{"id":16956,"date":"2020-08-12T00:00:00","date_gmt":"2020-08-12T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/hdbuzzwp.codev.codev\/?p=16956"},"modified":"2025-12-07T12:17:16","modified_gmt":"2025-12-07T12:17:16","slug":"289-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pl.hdbuzz.net\/289-2\/","title":{"rendered":"Ostro\u017cno\u015b\u0107 zalecana przy stosowaniu technologii edycji gen\u00f3w CRISPR"},"content":{"rendered":"\n<p>Narz\u0119dzie do edycji gen\u00f3w znane jako CRISPR zosta\u0142o okrzykni\u0119te prze\u0142omow\u0105 technologi\u0105 dla naukowc\u00f3w w laboratoriach, ale tak\u017ce potencjaln\u0105 strategi\u0105 leczenia licznych chor\u00f3b genetycznych, w tym choroby Huntingtona. Jednak seria ostatnich bada\u0144 sugeruje, \u017ce CRISPR jest mniej precyzyjny ni\u017c wcze\u015bniej s\u0105dzono, prowadz\u0105c do niezamierzonych zmian w genomie. Trzy niezale\u017cne badania, kt\u00f3re mia\u0142y na celu edycj\u0119 pojedynczego genu, wykaza\u0142y, \u017ce inne cz\u0119\u015bci DNA r\u00f3wnie\u017c zosta\u0142y nieoczekiwanie zmienione.   <\/p>\n\n<p>Badania te s\u0105 prezentowane w niesfinalizowanym formacie online i wci\u0105\u017c przechodz\u0105 przez proces naukowej recenzji przed formaln\u0105 publikacj\u0105. Oznacza to, \u017ce w przedstawionej nauce mog\u0105 wci\u0105\u017c wyst\u0119powa\u0107 b\u0142\u0119dy, kt\u00f3re nie zosta\u0142y jeszcze zauwa\u017cone. Jednak poniewa\u017c te niezale\u017cne i r\u00f3wnoleg\u0142e badania potwierdzaj\u0105 odkrycie, \u017ce technologia CRISPR mo\u017ce mie\u0107 efekty poza celem, ju\u017c teraz pojawi\u0142o si\u0119 <a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/d41586-020-01906-4\">zainteresowanie medi\u00f3w g\u0142\u00f3wnego nurtu i naukowych<\/a> tymi wynikami. Chocia\u017c CRISPR wci\u0105\u017c ma du\u017cy potencja\u0142 jako narz\u0119dzie badawcze, wydaje si\u0119, \u017ce jest jeszcze daleko od gotowo\u015bci do zastosowania jako lek.    <\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">CRISPR mo\u017ce by\u0107 u\u017cywany do wprowadzania trwa\u0142ych zmian w naszym DNA<\/h2>\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1689\" height=\"1125\" src=\"\/files\/uploads\/2020\/08\/codev-2020-08-11-427f2e7744-Picture11.png\" alt=\"Technologia CRISPR pozwala naukowcom na dokonywanie edycji naszych genom&#xF3;w, dlatego wielu badaczy jest podekscytowanych mo&#x17C;liwo&#x15B;ci&#x105; wykorzystania tej technologii do leczenia chor&#xF3;b genetycznych, takich jak choroba Huntingtona \" class=\"wp-image-5717\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/pl.hdbuzz.net\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/codev-2020-08-11-427f2e7744-Picture11.png?w=1689&amp;quality=80&amp;ssl=1 1689w, https:\/\/i0.wp.com\/pl.hdbuzz.net\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/codev-2020-08-11-427f2e7744-Picture11.png?resize=300%2C200&amp;quality=80&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/pl.hdbuzz.net\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/codev-2020-08-11-427f2e7744-Picture11.png?resize=1024%2C682&amp;quality=80&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/pl.hdbuzz.net\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/codev-2020-08-11-427f2e7744-Picture11.png?resize=768%2C512&amp;quality=80&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/pl.hdbuzz.net\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/codev-2020-08-11-427f2e7744-Picture11.png?resize=1536%2C1023&amp;quality=80&amp;ssl=1 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Technologia CRISPR pozwala naukowcom na dokonywanie edycji naszych genom\u00f3w, dlatego wielu badaczy jest podekscytowanych mo\u017cliwo\u015bci\u0105 wykorzystania tej technologii do leczenia chor\u00f3b genetycznych, takich jak choroba Huntingtona\n\n<br\/><span class=\"attribution\">\u0179r\u00f3d\u0142o obrazu: <a href=\"https:\/\/www.flickr.com\/photos\/quinnanya\/2021672445\/in\/photolist-SG4Nyd-fp3oNx-5urPQ1-45DAMt-5hK3A9-3rWYw6-4VXhfD-buTGoS-c4yZ27\">Quinn Dombrowski<\/a><\/span><\/figcaption><\/figure>\n\n\n<p>System CRISPR zosta\u0142 po raz pierwszy odkryty jako rodzaj uk\u0142adu odporno\u015bciowego u\u017cywanego przez bakterie do obrony przed wirusami i innymi intruzami poprzez ci\u0119cie obcego materia\u0142u genetycznego. System CRISPR sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch element\u00f3w: specjalnego fragmentu informacji genetycznej zwanego RNA przewodnikiem, kt\u00f3ry znajduje i wskazuje DNA intruza, oraz enzymu, kt\u00f3ry mo\u017ce przeci\u0105\u0107 DNA, aby je zniszczy\u0107. Sprawd\u017a ten <a href=\"https:\/\/en.hdbuzz.net\/244\/\">poprzedni artyku\u0142 HDBuzz<\/a>, aby uzyska\u0107 szczeg\u00f3\u0142owe informacje na temat dzia\u0142ania CRISPR i wyzwa\u0144, przed kt\u00f3rymi stoj\u0105 badacze go eksploruj\u0105cy.   <\/p>\n\n<p>Naukowcy mog\u0105 manipulowa\u0107 systemem, zmieniaj\u0105c RNA przewodnik na sekwencj\u0119 docelow\u0105 i w ten spos\u00f3b wykorzystywa\u0107 system CRISPR do dokonywania edycji w precyzyjnych cz\u0119\u015bciach genomu. Te edycje s\u0105 trwa\u0142ymi zmianami w genomie i b\u0119d\u0105 przekazywane z pokolenia na pokolenie. Od czasu odkrycia w p\u00f3\u017anych latach 2000, naukowcy wymy\u015blaj\u0105 wszelkiego rodzaju pomys\u0142y i zastosowania dla CRISPR. Na przyk\u0142ad, czy mo\u017cliwe by\u0142oby usuni\u0119cie ekspansji genu HD w embrionach? Te pomys\u0142y nie s\u0105 pozbawione kontrowersji ze wzgl\u0119du na dylematy etyczne zwi\u0105zane z manipulacj\u0105 genetyczn\u0105 ludzi lub innych gatunk\u00f3w. CRISPR trafi\u0142 na pierwsze strony gazet w 2018 roku, gdy eksperymenty CRISPR przeprowadzone przez samozwa\u0144czego naukowca He Jiankui na Po\u0142udniowym Uniwersytecie Nauki i Technologii w Chinach doprowadzi\u0142y do narodzin bli\u017aniaczek, kt\u00f3rych genomy zosta\u0142y zedytowane.      <\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nie tak doskona\u0142y system<\/h2>\n\n<figure class=\"wp-block-pullquote\"><blockquote><p>\u201eEdycja gen\u00f3w CRISPR mo\u017ce prowadzi\u0107 do bardzo du\u017cych i niezamierzonych zmian w innych cz\u0119\u015bciach genomu\u201d\n\n<\/p><\/blockquote><\/figure>\n\n<p>Trzy niedawne badania zosta\u0142y przeprowadzone przez naukowc\u00f3w z Instytutu Francisa Cricka w Londynie, Uniwersytetu Columbia w Nowym Jorku i Oregon Health &amp; Science University w Portland. Ka\u017cdy zesp\u00f3\u0142 naukowc\u00f3w u\u017cy\u0142 CRISPR do dokonania r\u00f3\u017cnych edycji w ludzkich embrionach przekazanych do bada\u0144. Trzy eksperymenty dotyczy\u0142y gen\u00f3w zaanga\u017cowanych w rozw\u00f3j p\u0142odu, \u015blepot\u0119 i problemy z sercem. Wszystkie badania wykaza\u0142y, \u017ce edycja gen\u00f3w CRISPR mog\u0142aby prowadzi\u0107 do bardzo du\u017cych i niezamierzonych zmian w innych cz\u0119\u015bciach genomu, w tym du\u017cych delecji i przegrupowa\u0144 w regionach bliskich genowi docelowemu. To jest z\u0142e, poniewa\u017c nasz kod DNA jest bardzo precyzyjnym zestawem instrukcji, kt\u00f3ry mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 do przepisu kulinarnego. Je\u015bli przegrupowa\u0142by\u015b kroki w przepisie lub pozby\u0142 si\u0119 niekt\u00f3rych sk\u0142adnik\u00f3w, wynik nie by\u0142by dobry!     <\/p>\n\n<p>Te efekty poza celem s\u0105 spowodowane problemami w naprawie DNA, chocia\u017c nie ma zgody mi\u0119dzy badaniami co do tego, jak to mo\u017ce si\u0119 dzia\u0107. Jedna rzecz, co do kt\u00f3rej wszyscy naukowcy si\u0119 zgadzaj\u0105, to to, \u017ce powinno to da\u0107 wszystkim do my\u015blenia przy rozwa\u017caniu u\u017cycia CRISPR do edycji genomu, poniewa\u017c technologia nie jest tak dopracowana, jak wcze\u015bniej s\u0105dzono.  <\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Jaka przysz\u0142o\u015b\u0107 czeka CRISPR i HD?<\/h2>\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2080\" height=\"1540\" src=\"\/files\/uploads\/2020\/08\/codev-2020-08-11-14bb09aabb-6908954799_d31ea5c6b0_o.jpg\" alt=\"Edycje dokonane w DNA przez CRISPR s&#x105; trwa&#x142;e i mog&#x105; by&#x107; przekazywane z pokolenia na pokolenie \" class=\"wp-image-5716\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/pl.hdbuzz.net\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/codev-2020-08-11-14bb09aabb-6908954799_d31ea5c6b0_o.jpg?w=2080&amp;quality=89&amp;ssl=1 2080w, https:\/\/i0.wp.com\/pl.hdbuzz.net\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/codev-2020-08-11-14bb09aabb-6908954799_d31ea5c6b0_o.jpg?resize=300%2C222&amp;quality=89&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/pl.hdbuzz.net\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/codev-2020-08-11-14bb09aabb-6908954799_d31ea5c6b0_o.jpg?resize=1024%2C758&amp;quality=89&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/pl.hdbuzz.net\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/codev-2020-08-11-14bb09aabb-6908954799_d31ea5c6b0_o.jpg?resize=768%2C569&amp;quality=89&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/pl.hdbuzz.net\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/codev-2020-08-11-14bb09aabb-6908954799_d31ea5c6b0_o.jpg?resize=1536%2C1137&amp;quality=89&amp;ssl=1 1536w, https:\/\/i0.wp.com\/pl.hdbuzz.net\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/codev-2020-08-11-14bb09aabb-6908954799_d31ea5c6b0_o.jpg?resize=2048%2C1516&amp;quality=89&amp;ssl=1 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Edycje dokonane w DNA przez CRISPR s\u0105 trwa\u0142e i mog\u0105 by\u0107 przekazywane z pokolenia na pokolenie\n\n<br\/><span class=\"attribution\">\u0179r\u00f3d\u0142o obrazu: <a href=\"https:\/\/www.flickr.com\/photos\/zeissmicro\/6908954799\/in\/photolist-bwwcyk-bCBRms-59xbKB-9Vecit-o32dhD-oapxYw-opSgxL-f7SztK-orU7Hp-2aNPdv9-253JdNr-4NXswH-4wDxXX-4wDxYB-2egf4in-79s4Rm-eggX52-zSincw-4wDxZi-bDzzXu-253NMmp-65djJi-2fEgHd8-eecC62-2fEjBc4-5Av5Ej-9MaFqe-2fzvpT1-2fzCWZL-aMiXFX-253NMxg-ebNdqq-2etKhgL-2fzCWXG-2iL3Fqw-253JdFc-253Je8K-uuWu5F-RTVt3R-2fzHvP5-2fzvq9S-Tw6zQ5-253NMAH-2fzHvJW-253JdxM-2etKhao-253NMMp-253JeaZ-2etKgZU-TvTehW\">ZEISS Microscopy<\/a><\/span><\/figcaption><\/figure>\n\n\n<p>Trwa\u0142y charakter terapii opartych na CRISPR dla chor\u00f3b genetycznych, takich jak HD, jest zar\u00f3wno atrakcyjny, jak i onie\u015bmielaj\u0105cy. Teoretycznie CRISPR m\u00f3g\u0142by by\u0107 u\u017cyty do nieodwracalnego usuni\u0119cia niekt\u00f3rych powt\u00f3rze\u0144 CAG w rozszerzonym genie huntingtyny w embrionie. W ten spos\u00f3b osoba, kt\u00f3ra wyro\u015bnie z tego embrionu, nie mia\u0142aby HD, a tak\u017ce jej dzieci. Trwa\u0142y charakter edycji dokonanych przez technologi\u0119 CRISPR oznacza, \u017ce niezamierzone konsekwencje nie tylko wp\u0142yn\u0119\u0142yby na jednostk\u0119, ale tak\u017ce by\u0142yby przekazywane z pokolenia na pokolenie. Naukowcy nie s\u0105 ch\u0119tni do wprowadzenia tej technologii do tego typu terapii genowych, dop\u00f3ki nie b\u0119d\u0105 absolutnie pewni, \u017ce jest ona bezpieczna i dzia\u0142a zgodnie z planem.     <\/p>\n\n<p>Dobr\u0105 wiadomo\u015bci\u0105 jest to, \u017ce te niedawne odkrycia zwr\u00f3ci\u0142y uwag\u0119 naukowc\u00f3w na ograniczenia technologii CRISPR. W \u017cadnym wypadku nie powstrzyma to naukowc\u00f3w od snucia wielkich marze\u0144 o tym, jak CRISPR m\u00f3g\u0142by by\u0107 u\u017cyteczny w przysz\u0142o\u015bci, ale spo\u0142eczno\u015b\u0107 b\u0119dzie post\u0119powa\u0107 bardziej ostro\u017cnie. Naukowcy zastanowi\u0105 si\u0119 teraz, jak najlepiej udoskonali\u0107 technologi\u0119, aby unikn\u0105\u0107 tego typu problem\u00f3w i mie\u0107 nadziej\u0119 na wykorzystanie CRISPR jako bezpiecznej terapii dla r\u00f3\u017cnych chor\u00f3b genetycznych w przysz\u0142o\u015bci.   <\/p>\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej<\/h4>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.biorxiv.org\/content\/10.1101\/2020.06.05.135913v1\">Gregorio Alanis-Lobato i in. Cz\u0119sta utrata heterozygotyczno\u015bci w embrionach ludzkich edytowanych za pomoc\u0105 CRISPR-Cas9 <\/a><\/li>\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.biorxiv.org\/content\/10.1101\/2020.06.17.149237v1\">Michael V. Zuccaro i in. Przywr\u00f3cenie ramki odczytu w locus EYS oraz usuni\u0119cie chromosomu specyficzne dla allelu po ci\u0119ciu Cas9 w ludzkich embrionach <\/a><\/li>\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.biorxiv.org\/content\/10.1101\/2020.06.19.162214v1\">Dan Liang i in. CZ\u0118STA KONWERSJA GEN\u00d3W W LUDZKICH EMBRIONACH WYWO\u0141ANA P\u0118KNI\u0118CIAMI PODW\u00d3JNEJ NICI <\/a><\/li>\n\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Niedawna seria bada\u0144 nad metod\u0105 edycji gen\u00f3w CRISPR wzbudzi\u0142a obawy co do przydatno\u015bci tej technologii w leczeniu chor\u00f3b genetycznych, takich jak choroba Huntingtona <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":20509,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1051,708,379],"class_list":["post-16956","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-crispr-6","category-edycja-genow","category-terapia-genowa"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/pl.hdbuzz.net\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/codev-2020-08-11-72b06a40e0-41124064215_9f57737a59_o.jpg?fit=1800%2C1200&quality=89&ssl=1","acf":{"writers":[4202],"editors":[4130],"translators":[4032],"sources":null,"conflicts":"Autor i redaktor nie maj\u0105 konflikt\u00f3w do zadeklarowania.  "},"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pl.hdbuzz.net\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16956","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pl.hdbuzz.net\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pl.hdbuzz.net\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pl.hdbuzz.net\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pl.hdbuzz.net\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16956"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/pl.hdbuzz.net\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16956\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39203,"href":"https:\/\/pl.hdbuzz.net\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16956\/revisions\/39203"}],"acf:user":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pl.hdbuzz.net\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4032"},{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pl.hdbuzz.net\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4130"},{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pl.hdbuzz.net\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4202"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pl.hdbuzz.net\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20509"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pl.hdbuzz.net\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16956"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pl.hdbuzz.net\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16956"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}