Wat is het Analytisch Hiërarchieproces (AHP)?

Analytisch Hiërarchieproces (AHP) is een wiskundig hulpmiddel voor probleemoplossing dat eind jaren negentig en begin jaren 2000 populair werd onder managementpersoneel.

De AHP-methode is ontwikkeld na inzicht in de structuur van een probleem en de werkelijke obstakels die managers tegenkomen bij het oplossen ervan. Deze structuur wordt in dit artikel uitgelegd.

De logica achter AHP

De AHP-methode benadert het probleem in drie delen:

1. Het eerste deel is het probleem dat opgelost moet worden,

2. Het tweede deel betreft de alternatieve oplossingen die beschikbaar zijn om het probleem op te lossen.

3. Het derde en belangrijkste onderdeel van de AHP-methode zijn de criteria die worden gebruikt om de alternatieve oplossingen te evalueren.

De AHP-methode houdt er rekening mee dat, hoewel er verschillende criteria zijn, de omvang van elk criterium niet altijd gelijk hoeft te zijn.

Bij als je moet kiezen tussen twee restaurantsDe smaak en de wachttijd zijn twee factoren, maar ze spelen in uw perceptie mogelijk niet allemaal even grote rol.

De smaak kan veel belangrijker zijn dan de wachttijd, enzovoort. Als u dus een 2 toekent aan smaak en een 1 aan wachttijd, is de kans groter dat u bij een restaurant terechtkomt dat het beste aan uw wensen voldoet.

Daarom moeten bij het evalueren van alternatieve oplossingen gewichten aan de criteria worden toegekend om ervoor te zorgen dat de juiste conclusie wordt getrokken. Dit lijkt misschien voor de hand liggend. Tot op heden hebben managementwetenschappers echter problemen ondervonden met het toekennen van gewichten.

In het bovenstaande voorbeeld was onze toekenning van gewichten willekeurig. Bovendien had het voorbeeld slechts twee criteria. Naarmate het aantal criteria (factoren) toeneemt, worden de toekenningen steeds willekeuriger.

De AHP-methode heeft ingebouwde checks en balancesDeze checks en balances zorgen er dus voor dat u tot logisch consistente oplossingen komt wanneer u het relatieve belang van de criteria vergelijkt bij het toekennen van wegingen aan de criteria.

Om deze reden is AHP een van de meest gewilde technieken in de managementwetenschap. Managers van megabedrijven zoals General Electric, Ford Motors, Motorola, enz. gebruiken het in hun Six Sigma-projecten.

De verbinding tussen AHP en Six Sigma

AHP is een aparte techniek. Het maakt geen deel uit van de standaard Six Sigma-methodologie. Sterker nog, het werd vele jaren na de ontwikkeling van de Six Sigma-methodologie ontwikkeld.

Het heeft echter grootschalige toepassing gevonden in Six Sigma-projecten. Managers gebruiken AHP om numerieke gewichten aan factoren toe te kennen.

Deze factoren kunnen door klanten worden gebruikt bij het evalueren van een product of door het management bij het evalueren van alternatieve oplossingen.

Nadelen van AHP

De AHP-methode kent zijn eigen problemen.

• De methode maakt gebruik van wiskunde op een hoger niveau.
• Het is gebaseerd op het concept van eigenvectoren. Daarom is het uitvoeren van AHP-berekeningen in een Excel-sheet een ware beproeving.

De laatste tijd zijn er echter softwaretools ontwikkeld die de berekeningen kunnen uitvoeren. De beheerders hoeven zich dus alleen bewust te zijn van het AHP-proces, de berekeningen zijn geautomatiseerd.

Hoe het Analytische Hiërarchieproces (AHP) te gebruiken

Hoewel AHP een van de meest geavanceerde methoden is op het gebied van managementwetenschappen en operations research, maakt de complexiteit van het gebruik ervan de toepassing ervan lastig. Gelukkig zijn er softwaretools ontwikkeld die het wiskundige gedeelte automatiseren.

De gebruiker moet een eenvoudige methodologie voor het verzamelen van gegevens volgen, die vervolgens in de tool worden ingevoerd om de resultaten te verkrijgen.

Dit is de procedure om hetzelfde te doen:

1. Stap 1: Alternatieven definiëren

   Het AHP-proces begint met het definiëren van de alternatieven die geëvalueerd moeten worden. Deze alternatieven kunnen de verschillende criteria zijn waaraan oplossingen moeten voldoen. Het kunnen ook de verschillende kenmerken van een product zijn die gewogen moeten worden om de perceptie van de klant beter te begrijpen. Aan het einde van stap 1 moet een uitgebreide lijst van alle beschikbare alternatieven klaar zijn.

2. Stap 2: Definieer het probleem en de criteria

   De volgende stap is het modelleren van het probleem. Volgens de AHP-methodologie is een probleem een ​​samenhangende verzameling deelproblemen. De AHP-methode is daarom gebaseerd op het opsplitsen van het probleem in een hiërarchie van kleinere problemen. Tijdens het opsplitsen van het deelprobleem ontstaan ​​criteria om de oplossingen te evalueren.

   Echter, zoals oorzaakanalyse, kan iemand steeds dieper ingaan op het probleem. Wanneer het tijd is om te stoppen met het opsplitsen van het probleem in kleinere subproblemen, is een subjectief oordeel.

   Voorbeeld: Een bedrijf moet de beste investeringsoptie kiezen uit aandelen, obligaties, onroerend goed en goud. Met de AHP-methode wordt het probleem van de beste investering opgesplitst in kleinere problemen, zoals bescherming tegen koersdalingen, maximale kans op waardestijging, liquiditeit op de markt, enzovoort. Elk van deze subproblemen kan vervolgens worden opgesplitst in kleinere problemen totdat het management vindt dat aan de juiste criteria is voldaan.

3. Stap 3: Prioriteit vaststellen tussen criteria met behulp van paargewijze vergelijking

   De AHP-methode gebruikt paarsgewijze vergelijking om een ​​matrix te creëren. Zo wordt het bedrijf gevraagd om het relatieve belang van bescherming tegen neergang af te wegen tegen liquiditeit. In de volgende matrix vindt vervolgens een paarsgewijze vergelijking plaats tussen liquiditeit en de kans op waardestijging, enzovoort. Van de managers wordt verwacht dat ze deze gegevens invullen op basis van de verwachtingen van de eindgebruiker of de mensen die het proces gaan gebruiken.

4. Stap 4: Controleer de consistentie

   Deze stap is ingebouwd in de meeste softwaretools die AHP-problemen helpen oplossen. Als ik bijvoorbeeld zeg dat liquiditeit twee keer zo belangrijk is als bescherming tegen een daling, en in de volgende matrix zeg dat bescherming tegen een daling half zo belangrijk is als de kans op waardestijging, dan ontstaat de volgende situatie:

   Liquiditeit = 2 (Bescherming tegen neergang)

   Bescherming tegen ondergang = ½ (Kans op waardering)

   Daarom moet liquiditeit gelijk zijn aan de kans op waardestijging.

   Als ik echter bij de paarsgewijze vergelijking van liquiditeit en de kans op waardestijging een gewicht van meer of minder dan 1 heb gegeven, zijn mijn gegevens inconsistent. Inconsistente gegevens leveren inconsistente resultaten op, dus voorkomen is beter dan genezen.

5. Stap 5: Bepaal de relatieve gewichten

   De softwaretool voert de wiskundige berekening uit op basis van de gegevens en kent relatieve gewichten toe aan de criteria. Zodra de vergelijking met gewogen criteria klaar is, kunnen de alternatieven worden geëvalueerd om de beste oplossing te vinden die aan de behoeften voldoet.