Wat gaat er telkens mis met het Italiaanse voetbal? 'We hebben een cultuurprobleem'

Het Italiaanse jeugdvoetbal moet drastisch veranderen om van het land weer een grootmacht te maken, zegt voetbalcoach Michele Santoni. "Het is geen toeval dat Italië voor de derde keer op rij het WK mist."

Santoni trainde in het verleden in Nederland onder meer Almere City, ADO Den Haag en FC Dordrecht. De 45-jarige Italiaan is sinds de zomer van 2025 werkzaam bij Pro Vercelli uit de Serie C, het derde niveau in Italië, en ziet van dichtbij wat er in zijn vaderland misgaat.

"De infrastructuur ontbreekt om de jeugd hier te laten ontwikkelen. Het is een groot probleem. Bij de onder 20-teams van de grote clubs spelen meer buitenlanders dan Italianen", zegt hij.

Geen kans voor talent

Dat gaat volgens Santoni ten koste van de ontwikkeling van Italiaanse voetballers. "Vele Italiaanse talenten spelen hier in de Serie B, terwijl vergelijkbare spelers uit Engeland of Duitsland allemaal in de Premier League of Bundesliga uitkomen. Daar is veel meer geloof in de talenten, Italië loopt achter."

De cijfers zijn veelzeggend: de Serie A bestaat voor 68,5 procent uit buitenlandse spelers. Alleen de Premier League (72,2 procent) en de Liga Portugal (71,2 procent) huisvesten nog meer spelers uit het buitenland.

"We hebben hier een cultuurprobleem", gaat Santoni verder. "Het is onmogelijk om in Italië wat op te bouwen, omdat alles draait om wat je vandaag presteert. Aan de dag van morgen wordt niet gedacht."

"Het is niet dat we geen talent meer hebben, maar onze beste talenten spelen niet meer in Italië", vervolgt Santoni.

"Dat was tien jaar geleden ondenkbaar. We hebben drie talenten die hun debuut hebben gemaakt bij het eerste team van Borussia Dortmund. Ze vertrekken bewust uit Italië, omdat ze weten dat ze hier toch geen kans krijgen."

Zand in de ogen

Wat dat betreft strooide de Europese titel van Italië uit 2021 het nodige zand in de ogen van de beleidsbepalers. "Het resultaat is heilig. Dat merk je gewoon aan de mensen om je heen, hoe zij voetbal beleven. Het maakt de Italianen eigenlijk niets uit, zolang je maar wint", aldus Santoni.

Aan de Italiaanse sportmentaliteit kan overigens niet liggen. Het land is toonaangevend in vele wereldsporten zoals bijvoorbeeld tennis, volleybal, Formule 1, motorsport en skiën. Het Italiaanse voetbal blijft achter.

Wijzende vinger

Volgens Santoni wordt er niet met de vinger gewezen naar bondscoach Gennaro Gattuso. "De gemiddelde Italiaan heeft hem hoog zitten, ook omdat hij tot het team behoorde dat in 2006 wereldkampioen werd. Hij is een oprechte man. Hij heeft er in de ogen van velen alles eraan gedaan wat hij kon doen. Men legt de schuld niet bij hem."

De kritiek richt zich met name op voorzitter Gabriele Gravina. "Ik lees veel nieuwskoppen over Bastoni, die tegen Bosnië een rode kaart kreeg, en voorzitter Gravina. Italië is onder zijn bewind nu voor de tweede keer het WK misgelopen."

Ook de Italiaanse sportminister Andrea Abodi mengde zich in de discussie en vindt dat Gravina moet aftreden. "Het is duidelijk dat het Italiaanse voetbal van de grond af aan opnieuw moet worden opgebouwd en dat begint met veranderingen aan de top van de bond," zei Abodi in een verklaring.

Over de toekomst van Gravina wordt volgende week in een bestuursvergadering gesproken.

Vorig jaar werd al duidelijk dat Italië momenteel niet over een selectie beschikt die angst inboezemt. De 'Azzurri' eindigden in de WK-kwalificatiegroep als tweede, op grote afstand van het sterke Noorwegen. De Noren wonnen in de kwalificatiereeks bovendien twee keer ruim van de Italianen (1-4 en 3-0).

Italië was daarna in de play-offs wel te sterk voor het nietige Noord-Ierland (2-0), maar het finaleduel in Zenica met Bosnië en Herzegovina eindigde in een nieuwe Italiaanse tragedie.

Het betekende het volgende hoofdstuk in de reeks van gemiste WK-eindrondes van Italië. Het land strandde in 2018 tegen Zweden en in 2022 hield Noord-Macedonië de deur dicht.

Hoe nu verder? Santoni weet niet of Italië op korte termijn weer terugkeert aan de top. "Een land met 70 miljoen inwoners... Ik vind dat Italië zich net als Spanje, Nederland en Engeland had moeten kwalificeren, want ik vind dat Italië nog steeds bij die landen hoort."