Soep

& (betaalmuur)gemeenschap

Nov 11, 2025

Een tijdje terug reageerde gerenommeerd schrijver Jan van Tienen op mijn Fritz-Spritz Rabarber prentje met een positieve noot. Erg fijn om zo’n reactie te ontvangen, zeker in de beginfase van mijn kunstenaarschap, en ik stuurde het prentje op naar Jan in Amsterdam. Jan schreef een tijdje terug dat hem hierdoor een ‘gevoel van gemeenschap’ bekroop.

Even tussendoor een korte oproep: koop in mijn winkel een set Soep-kaartjes.
Ik doneer de volledige opbrengst aan de Voedselbank.

Dat raakte een snaar, want ik zou graag vaker een gevoel van ‘gemeenschap’ opwekken bij mensen met wat ik maak. De afgelopen maanden denk ik vaak aan ‘gemeenschap’ en heb ik het met vrienden over ‘gemeenschap’ en probeer ik in mijn ‘gemeenschap(pen)’ bij te dragen.

Misschien is gemeenschap wel een Fritz-Spritzje delen met vreemden op een Open Mic avond en samen de suikerpiek surfen.

Ik denk vaak aan wat mensen als bell hooks en Audre Lorde schreven over community en aan mensen over de hele wereld die ervoor kozen, maar ook eigenlijk enorm gedwongen werden, om samen te zijn, elkaar vast te houden, soms op afstand en soms dichtbij, en elkaar te ondersteunen omdat overleven anders niet mogelijk was, door uitsluiting en discriminatie of kolonialisme.

“Without community, there is no liberation. But community must not mean a shedding of our differences because it is not our differences that divide us, it is our inability to recognize, accept, and celebrate those differences.”

Audre Lorde, The Master’s Tools Will Never Dismantle The Master’s House (1979)

Een van mijn favoriete boeken is Werk is geen oplossing van Marguerite van den Berg uit 2021, waarin zij uitlegt hoe mensen geen tijd hebben voor gemeenschap door de plek van betaald werk in onze samenleving. Betaald werk is het hoogst haalbare en het allerbelangrijkst. Marguerite betoogt dat werk geen oplossing is voor precariteit, de kwetsbare en onzekere situaties waar meer mensen in leven dan je zou denken (incl. jezelf), mede omdat het onbetaalde werk onbetaald blijft, hier de samenleving op draait, en niemand meer tijd heeft om dat gemeenschappelijke werk te doen als iedereen alleen maar betaald zou werken.

Mijn vriend A., heden getalenteerd schrijver en gecertificeerd bestuurder van een crematieoven, alsook toekomstig gerenommeerd schrijver, en ik zijn een gezamenlijk document gestart waarin we wekelijks onze bijdrage aan ‘de gemeenschap’ (Community Win) noteren en daarnaast ook iets waarin we onze ‘gemeenschap’ hebben teleurgesteld (Community Letdown). Voor A. is ‘gemeenschap’ samen te vatten als ‘een pan soep’. Ik denk dat hen een punt heeft.

De laatste tijd stel ik mijzelf vaak de vraag: (hoe) kan ik bijdragen aan ‘gemeenschap(pen)’ om mij heen? Kan dit met mijn kunst? In welke vorm? En kan dit als mezelf, inclusief tekort- en telaatkomingen, niet nagekomen afspraken, 100 vermeden berichtjes, etc.?

Misschien is gemeenschap wel hallo zwaaien naar de oudere mensen uit de buurt die hun dagelijkse rondje schuifelen met de hond.

Ik merk dat met de groei van ‘community’ en ‘gemeenschap’ als ‘trending gespreksonderwerp’ er ook een groei is van betaalde ‘communities’. Zoals hier op Substack, waar mensen aan een online ‘community’ kunnen bouwen en daar ook geld voor kunnen vragen door betaalde abonnementen aan te zetten.

To build community requires vigilant awareness of the work we must continually do to undermine all the socialization that leads us to behave in ways that perpetuate domination.

bell hooks, Teaching Community: A Pedagogy of Hope (2013)

Hoe goed dat schrijvers/kunstenaars/Substackers betaald kunnen worden voor hun creatieve werk?! HARTJE! Lastig vind ik wel: hoe sommigen ‘gemeenschap’ inzetten als verdienmodel. Ik voel geen knoop in m’n maag bij schrijvers die met Substack godzijdank in de richting komen van het loon wat ze verdienen, wel bij Instagram-ondernemers die mij heel graag een gevoel van FOMO willen geven omdat ik niet in hun betaalde community zit. BOE!