‘Leven zonder hoop is ophouden met leven’
(Vrij naar Cicero).
Mensen willen hoop en kijken uit naar verhalen van hoop. Men verlangt naar verhalen die laten zien dat er alternatieven zijn voor een wereld met eenzijdige nadruk op productie en consumptie. Ik wil met mijn boeken liefdevolle en menselijke perspectieven laten zien. Boeiende levensverhalen, alledaagse en mystieke verhalen die lezers raken in hun hart en die hen bezielen.
Wouter ter Braake
Het verhaal
Mikos. Hij moet zonder vader zijn weg vinden in het omgaan met zijn ontspoorde mannelijke energie. Hij moet leren om aversie en agressie te transformeren in liefde en verbinding. Hij leert ook hoe boosheid en machteloosheid omgezet kunnen worden in accepteren, loslaten en in geweldloze weerbaarheid.
Georgios. Hij staat voor de uitdaging om met zijn onorthodoxe levenshouding en opvattingen zijn rug recht houden tegenover de dwingende leerstellingen van de kerk.
Tamarix. Zij laat zich leiden door innerlijke wijsheid en liefde. Ze is een wezen dat haar mystieke hart de teugels in handen geeft en ze staat Mikos bij om wrok om te zetten in vergeving en bij het tot rust te brengen van zijn gejaagde geest.
Feestelijke bijeenkomst
Op zaterdagmiddag 11 april presenteer ik, mede naar aanleiding van mijn 77e verjaardag, het boek op een feestelijke bijeenkomst in gemeenschapszaal van de Grote Kerk in Dordrecht. De belangstelling is geweldig. Alle beschikbare plaatsen zijn bezet.
Wil je een gesigneerd exemplaar (€ 19,95, exclusief verzendkosten) ontvangen, stuur dan een mail naar: wouter@zinenzen.nl
Vanaf april is het boek ook te bestellen via:https://uitgeverijvanwarven.nl/product/de-mythe-van-tamarix/
Britt van het manuscripten-team van uitgeverij BoekScout liet me weten:
Soms beoordeel ik een boek waarvan ik gelijk zou willen dat ik het niet achter mijn bureau, maar rustig op de bank met een kop koffie mocht lezen. Wat een verfrissend en tegelijk troostrijk werk heb je gecreëerd. De bedachtzame en gevoelige hoofdpersoon stuit in zijn dagelijks leven op veel somberheid, die voor veel lezers niet vreemd aan zal voelen in een wereld die steeds meer verhardt. Met de komst van Didi breng je een verrassende wending en balans aan in het verhaal, niet alleen tussen yin en yang, maar ook tussen verdriet en hoop. In de toenemende toenadering tussen Didi en Alex enerzijds en tot hun omgeving anderzijds word je als lezer meegesleurd in hun aanstekelijke optimisme en liefdevolle houding. Met dit verhaal maak je een krachtig statement vanuit zachtheid en liefde, dat de lezer zal raken en hoop geven – maar ook zal inspireren om zelf een verschil te maken.
Reacties van lezers
P.St.: Ik heb je boek met veel plezier gelezen en zoals gezegd is het voor een Barendrechter leuk om bekende plaatsen omschreven te zien. Het verhaal is boeiend en het thema erg interessant en actueel! Je schrijfstijl is opvallend en uniek. Nogmaals dank voor het boek, ik heb er erg van genoten in de onze vakantie . Ons dagelijks leven geeft weinig ruimte voor lezen , een gedwongen en bewuste keuze maar soms dus toch een gemis waar je dan af en toe toch weer eens bewust van wordt .
J.N.: In een eerdere reflectie heb ik je verteld dat voor mij jouw boek een soort manifest is om de wereld weer een beetje mooier te maken. Dat blijft overeind staan. En tegelijkertijd vroeg ik me af wat dit boek bij mij oproept. Hoewel de termen als spiritualiteit en ziel niet centraal staan in je boek, komt dit perspectief toch naar voren. Je beschrijft voor mij niet een werkelijkheid, maar een innerlijke droom van Alex. Je beschrijft een grote droom waarin Alex leeft. Personages en situaties zijn de beelden die bij Alex in zijn droom naar voren komen. En die droom weerspiegelt wat wij in onze cultuur ervaren en wat ons verlangen is. In zijn droom leeft Alex wat er in onze cultuur leeft, zoals pijn, verdriet, eenzaamheid; thema’s die in ons collectief leven en ons angstig maken waardoor er een vernauwing in ons bewustzijn ontstaat en we niet helder meer kunnen denken en reageren. (...) Maar Alex voelt aan dat er een andere wereld is, de wereld van onze Ware Natuur. Die is er ook. Maar wat is dat dan? En hoe dat te leven?
Dat wordt duidelijk met de ontmoeting met Sophia, die de verbeelding is van Moeder Aarde, wijsheid, het vrouwelijke in ons. In het boek is dit Didi. Niet voor niets is zij in de droom van Alex een geëmancipeerde dominee.
Je kunt een exemplaar verwerven via: https://koopmijnboek.shop/9789465097404
Wil je een gesigneerd exemplaar? Mail naar: wouter@zinenzen.nl. Vermeld het postadres en je ontvangt het boek en een tikkie voor de kosten: € 19,99, exclusief verzendkosten.
Zie voor al mijn boeken de volgende pagina.
Het begon op Paaspop
Een roman met eigentijdse thema’s en herkenbare situaties. We volgen een onstuimige periode uit het leven van een groep twintigers op weg naar volwassenheid. Het brengt hen uitdagingen bij het verwerven van zelfstandigheid en het aangaan en opbouwen van intieme relaties. Het verhaal schetst een tijdsbeeld dat jongeren zal aanspreken en tegelijkertijd oudere generaties inzicht biedt in de innerlijke belevingswereld van hedendaagse jongvolwassenen. De levensvragen die de hoofdpersonen zichzelf stellen – over liefde, ambities en de waarde van vriendschap – maken dit boek niet alleen een verhaal, maar ook een spiegel voor de lezer.
Prijs: € 21,95
Via elke (online) boekwinkel. Of een gesigneerd exemplaar via: wouter@zinenzen.nl
Download 'Date Lucas en Milou': https://zinenzen.nl/wp-content/uploads/2025/03/Date-Lucas-en-Milou-3.pdf
De feministische Dominee
Alex is mismoedig over de agressie die door de wereld raast en over de aantasting van het klimaat. Hij ontmoet de vrijgevochten Didi. Zij laat zien dat onbegrensde liefde hét antwoord is op pijn, verdriet en wanhoop. Zij neemt Alex mee op haar missie voor het herstellen van de balans tussen mannelijke en vrouwelijke energie. Ze staan stil bij vragen als: Waardoor is de wereld uit balans? Wat laat de disbalans zien over de dominantie van mannelijke energie? Wat is de waarde van pure, vrouwelijke kracht?
Prijs: € 19,99
Via elke (online) boekwinkel. Of een gesigneerd exemplaar via: wouter@zinenzen.nl
Beleef het roerige leven van een jonge stakingsleider. Dit boek is een aangrijpend verhaal over overleving, zelfacceptatie en ontwaken. Het biedt een unieke kijk op de kracht van vergeving en persoonlijke groei.
Download Waar een wil is, is een omweg deel 1
Prijs: € 19,95
Te bestellen via: boekenbestellen.nl
Of een gesigneerd exemplaar via: wouter@zinenzen.nl
Laat je ziel dansen met de poëzie en filosofie van Wouter ter Braake. Dit boek is een schat aan inzichten over de mysteries van het leven en de natuur. Het is een must-read voor iedereen die op zoek is naar diepgang en inspiratie.
Download Dichter Bij De Ziel een selectie
Prijs: € 14,95
Te bestellen via elke boekwinkel in Nederland en Vlaanderen
Of een gesigneerd exemplaar via: wouter@zinenzen.nl
Een essay dat stilstaat bij ouder worden vanuit vragen als ‘wat zijn verbanden tussen mensbeelden en ideeën over ouder worden?’ In de vraag naar betekenisgeving komen een aantal draden samen: die van nadenken over ouderdom, nadenken over sterfelijkheid én tegelijkertijd nadenken over de zin van het leven zelf.
Download intro: Intro Zinvol ouder worden
Prijs: € 3,85
Enkel te bestellen als E-pub via: uitgeverijvanwarven.nl
Duik in het hartverwarmende verhaal van Annigje, een getraumatiseerde vrouw, en ontdek hoe het leven anders kan verlopen met de juiste begeleiding. Dit boek is een prachtige mix van feit en fictie, die je uitnodigt om na te denken over familierelaties en persoonlijke heling.
Prijs: € 19,95
Te bestellen via elke boekwinkel in Nederland en Vlaanderen
Of een gesigneerd exemplaar via: wouter@zinenzen.nl
Stap in de schoenen van Arthur, een man op een epische reis van zelfontdekking. Dit boek verkent diepe levensvragen en neemt je mee op een avontuur van ziel en geest. Neem deel aan Arthur's transformerende reis!
Download Arthur’s pelgrimage intro
Prijs: € 19,95
Te bestellen via elke boekwinkel in Nederland en Vlaanderen
Of een gesigneerd exemplaar via: wouter@zinenzen.nl
Recensie Jos Niesten in het Boeddhistisch Dagblad
Boekbespreking in het Boeddhistisch Dagblad
Koos Groenewoud: Mijn verhaal over de boeken van Wouter ter Braake
Ik verzorg interactieve boekpresentaties en ga in gesprek over de thema’s uit mijn boeken, over de totstandkoming ervan en over mijn ervaringen als zingevingscoach. Bij een presentatie verzorgt ik aantrekkelijk presentatiemateriaal.
Voor een boekpresentatie kunt u zich wenden tot: wouter@zinenzen.nl of 06-11332620
Schrijf je in voor Het Open Boek. Je ontvangt dan previews van nieuw werk (verhalen en gedichten) en je ontvangt informatie over lezingen. Ook verschijnen in Het open boek verslagen van bijzondere ontmoetingen en mijn recensies van interessante boeken en recensies die ik ontvang van mijn boeken.
Het Open Boek verschijnt ongeveer één keer per maand. Inschrijven is even makkelijk als uitschrijven.
Veel oude kaders zijn verdwenen. We staan voor onbegrensde mogelijkheden en een grote vrijheid. Maar vrijheid is niet enkel ‘vrij zijn van iets’, het is ‘vrij zijn tot iets’. Maar tot wat? We kunnen kiezen uit een kakofonie van mogelijkheden die via internet, TV en anderszins tot ons komen. Veel van die mogelijkheden verkondigen het heil van bezit, genot en plezier. Maar als het genot en de roes naar de achtergrond verdwijnen, zijn er vaak vragen. Lastige vragen. Vragen naar betekenis. Vragen naar de zin. Zij komen op in stilte, als het ritselen van bladeren beroerd door een zachte bries.
Levensvragen zijn inherent aan menszijn. Zij zijn de metgezellen van de wil tot betekenis. De mens wil in zijn leven betekenis vinden en deze vervullen. Hoe ingewikkelder ons leven is, hoe belangrijker het is om aandacht te schenken aan wat het voor jou allemaal te betekenen heeft. Zin - en betekenisgeving is een persoonlijke taak en voor ieder mens een volstrekt unieke, individuele uitdaging.
Er is een taal die ieder mens verstaat: de taal van de geestdrift, van de dingen die je met hart en ziel doet. Het versterken van die 'taalvaardigheid', daar gaat het mij om, het werken aan dingen waarin men gelooft, die bezieling geven. Elk mens heeft een authentieke wens tot zelfsturing en autonomie. Ieder kent de drang om zelf je leven te sturen, de wens om beter te worden in dat wat er toe doet, en het verlangen om bij te dragen aan iets dat groter is dan je zelf.
Deze wijsheid is geleefd en meegenomen uit een rijke levensgeschiedenis.
(Tekst uit de recensie van Vincent Duindam van 'Waar een wil is, is een omweg')
Wouter groeide op in een arbeidersgezin in Doesburg. Er is niet veel geld. Maar dat is niet het echte probleem. De ellende is dat zijn vader en moeder verdwaald zijn in hun leven. Er is grofheid, ruzie, geweld en alcoholmisbruik. Wouter is een gevoelig en intelligent kind. Hij richt zich op overleven door verzet, vlucht en afwijzing van de wereld waarin hij moet leven. De passages over zijn jeugd in Doesburg vind ik de beste van het boek. Juist doordat die jeugd en omgeving zo gedetailleerd verteld en uitvoerig beschreven worden, kun je je echt in hem inleven. De kleine jongen komt tot leven. Doesburg komt tot leven. Je krijgt een beeld van de decors, de kamers, de tafel die niet netjes is afgeruimd, de sporen van jam waar vliegen op afkomen; tuinen, de motor van zijn vader, straatjes, parken, de school, het kerkhof, het bos, de rivier (waar zijn moeder in wil springen), de brug. Ik kreeg zin om naar Doesburg te gaan, de straatnamen te checken, het Bingerdense bos te zoeken. Dat is bijzonder, want dat heb ik eigenlijk nooit, ook niet als ik lees over reizen naar Bali of Nieuw-Zeeland.
Wouter schaamt zich ook voor zijn achtergrond, zijn ouders, de armoede. Omdat hij goed kan leren, mag hij naar de HBS in Doetinchem. Alle kinderen krijgen een nieuwe fiets als beloning en om de route naar de HBS af te kunnen leggen, alleen Wouter niet, opnieuw voelt hij de schaamte. En boosheid, ook boosheid over zijn eigen schaamte.
Door de omstandigheden lukt het hem niet om de HBS af te maken. En hij stopt in het eindexamenjaar. Ook zijn jongensdroom om naar de toneelschool te gaan valt in duigen. In 1967 gaat Ter Braake dan “alleen de wereld in. Met lege handen". Hij gaat werken op de fotoredactie van Het Vrije Volk in Amsterdam. Daar raakt hij ervan overtuigd dat de VS geen rechtvaardige oorlog voert in Vietnam. En als hij tijdens een demonstratie ook nog eens rake klappen krijgt van de politie, kiest hij voor een ‘revolutionaire’ route en sluit zich aan bij een socialistisch anarchistische jongerenvereniging. In 1970 wordt hij dan, inmiddels in Rotterdam wonend, zelfs met zijn 21 jaar de jongste stakingsleider van Nederland ooit. Eind jaren zeventig maakt hij zich los uit de eenzijdige, beklemmende en eigenlijk sektarische omgeving van de KEN (Kommunistische Eenheidsbeweging Nederland). Net als zijn vader werkt hij inmiddels in de bouw. Dat werk combineert hij met cursussen 'dramatische expressie' en poëzie.
In 1980 start hij als bewonersbegeleider in de stadsvernieuwing in Rotterdam. En, minstens even belangrijk, met een opleiding tot regisseur/dramadocent. Ook is hij buitengewoon enthousiast over de antroposofische ‘basisleergang bedrijfsopleider’. In de jaren die volgen groeit Ter Braake in zijn professionele rol als begeleider van teams en organisaties.
In de eerste twee decennia van het nieuwe millennium ontdekt hij het boeddhisme. Hij gaat op reis naar Nepal en Tibet. En hij voelt zich in deze jaren “spiritueel thuiskomen”.
Na zijn pensioen is Ter Braake nog steeds actief. Wat hijzelf geleerd heeft, soms langs ‘the hard way’, wil hij graag doorgeven. Hij wil anderen helpen, situaties tot bloei brengen. Zo geeft hij adviezen op (vmbo-)scholen, doet werk in ‘probleemwijken’, etc. Hij stimuleert jonge mensen, zoals het meisje met haar Caraïbische moeder dat een veel te laag schooladvies kreeg.
In moeilijke omstandigheden kun je makkelijker veerkracht ontwikkelen, als aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan. Op de eerste plaats is het belangrijk dat er mensen zijn die jou echt zien en zich betrokken voelen bij jou: belangrijke helpers, mentoren. En die zijn er in elke fase van Ter Braakes leven: een buurvrouw, een docent op school en later ook weer: vrienden in de communistische beweging, opleiders en zijn vrouw. (...). In zijn jeugd heeft Ter Braake allerlei overlevingsstrategieën aangeleerd en in de loop van zijn leven moet hij leren om deze weer los te laten. Dat is een hele opgave. Hij gaat wel op zoek naar warmte, geborgenheid en een veilige plek. En vaak vindt hij ook ‘tijdelijk onderdak’. De mooiste passages hierover vond ik zijn vakantiewerk bij Circus Boltini:
“Het draait niet om mij, maar ik draai wel mee. Ik ervaar voor het eerst hoe mooi samenleven en samenwerken met anderen, ieder met unieke achtergronden en talenten, kan zijn.”
Aanvankelijk vindt hij ook bij zijn maten van de KEN ‘socialistische nestwarmte’. In zijn eerste huwelijk wordt duidelijk dat je geen goede relatie kunt hebben als je je kwetsbaarheid niet kunt laten zien. Hij kan niet aarden in dat huwelijk omdat hij nog vervreemd is van zichzelf. Zijn vrouw verlaat hem. Door toneel, therapie, opleidingen en levenservaring graaft hij zijn eigen kwetsbaarheid op en leert hij zijn overlevingsstrategieën loslaten. Het boek gaat over thuiskomen in de wereld, thuiskomen bij jezelf op een steeds dieper niveau. Enerzijds zijn er mentoren, docenten, helpers die hem bijstaan. Anderzijds kan deze hulp pas echt aankomen als hij zijn pantsers laat vallen. Uit Nepal neemt ter Braake ook praktische lessen mee:
“Houd contact met de aarde, dat brengt liefde. Houd je aandacht bij het pad, dan zie je waar je wel of niet je voet kunt neerzetten. Aanvaard elke uitgestoken helpende hand. Vraag om hulp als het nodig is.”
Naast de hulp van vrienden, reisgenoten, partners etc. vindt Ter Braake ook steun in poëzie, muziek, psychologische theorieën, spiritualiteit en in meditatie. Met het boek loopt een playlist mee, zou je kunnen zeggen, met mooie muziek en poëzie. Van de melancholieke wat schorre Adamo tot en met The Beatles en Brassens, Robert Long, Liesbeth List en Jacques Brel. Naast de al genoemde Slauerhoff kom je bijvoorbeeld ook Lucebert tegen.
En zelf moest ik ook denken aan Working Class Hero, een song van John Lennon die het onrecht en de problemen van de arbeidersklasse als thema heeft.
Impliciet komt ook in dit boek de voice dialogue weer naar voren. Ter Braake spreekt immers over de behager/pleaser in hemzelf, de criticus, de controleur en de innerlijke perfectionist, etc. Maar degene die hem het meest diepgaand raakt en beïnvloedt is de psychiater Viktor Frankl (1905 – 1997). Wat hem zo aanspreekt in Frankl is de gedachte dat er geen vooraf bepaalde ‘zin van het leven is’ die je moet zoeken, maar dat jij zelf zin of betekenis moet geven aan jouw leven. Zoals Ter Braake zegt:
“ … voor de vrije, zoekende geest gaat het bij zingeving om een individuele, unieke uitdaging.”
In de zin die jij dus zelf moet geven, kan de liefde een rol spelen, of werk, of iets dat je heel graag wilt doen. En ook aan lijden kun je zelf betekenis geven. Ter Braake probeert ook zin te geven aan zijn moeizame jeugdervaringen. Eén van de dingen die hij zich realiseert is dat zijn ouders hem geen ankerpunten gaven, maar ook geen religieuze dogma’s. Dat creëert weer een zekere vrijheid.
(...)
Hij heeft de keuze gemaakt om echt als (groot)vader aanwezig te zijn, zodat zijn kinderen later niet zullen zeggen: wie was hij eigenlijk, we hebben hem nooit gekend. Zijn tweede vrouw doet Ter Braake een meditatieweekend cadeau. Hij leert mediteren maar geeft er een eigen draai aan. Onder het motto: voetbal leer je ook niet op het officiële speelveld, maar op straat, tegen een blinde muur.
Spirituele bronnen voor Ter Braake zijn: boeddhisme, Eckhart Tolle, Joseph Campbell, Krishnamurti en David Foster Wallace. Maar het diepst wordt hij geraakt door het door Jos Stollman opnieuw vertaalde en geïnterpreteerde Thomas-Evangelie. Hier is Jezus een zenmeester. De kortste uitspraak in dit evangelie is voor Ter Braake de mooiste: "Kom tot zijn in het voorbijgaan" (vers 42).
En dit is de les die hij hier leert: “blijf niet hangen in het verleden, maak je niet afhankelijk van de toekomst, maar geef je uitsluitend in het heden.”
Een mooi levensverhaal: respectabel, authentiek en doorleefd. Het is in geuren en kleuren verteld. En levert meteen een mooi tijdsbeeld van de afgelopen zeventig jaar. De lessen die Wouter ter Braake leerde zijn voor ons ook relevant. Het is mogelijk de meest uiteenlopende situaties zin en betekenis te geven. Je hoeft niet te blijven hangen in slachtofferschap.
“Waar een wil is, is een omweg.” Als jongeman was het niet mogelijk om de toneelschool te doen. Een aantal jaren later doet hij via een omweg alsnog veel met theater. Een droom die toch nog uitkomt. Eén van de voorbeelden.
Als hij zich in al zijn kwetsbaarheid durft te laten zien, is er hulp en ondersteuning. En in dit proces van persoonlijk ‘opengaan’, raak je ook steeds meer betrokken bij anderen. In zijn revolutionaire jaren gebeurde dit ook al, maar later op een dieper niveau. Je zou Ter Braake een ‘self made man’ kunnen noemen. Op zijn eigen manier, met zijn eigen worsteling, komt hij tot inzichten. Zoals wij allemaal leeft hij ook met een ego dat af en toe opspeelt. Dat weet hij en benoemt hij.