kader

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  kader    (hulp, bestand)
• IPA: / ˈkadər / (2 lettergrepen)

Woordafbreking

• ka·der

Woordherkomst en -opbouw

• Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘frame, lijst’ voor het eerst aangetroffen in 1816

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	kader	kaders
verkleinwoord	kadertje	kadertjes

Zelfstandig naamwoord

het kader o *

1. rand die om iets (m.n. een afbeelding of schilderij) heen wordt aangebracht

   • Die prent behoeft geen kader. 

2. (figuurlijk): situationele context, raamwerk, verband, achtergrond

   • In het kader van de bezuinigingen wordt de uitgave met de helft verminderd. 

   ▸ 'Joodse wijk? Nee, die bordjes zijn vorig jaar bevestigd in het kader van een multicultureel project van de gemeente.

   ▸ Door de hele oostelijke Griekssprekende rijkshelft werden wedstrijden georganiseerd in traditionele Griekse stijl, maar wel vaak in het kader van de Romeinse keizercultus.

3. (bedrijfskunde) (meervoud) leidinggevende medewerkers in een organisatie

   • De vakbond heeft meer kaders nodig. 

• Opmerking: in Zuid-Nederland wordt ook wel het geslacht mannelijk gebruikt dus 'de kader (m)'

Synoniemen

• [1] frame, lijst, omlijsting, raamwerk
• [2] context, verband, raamwerk

Hyperoniemen

• [3] personeel

Hyponiemen

   

accreditatiekader ankerkader bedrijfskader begrippenkader beleidskader beroepskader denkkader deurkader doelkader fietskader fotokader integratiekader interpretatiekader middenkader partijkader personeelskader raamkader referentiekader reflectiekader reservekader speelkalender taalkader tijdkader tijdskader toetsingskader toezichtkader toezichtskader topkader uitgavenkader vakbondskader vmbo-kader waardekader

Afgeleide begrippen

   

in het kader van kaderbesluit kaderblad kaderbrief kadercursus kaderdag kaderen kaderfunctie kadergroep kaderlid kadernota kaderopleiding kaderovereenkomst kaderpartij kaderpersoneel kaderpolitiek kaderprogramma kaderregeling kaderrichtlijn kaderschool kaderspel kaderstellend kaderstelling kaderverhaal kadervertelling kadervorming kaderwet kadrist

Vertalingen

    1. rand die om iets (m.n. een afbeelding of schilderij) heen wordt aangebracht   

Duits: Rahmen (de) Engels: cadre (en), frame (en), framework (en)

Spaans: cuadro (es) m, marco (es) m, recuadro (es) m

    2. situationele context, raamwerk, verband   

Duits: Rahmen (de), Zusammenhang (de), Hintergrund (de)

    3. geschoolde medewerkers in een organisatie   

Duits: Kader (de)

Werkwoord

vervoeging van
kaderen

kader

1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van kaderen
   

   • Ik kader. 

2. gebiedende wijs van kaderen
   

   • Kader! 

3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van kaderen
   

   • Kader je? 

Gangbaarheid

• Het woord kader staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "kader" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie de doorverwijspagina op Wikipedia voor meer informatie.