Bước tới nội dung

Caps Lock

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Phím Caps Lock trên bàn phím máy tính có bố cục bàn phím US (gần góc trên bên trái, bên dưới phím Tab và phía trên phím Shift bên trái)

Caps Lock (⇪ Caps Lock) là một nút trên bàn phím máy tính làm cho tất cả các chữ cái của bộ chữ cái gốc Latinh được chuyển thành chữ in hoa. Đây là một phím chuyển đổi: mỗi lần nhấn phím sẽ đảo ngược hành động của nó. Một số bàn phím có đèn trên phím này, để cho người dùng biết nó bật hay tắt. Chính xác những gì Caps Lock làm phụ thuộc vào phần cứng bàn phím, hệ điều hành, trình điều khiển thiết bị và cách bố trí bàn phím. Thông thường, hiệu ứng được giới hạn trong các phím chữ cái; các chữ cái của bảng chữ cái gốc Latinh được viết hoa, trong khi các chữ cái của các chữ viết khác (ví dụ tiếng Ả Rập, tiếng Do Thái, tiếng Hindi) và các ký tự không phải chữ cái vẫn được giữ bình thường.

Lịch sử

[sửa | sửa mã nguồn]
một ngón tay ấn nút Shift lock
Kích hoạt phím Shift lock

Phím Caps Lock có nguồn gốc là phím Shift lock trên máy đánh chữ cơ học. Một cải tiến ban đầu trong máy chữ là việc giới thiệu một ký tự thứ hai trên mỗi thanh chữ, từ đó nhân đôi số ký tự có thể gõ, sử dụng cùng một số phím. Ký tự thứ hai được đặt phía trên ký tự đầu tiên trên mặt của mỗi phím chữ và phím Shift của máy đánh chữ khiến toàn bộ thiết bị di chuyển, thay đổi vị trí của các kiểu chữ so với dải mực. Giống như trong bàn phím máy tính hiện đại, vị trí bị thay đổi đã được sử dụng để tạo chữ hoa và ký tự phụ.

Phím khóa Shift này được giới thiệu để tính năng của phím Shift có thể được duy trì vô thời hạn mà không cần giữ phím liên tục. Nó khóa một cách cơ học các kiểu chữ ở vị trí đã dịch chuyển, làm cho ký tự phía trên được gõ khi nhấn bất kỳ phím nào. Do hai phím shift trên một máy đánh chữ cần nhiều lực hơn để hoạt động và được ấn bằng ngón tay út, nên khó có thể giữ phím shift trong hơn hai hoặc ba lần liên tiếp, do đó việc giới thiệu phím khóa Shift cũng có nghĩa là để giảm đau cơ ngón tay do phải gõ lặp đi lặp lại.

Shift lock của máy đánh chữ cơ học thường được thiết lập bằng cách đẩy cả Shift và khóa cùng một lúc và được giải phóng bằng cách nhấn Shift. Phím Caps Lock của máy tính được giữ và nhả bằng cùng một phím và hành vi Caps Lock trong hầu hết các bố trí bàn phím QWERTY khác với hành vi khóa phím Shift ở chỗ nó viết hoa các chữ cái nhưng không ảnh hưởng đến các phím khác, chẳng hạn như số hoặc dấu chấm câu. Một số bàn phím máy tính ban đầu, chẳng hạn như Commodore 64, có Shift Lock nhưng không có Caps Lock; những bàn phím khác, chẳng hạn như BBC Micro, có cả hai phím khóa, chỉ một trong số đó có thể được kích hoạt tại một thời điểm.

Có một số đề xuất bãi bỏ phím Caps Lock vì cho rằng nó đã lỗi thời.[1][2][3] Pieter Hintjens, CEO của iMatix, đã thành lập một tổ chức có tên "Capsoff" đề xuất các nhà sản xuất phần cứng loại bỏ phím Caps Lock.[1] Google đã loại bỏ phím Caps Lock trên bàn phím Chromebook, thay thế bằng "Nút đa năng - Everything Button" (trước đây là các nút "Khởi chạy - Launcher" và "Tìm kiếm - Search").[4]); Chức năng Caps Lock sau đó được tái tạo bằng cách sử dụng tổ hợp phím "alt".[5][6]

Trên thực tế, tiêu chuẩn bố trí bàn phím tiếng Đức hiện tại DIN 2137-01:2023-08 (giống như phiên bản trước đó từ năm 2018) chỉ định chức năng của phím là tùy chọn, được thay thế bằng các phím hoặc tổ hợp phím khác. Nó khuyến nghị chỉ nên gọi chức năng này khi nó được nhấn đồng thời với phím Control, trong khi nếu không thì nó hoạt động như một "phím AltGr trái", do đó có thể gõ 10 ngón tất cả các tổ hợp phím bằng cách sử dụng AltGr mà không cần sử dụng hai ngón tay của cùng một bàn tay, đây được coi là một lợi thế công thái học. Là một tác dụng phụ, bất kỳ việc vô tình nhấn phím này mà không nhấn đồng thời phím khác đều không có tác dụng.

Thay thế

[sửa | sửa mã nguồn]
Bàn phím hiện đại có thể hoán đổi vị trí phím Caps Lock và phím Control trái.

Ngay từ khi ra đời, bàn phím IBM PC đã có phím Caps Lock. Trong phiên bản đầu tiên dành cho PC/XT, phím Caps Lock nằm ở phía dưới bên phải khu vực các phím chữ cái. Các mẫu sau này đã đổi vị trí của phím Caps Lock và phím Control. Do đó, phím Caps Lock hiện được đặt ở cạnh trái của bàn phím, phía trên phím Shift và phía dưới phím Tab, bên cạnh chữ A. Bố cục này đã trở thành tiêu chuẩn phổ biến "mặc định".

Bàn phím của một số thiết bị đầu cuối máy tính đời đầu, bao gồm cả Teletype Model 33 ASR và Lear-Siegler ADM-3A, Apple II và một vài mẫu bàn phím Apple, vẫn giữ phím Control ở vị trí mà PC/XT đã đặt lần đầu; phím Caps Lock hoặc không có trên các thiết bị này hoặc được đặt ở vị trí khác. Bố cục này được giữ nguyên cho các hệ thống máy trạm sau này và thường được liên kết với các máy trạm Unix. Bàn phím của Sun Microsystems có hai bố cục; "Unix" và "kiểu PC", với bố cục Unix có vị trí truyền thống của phím Control và các phím khác.[7] The Amiga computers all had both the Control key and Caps Lock key in this spot at half the width.

Một số người dùng bàn phím có phím Caps Lock ở bên trái thường cấu hình lại các phím để hoán đổi vị trí của phím Control và Caps Lock, vì họ thấy vị trí truyền thống thuận tiện hơn cho việc sử dụng các chương trình cần đến phím Control. Một số hệ điều hành cung cấp tùy chọn bố cục bàn phím được thiết kế riêng cho nhu cầu này. Thậm chí một số bàn phím còn có công tắc ở phía dưới để hoán đổi vị trí hai phím này bằng phần cứng.[8][9]

Bàn phím Happy Hacking Keyboard và các bàn phím được sản xuất cho máy tính OLPC XO cũng có phím Control ở vị trí này, nhưng không có phím Caps Lock.[10] Bắt đầu từ Google Cr-48, Chromebook đã loại bỏ phím Caps Lock và thay thế bằng nút Tìm kiếm hoặc nút "Everything Button".[11] Giữ phím Alt và nhấn Everything Button sẽ kích hoạt Caps Lock, chế độ này sẽ được bật cho đến khi bạn nhấn phím Shift.[6]

Tham khảo

[sửa | sửa mã nguồn]
  1. 1 2 Staff, WIRED. "Death to Caps Lock". Wired (bằng tiếng Anh). ISSN 1059-1028. Truy cập ngày 16 tháng 6 năm 2026.
  2. Daniel Colin James, It’s time for CAPS LOCK to die", Medium, May 24, 2019. Retrieved July 14, 2019.
  3. "I Hate the CapsLock key". Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 7 năm 2010. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2009.
  4. "Get to know the Everything Button on Chromebooks (AKA the "Launcher")". ngày 28 tháng 10 năm 2020. Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 11 năm 2024. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2025.
  5. published, Anna Attkisson (ngày 23 tháng 1 năm 2018). "How to Turn On Caps Lock on a Chromebook". Laptop Mag (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 16 tháng 6 năm 2026.
  6. 1 2 Diaz, Jesus (ngày 7 tháng 12 năm 2010). "Google wants to take your Caps Lock key away". Gizmodo. Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 12 năm 2010. Truy cập ngày 9 tháng 12 năm 2010.
  7. Sun hardware reference manual
  8. "WASD V2/V2B User Guide" (PDF). wasdkeyboards.com. Truy cập ngày 24 tháng 10 năm 2016.
  9. "Pok3r User Guide" (PDF). vortexgear.tw. Truy cập ngày 24 tháng 10 năm 2016.
  10. Marti, Don (ngày 27 tháng 10 năm 2006). "Doing it for the kids, man: Children's laptop inspires open source projects". Linux World. IDG. Lưu trữ bản gốc ngày 22 tháng 11 năm 2007. Truy cập ngày 5 tháng 11 năm 2007.
  11. Schoon, Ben (ngày 28 tháng 10 năm 2020). "The 'Everything' button is on every single Chromebook". 9to5Google (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 21 tháng 12 năm 2020.


Liên kết ngoài

[sửa | sửa mã nguồn]