पाँच किनको विश्लेषण के हो?

पाँच किनको विश्लेषण, जसलाई मूल कारण विश्लेषण पनि भनिन्छ, सिक्स सिग्मामा प्रयोग हुने सात आधारभूत उपकरणहरू मध्ये एक हो।

यस उपकरणको पछाडिको सिद्धान्त यो हो कि प्रत्येक प्रभावको लागि एक कारण हुन्छ।। त्यसकारण गुणस्तर समस्यालाई एक वा धेरै कारणहरू हुने प्रभावको रूपमा हेर्न सकिन्छ। यद्यपि, यो पनि थाहा छ कि कारणले वास्तवमा प्रभावमा पुग्नु अघि लक्षण भनिने प्रतिक्रियाहरूको सम्पूर्ण श्रृंखला हुन्छ। त्यसकारण यदि व्यवस्थापनले समस्यालाई यसको मूल कारणबाट पत्ता लगाउन र समाधान गर्न सक्षम भयो भने, पर्याप्त फाइदाहरू प्राप्त हुनेछन्।

जेफ बेजोस अमेजन पाँच कारणहरूको प्रयोगको उदाहरण:

जेफ बेजोसले पाँच ह्वाई कसरी प्रयोग गर्न सकिन्छ भनेर चित्रण गरे। उनी अमेजनको एउटा पसलको तल्लामा गएका थिए। उनको भ्रमणमा उनले एक कर्मचारीको औंला कन्भेयर बेल्टमा अड्किएको र कर्मचारीलाई चोट लागेको देखे। श्री बेजोसले यस घटनाको बारेमा छलफल गरेको बैठकको विवरण तल दिइएको छ।

प्रश्न: सहयोगीले आफ्नो औंला किन बिगार्यो?
उत्तर: किनभने उनको औंला कन्भेयरमा अड्किएको थियो।

प्रश्न: उनको औंला किन कन्भेयरमा अड्कियो?
उत्तर: किनभने ऊ आफ्नो झोला पछ्याउँदै थियो, जुन चलिरहेको कन्भेयरमा थियो।

प्रश्न: उसले किन आफ्नो झोला पछ्यायो?
उत्तर: किनभने उसले आफ्नो झोला कन्भेयरमा राख्यो, तर त्यसपछि अचम्मले खोलियो

प्रश्न: उसको झोला किन कन्भेयरमा थियो?
उत्तर: किनभने उसले कन्भेयरलाई टेबलको रूपमा प्रयोग गर्‍यो

मुद्दाको निष्कर्ष

त्यसैले, सहयोगीको औंला बिग्रनुको सम्भावित मूल कारण यो हो कि उसलाई केवल एउटा टेबल चाहिएको थियो, त्यहाँ एउटा पनि थिएन, त्यसैले उसले टेबलको रूपमा कन्भेयर प्रयोग गर्यो।। थप सुरक्षा घटनाहरू हटाउन, हामीले उपयुक्त स्टेशनहरूमा टेबलहरू उपलब्ध गराउनु पर्छ वा सहयोगीहरूलाई प्रयोग गर्न पोर्टेबल, हल्का टेबलहरू प्रदान गर्नु पर्छ र अद्यावधिक गर्नु पर्छ र सुरक्षा प्रशिक्षणमा बढी ध्यान केन्द्रित गर्नु पर्छ। साथै, रोकथाम मर्मत मानक कार्यमा पनि ध्यान दिनुहोस्।

सामान्य रूपमा कार्यप्रणाली सम्बन्धी निष्कर्ष

पाँच कारणहरूले एक शक्तिशाली उपकरणको रूपमा काम गर्छन् र सतह स्तरका समस्याहरूलाई प्रतिनिधित्व गर्ने लक्षणहरूबाट वास्तविक समस्या, मूल कारणमा छुट्याउन मद्दत गर्छन्। यो मूल कारण समाधान गर्नाले बीचका सबै समस्याहरू समाधान हुन्छन्।

व्यक्तिपरकता संलग्न

पाँच ह्वाईस प्रक्रिया केवल अर्ध-संरचित छ। यसको अर्थ यो हो कि यदि यो फरक-फरक व्यक्तिहरूद्वारा गरिन्छ भने, तिनीहरू धेरै फरक परिणामहरूमा आउन सक्छन्। त्यसैले प्रक्रिया यसलाई चलाउने व्यक्ति जत्तिकै राम्रो हुन्छ। यसले टोली क्रस-फंक्शनल छ र प्रक्रियाको लागि उत्तम परिणामहरू प्राप्त गर्न वास्तवमै संलग्न छ भनी सुनिश्चित गर्नु महत्त्वपूर्ण बनाउँछ।

पाँच किन प्रभावकारी रूपमा कसरी प्रयोग गर्ने?

यद्यपि ५ किन छ सिग्मा पद्धतिको सन्दर्भमा एक प्राथमिक उपकरण हो, यो महत्त्वपूर्ण छ। उपकरणको प्रयोगमा उच्च स्तरको व्यक्तिपरकता समावेश भएको हुनाले, उत्कृष्ट परिणामहरू प्राप्त गर्न यसलाई क्रस-फंक्शनल विशेषज्ञहरूको टोलीद्वारा मात्र प्रयोग गर्न सुझाव दिइन्छ। उत्कृष्ट परिणामहरू प्राप्त गर्न पालना गर्नुपर्ने चरणहरूको सूची यहाँ छ:

1. चरण १ - समस्या कथनहरू सिर्जना गर्दा सावधान रहनुहोस्: फाइभ ह्वाईज टूलको मुख्य लक्ष्य भनेको लक्षणहरू पार गरेर मूल कारण पत्ता लगाउने र समाधान गर्ने दिशामा अगाडि बढ्नु हो।

   त्यसैले समस्यालाई सही तरिकाले तयार गर्नु महत्त्वपूर्ण छ। पुरानो भनाइ जस्तै "राम्ररी परिभाषित समस्या आधा समाधान हुन्छ"।

   समस्याको परिभाषा वस्तुनिष्ठ हुनुपर्छ अर्थात् यसमा तथ्य र मापन समावेश हुनुपर्छ। यसले "अधिक", "कम" आदि शब्दहरूको लागि अस्पष्टताको लागि कुनै ठाउँ छोड्नु हुँदैन।

   समस्याहरूलाई ठोस संख्यात्मक शब्दहरूमा परिभाषित गर्न सकिएमा मात्र इच्छित समाधान परिभाषित गर्न र त्यसमा काम गर्न सकिन्छ।

2. चरण २ - इमानदारी - दोषारोपणबाट बच्नुहोस्: फाइभ ह्वाईको विश्लेषण अनुसार अगाडि बढ्नको लागि संस्थामा शक्ति र राजनीति गम्भीर बाधा हुन्।

   धेरै पटक मन्थन सत्रहरू काम गर्दैनन् किनभने विभागहरूले जानाजानी समस्याहरूलाई ढाकछोप गर्छन् ताकि विगतमा अकुशल भएको कारण दण्डित हुन नपरोस्।

   सहभागीहरू वास्तवमै वस्तुनिष्ठ छन् भनी सुनिश्चित गरिनुपर्छ। विगत र वर्तमानका कमजोरीहरू बाहिर ल्याउँदा कुनै दण्ड हुनुहुँदैन, बरु यसलाई प्रोत्साहन गरिनुपर्छ।

   साथै प्रक्रिया सुरु गर्नु अघि छलफलका नियमहरू स्पष्ट पारिनुपर्छ। ध्यान सधैं परिणामहरूमा हुनुपर्छ, संलग्न व्यक्तिहरूमा होइन। मानिसहरूभन्दा बाहिर जाने संस्थाहरू नै आफ्ना छ सिग्मा प्रयासहरूमा सफल हुन्छन्।

3. चरण ३ - अभिभावक बाल रेखाचित्र: पहिलो ध्यान छलफल मञ्चमा सकेसम्म धेरै समस्याहरू राख्नमा केन्द्रित हुनुपर्छ। यो गरिसकेपछि र उत्तरहरू दोहोरिने हुन थालेपछि, कारणहरूको स्तरको नक्साङ्कन सुरु गर्नुपर्छ।

   उदाहरणका लागि, A ले B निम्त्याउँछ, B ले C निम्त्याउँछ र C ले D निम्त्याउँछ। यस अवस्थामा, D लाई समस्याको रूपमा समाधान गर्ने सन्दर्भमा A लेभल १ को कारण हो, B लेभल २ को कारण हो र C लेभल ३ को कारण हो।

   A लाई समाधान गर्नाले अन्य सबै समस्याहरू मुनिबाट बाहिर निस्कनेछ र व्यवस्थापनले सीमित स्रोतसाधनको साथ अन्यथा गर्ने भन्दा धेरै प्रयोग गर्न सक्षम हुनेछ।

4. चरण ४ - कारण व्यवस्थित छ भनी सुनिश्चित गर्नुहोस्: व्यवस्थित कारण त्यो हो जहाँ प्रणालीलाई सच्याउनुपर्छ, प्रणालीका पक्षहरूलाई होइन।

   सहभागीहरूले जानाजानी गल्ती गर्न चाहे पनि छ सिग्मा प्रक्रियाले त्रुटिलाई अनुमति दिँदैन। त्यसैले मूल कारण विश्लेषणले यो औंला उठाउने अभ्यासमा पतन भइरहेको छैन भनेर सुनिश्चित गर्नुपर्छ।

   विचार भनेको प्रणालीलाई यति कुशल बनाउनु पर्छ कि यसले कुनै पनि त्रुटि हुन नदिओस्।