عاقبت‌به‌خیری این است که بنده پیش از مرگش به دوری از آنچه پروردگار متعال را خشمگین می‌کند، توبه از گناهان و نافرمانی‌ها و روی آوردن به طاعت‌ها و کارهای خیر موفق شود و سپس مرگش بر این حال نیکو فرا رسد. نشانه‌های عاقبت‌به‌خیری فراوان است؛ از جمله: گفتن شهادتین هنگام مرگ، مرگ با عرق پیشانی، مرگ در شب یا روز جمعه، مرگ در حال نبرد در راه الله، مرگ بر اثر طاعون، مرگ بر اثر بیماری شکم، مرگ به دلیل آوار و غرق شدن، مرگ زن در نفاس به خاطر فرزندش یا در حالی که باردار است، مرگ بر اثر سوختگی، بیماری پهلو (ذات‌الجنب) و سل، مرگ در حال دفاع از دین یا مال یا جان، مرگ در حال مرزبانی در راه الله و مرگ در حال انجام کاری شایسته.

۱- مرده هیچ‌یک از سخنان زندگان را نمی‌شنود. اما حدیث خطاب قرار دادن اجساد مشرکان توسط پیامبر در روز بدر، بر حالتی خاص حمل می‌شود؛ و آن اینکه خداوند آن‌ها را برای پیامبرش ﷺ زنده کرد تا خوارشان سازد و خواری و پستی را به آنان نشان دهد. ۲- از عقاید اهل سنت و جماعت این است که در قبر فتنه و عذاب، و در برزخ زندگی وجود دارد؛ چنان‌که بر اساس حال مرده، پاداش و آسایش نیز در آن هست. ۳- طبق قول صحیح علما، عذاب قبر بر روح و جسم واقع می‌شود.