Voor Gen.Magazine, het tijdschrift van het Centrum voor Familiegeschiedenis, schreef ik onderstaande column over protest over de generaties heen.

Verzet stroomt door mijn bloed; het is het geraamte van mijn zijn. Ik ken mezelf ook niet anders. Protest tegen onrecht. Vechten tegen onderdrukking. Ik laat me leiden door deze principes. Lang was ik ervan overtuigd dat een gerei aan onstuimige gebeurtenissen in mijn leven mij gevormd hebben tot de vechter die ik zelf zeg nu te zijn. Maar naarmate ik meer leerde over de geschiedenis van mijn voorouders, besefte ik meer ik dat het niet alleen mijn eigen leven was dat me zo kneedde. Ook de liefde, het leed en de levens van eenieder die voor mij kwam, heeft een indruk op mij achtergelaten.

Mijn voorouders hebben geleden onder de koloniale heerschappij van Nederland in Suriname. Nadat Nederland in 1873 de slavernij afschafte — technisch gezien gebeurde dat in 1863 maar tot slaaf gemaakten moesten tien jaar door-‘werken’ — kozen de Lage Landen ervoor om door te gaan op grofweg dezelfde voet. Contractarbeiders uit onder andere verschillende delen in Azië, waaronder India, moesten het ‘werk’* van de tot slaaf gemaakten uitvoeren. Op papier waren het andere omstandigheden, maar in de praktijk bleken vele contractarbeiders, waaronder mijn voorouders, ongeveer hetzelfde leed te moeten ondergaan. De koloniale mentaliteit van Nederland veranderde niet plots. Die koloniale storm van onderdrukking hebben mijn voorouders weten te doorstaan, en in iedere generatie kwam vrijheid beetje bij beetje dichterbij. Iedereen in mijn familie die op deze aarde rondloopt, is daar het levende bewijs van.

Niet alleen de voorouders uit mijn bloedlijn kennen protest en verzet. Als een man die op mannen valt, ben ik onderdeel van de lhbtiqa+ gemeenschap. Ik zie mezelf als onderdeel van deze gemeenschap die bestaat uit een groep mensen die gedwongen in de marges van de samenleving moet leven vanwege hun seksualiteit, genderidentiteit of seksekenmerken. De geschiedenis laat zien dat over de eeuwen heen de wereld ons niet goedgezind is geweest. Maar dat heeft ons nooit tegengehouden. Want onze geschiedenis laat ook zien dat de voorouders van onze gemeenschap zich met hand en tand verzetten tegen dat leven in de marges.

Het meest toonaangevende maar zeker niet het enige voorbeeld van roze verzet is de Stonewall-opstand in New York City in 1969. Na de constante terreur van politie-invallen in gaybars kwamen de bezoekers van de Stonewall Inn in de vroege ochtend van 28 juni 1969 in verzet tegen de politie. Wat volgde, was een opstand die dagenlang duurde. Ook Nederland kent een geschiedenis van roze verzet. In januari 1969 demonstreerde bijvoorbeeld een groep jongeren tegen wetsartikel 248bis in de Zedelijkheidswet. Dat artikel verbood namelijk seksuele contact tussen mensen van het gelijke geslacht onder de 21 jaar, terwijl het heteroseksuele mensen al toegestaan was als de jongste van een stel ouder was dan 16. In 1970 verzetten activisten Ad van Delden en Enno den Daas zich tegen de uitwissing van homoseksuele mensen tijdens de dodenherdenking door met een krans met lila tinten richting de Dodenherdenking op de Dam te snellen. Ver kwamen ze niet; ze werden vrij snel afgevoerd.

Als ik aan protest denk, dan denk ik aan alle reuzen op wiens schouders ik sta. De geschiedenis van mijn voorouders — zij het de voorouders uit mijn bloedlijn of de voorouders van mijn queer zijn — laat zien dat protest altijd elementair is geweest in de ruimte die zij opeisten. Alleen al het meest basale van gewoonweg bestaan, is een vorm van verzet in een wereld die poogde hen op hun knieën te krijgen. Het is hun protest waardoor ik ademend en wel op deze planeet rondloop, en hun protest dat ik eer wanneer ik zelf in verzet kom tegen onderdrukking en ongelijkheid.

* Het woord werk gebruiken om zware omstandigheden uit het koloniale tijdperk te omschrijven draagt mijns inziens bij aan normalisatie en desensitisatie. We gebruiken het ook om ons werk vandaag de dag te omschrijven, en dat is niet hetzelfde. Daarom staat het tussen aanhalingstekens.