te nemen. Hier vertelde de molenaar ons o.a. dat diverse onderdelen van de molen traditioneel gemaakt zijn van verschillende houtsoorten …
Weer buiten vertelde de molenaar ons over de nieuwe wieken van de molen. Op een stormachtige dag in 2018 werd ‘de Wicher’ gekortwiekt door een rukwind. Het herstel liet lang op zich wachten, omdat de schade groter was dan in eerste instantie werd gedacht. Nu, ruim 4 jaar later, staat ‘de Wicher’ er weer bij als een heus pronkstukje. Het wachten is nu alleen nog op nieuwe zeilen, want de oude zijn te klein voor de nieuwe wieken …
Om de rondleiding af te ronden, nodigde de molenaar ons nog uit om een kijkje te nemen in de kap van de molen. “Daar rust het echte geheim van de spinnenkop,” zei hij met een knipoog. Hoewel ik er wel nieuwsgierig naar was, heb ik die uitnodiging toch maar vriendelijk afgeslagen. Het leek me niet wijs om nu nog halsbrekende toeren uit te halen om daar boven te komen. Jetske liet haar beurt voorbij gaan vanwege hoogtevrees. Nadat we de molenaar vriendelijk hadden bedankt, gingen we op zoek naar de blauwborst …
Ik sluit af met twee kleine stuwen bij de molen. Hiermee kan de molenaar sturen of er water uit het achterliggende natuurgebied moeten worden gepompt, of dat er juist water naar toe moet worden gepompt. Ik vind het in al zijn eenvoud een mooi ingenieus systeem …
Na ons bezoek aan het Stroïnkgemaal stelde ik voor om ook meteen maar langs de spinnenkopmolen de Wicher aan de Hoogeweg bij Kalenberg te rijden (Google Maps). Die zou ook wel open zijn in het kader van Nationale Molendag, leek me …
‘De Wicher’ is de enige spinnenkopmolen in Overijssel, en hij is een stuk jonger dan je zou denken. Toen vanaf ca. 1900 kleine polders werden samengevoegd, verdwenen veel kleinere, vaak particuliere molens. De kleine molens werden eerst vervangen door grotere molens, die daarna op hun beurt werden vervangen door gemalen zoals het eerder bezochte Stroïnkgemaal. Tot in de Tweede Wereldoorlog stond er een spinnenkop op de plaats waar nu de Wicher staat. Die is echter in 1943 gesloopt en het duurde bijna 40 jaar, voordat er in1982 op dezelfde plek weer een nieuwe spinnenkop in de Weerribben verscheen …
In het waterrijke gebied Weerribben-Wieden vervullen poldermolens nog steeds een belangrijke rol bij de waterhuishouding. De Wicher kan 480 m3 water per uur verwerken, hij kan het water in twee richtingen pompen. De molen is eigendom van Staatsbosbeheer en heeft de gemeentelijke monumentenstatus …
Nadat we een tijdje met de Molenaar hadden staan praten, werden we uitgenodigd om een kijkje in de machinekamer te nemen. Dat is net als bij het Stroïnkgemaal voor een volgende keer.
Afanja's Weblog 